دستورالعمل تدوین مقالات دانشنامه پلیس
ساختار شیوه نامه مقالات دانشنامه (جدید)
فرم امتیازدهی مقالات دانشنامه
فرم ارزیابی مقالات دانشنامه
تقویم سال
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه : 177707
بازدید امروز : 1892
کل بازدید : 3462176
بازدیدکنندگان آنلاين : 7
بارگزاری صفحه : 1.56

ثانیه

مطالعات اجتماعی





پلیس جامعه محور Community-oriented policing

پلیس جامعه محور در کنار پلیس حرفه ای و سیاسی، نوعی از سازمان پلیس است که تأکید خود را بر مطالبات، خواسته ها و نیازهای مردم و گروه­ های اجتماعی قرار داده و اساساً حیطه وظایف و مأموریت هایش مبتنی بر خواست و اراده مردم است.

ناتوانی پلیس سیاسی و حرفه ای در پاسخگویی به حفظ نظم و امنیت و از طرفی افزایش مطالبات مردمی، سبب شده است تا از دهه هفتاد میلادی ،دوره جدیدی با عنوان پلیس اجتماع محور و یا انجام امور پلیسی با مشارکت مردم آغاز شود (1).

از سوی دیگر، تحول مفهوم امنیت در ساحت نظری و عملی، لزوم تحول و حرکت سازمان پلیس و نیز شیوه ­های تخصصی حرفه­ ای و انفعالی به سوی رهیافت فعالانه را که از شاخص ­های آن حضور محسوس تعامل محور و در دسترس بودن است، ایجاب کرده است. پلیس اجتماع محور اساساً ترتیبات همکاری پلیس با اجتماع از طریق بازسازی سازمان­های پلیس و تغییر فعالیت­های عمل(روش کاری)روزمره افسران پلیس است. در این روش، پلیس جامعه محور می­تواند به لحاظ ماهوی، مبنای فلسفی و راهبرد سازمانی قرار گیرد (2).

استنینگ، پلیس جامعه محور را برخی از ترتیبات کار پلیسی می­داند که در پی واگذاری بخشی از نقش­های مهم به اجتماع است که خودش به تعریف و اجرای کارکرد پلیس بپردازد. هر چند وی اذعان دارد که پلیس جامعه محور را نمی­توان خیلی زیاد، مفهومی جدید از کار پلیسی دانست، بلکه به عنوان تجدیدنظر درباره نقش و رابطه نیروی پلیس و اجتماع است (3).

بایلی معتقد است توسعه این رهیافت، تغییر کامل اهداف تاریخی پلیس نیست، بلکه راهی برای دستیابی مؤثر و کارآمد به اهداف سنتی حمایت از زندگی و دارایی شهروندان است. همچنین وی پلیس جامعه محور را به عنوان وجود برخی راهکارهای جمعی عموم مردم با یکدیگر در قالب گروه ­هایی که می توانند به دفاع از خودشان در مقابل جرم کمک کند؛ می­ داند (4).

در خصوص وظایف و مأموریت­های پلیس جامعه محور، اصول ده‌گانه ترويانوويچ و باكوروكس موجود می­باشند كه هريك بر محوري خاص از وظايف و مأموريت‌هاي پليس اجتماع‌محور اشاره دارند. اين اصول عبارت اند از:

1- فلسفه و راهبرد سازمانی: به اين معنی که رويکرد پليس اجتماع محور هم فلسفه يا روشی برای تفکر است وهم راهبردی سازمانی (روشی برای به اجرا درآوردن آن روش تفکر). بدين ترتيب، دستورالعمل‌های اجرای قانون، بيشتر از طريق استماع درخواست‌های شهروندان به­دست می‌آيد تا از مفروضات ازپيش‌موجود درباره خواست شهروندان؛

2- رويکرد پليس اجتماع‌محور بر حل مسئله به صورت خلاق و ابتکاری تأکيد دارد؛

3- رويکرد پليس اجتماع‌محور بر افزايش اعتماد اجتماعی تأکيد دارد؛

4- در اين رويکرد برای ضابطين قانون، نقش وسيع‌تری در نظر گرفته می‌شود. در واقع يکايک اعضای پليس به عنوان عضوی از اجتماع به شهروندان در حل مشکلات کمک می‌کنند؛

5- اين رويکرد بر درگير شدن اجتماع در حل مشکلات خود تأکيد دارد و می‌خواهد شهروندان خود در روند حل مسئله مشارکت داشته باشند؛

6- پليس اجتماع‌محور فعال است و به صورت انفعالی و واکنشی عمل نمی‌کند؛

7- پليس اجتماع‌محور آماده است تا هر جا به کمک او نياز است، به خدمت بشتابد؛

8- پليس اجتماع‌محور روند ارائه خدمات به روش سنتی را از طريق تعامل با جامعه تقويت می‌کند؛

9- رويکرد پليس اجتماع‌محور، تمام افراد ضابط قانون را دربرمی‌گيرد؛

10- رويکرد پليس اجتماع‌محور ارائه خدمت را فراتر از انجام وظيفه به عنوان ضابط قانون، امری شخصی ساخته است (5).

فريدمن با عنايت به اين اصول و تحقيقات فراوان در خصوص وظايف و نقش‌هاي پليس اجتماع‌محور، آن را با تأکيد بر مشارکت شهروندان چنين تعريف كرده است: راهبرد و خطِ‌مشي با هدف دست‌يابي به كنترل مؤثر جرايم، كاهش ترس از جنايت، توسعه كيفيت زندگي، گسترش خدمات پليس و مشروعيت كار پليس از طريق تكيه به منابع جامعه كه درصدد تغيير شرايط جرم‌خيز هستند. به اعتقاد او اين امر مستلزم مسئوليت‌پذيری بيشتر پليس، سهيم­تر شدن جامعه در فرايند تصميم‌گيري و توجه بيشتر به حقوق و  آزادي‌هاي مدني است (6).

بنابراين، پليس اجتماع‌محور را مي‌توان رويكرد جديد پليس دانست كه مجموعه‌اي از برنامه‌هاي معطوف به تقويت تعاملات اجتماعي پليس و گروه‌هاي اجتماعي به ويژه اقشار آسيب‌پذير مانند زنان، كودكان و سالمندان را (كه در قطعنامه‌هاي مختلف سازمان ملل و اينترپل نيز بر آنان تأكيد شده است) از طرق گوناگون همچون تشكيل انجمن‌هاي مشورتي محله‌اي و با تأكيد بر حل مسئله از طريق گفتگو در بر مي‌گيرد (7). بدين ترتيب، پليس اجتماع‌محور وظايف ديگري چون کاهش احساس ناامني، كاهش تعداد شكايات عليه خود و افزايش اطلاعات عمومي در خصوص شيوه‌هاي پيش‌گيري از جرايم را از طريق جلب مشارکت شهروندان برعهده گرفته است که موجب افزايش رضايت مردم و ارتقای ميزان اعتماد عمومي به پليس و در نهايت ايجاد احساس امنيت خواهد شد.

در كشور ايران نيز توجه به اصول پلیس جامعه محور پس از ادغام نيروهاي سه گانه انتظامي سابق ( شهرباني، ژاندارمري و كميته انقلاب اسلامي)‌ و تشكيل نيروي انتظامي در سال 1370 به صورت تدريجي آغاز شد، به گونه‌اي كه در سال 1378 عملاً تغييرات اساسي را در ساختار تشكيلات پليس موجب شد. اصول جامعه محوري پليس و تكيه بر نيروهاي مردمي، بهره‌گيري از مشاركت عمومي در برقراري نظم و امنيت اجتماعي، ارائه آموزش همگاني به مردم و اطلاع‌رساني مستمر و ...، موجب شد نيروي انتظامي ساختار جديدي را طراحي و پليس‌هاي تخصصي را به تدريج ساماندهي نمايد. معاونت اجتماعي ناجا دقيقاً با اين نگرش در جهت تحقق بند 18 از ماده 4 قانون ناجا از سال 1378 شكل گرفت تا بتواند زمينه شكل‌گيري اهداف اجتماعي پليس را فراهم آورد. از سال 1385 نیز براي بسط اقدامات اجتماعي در كليه سطوح فعاليت‌هاي پليس، رده‌هاي اجتماعي در كليه پليس‌هاي تخصصي و مأموريتي ناجا شكل گرفته‌اند تا بازوان قدرتمندي براي تشكيلات پليس جهت برقراري و ايجاد ارتباط با جامعه باشند (8).

کلید واژه ها

اجتماع محوری، مشارکت، تعامل، کاهش جرم، اعتماد.

ارجاعات:

1. عبدالرحمانی، رضا. پلیس اجتماع محور و امنیت محله ­ای. فصلنامه دانش انتظامی، شال ششم، شماره چهارم؛1383. ص 31

2.      Segrave Marie & Radcliff Jerry. Community policing: A descriptive overview. Australian institute criminology. 2004. p.6

3.  جعفری، روح الله. درآمدی بر جایگاه نظری رهیافت پلیس اجتماع محور. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی. سال چهارم، شماره سیزدهم؛1387. ص 35

4. Scott Janson. Assessing  the relationship between police community co production and neighborhood. Level social capital journal of contemporary criminal justice, vol.18;2002. pp. 147-166

5. ترويانوويچ، رابرت و باکوروكس، باني. پليس جامعه‌محور. مرکز مطالعات و تحقيقات کاربردی و طرح و برنامه ناجا. تهران: فرات؛1383. صص 5-4 و 23-19.

6.  فريدمن، رابرت آر. پليس جامعه‌محور چند مسئله مفهومی و عملی. ترجمه: عبدالرضا رستمی و علیرضا غلامی. تهران: فرات؛1383. صص40- 25.

7.  کارن، ام هس و لیندا، اس میلر. پلیس در اجتماع. ترجمه: محمد رضا کلهر. چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی؛1382. ص185.

8. بیات، بهرام، شرافتی پور، جعفر و عبدی نرگس. پیشگیری از جرم با تکیه بر رویکرد اجتماع محور. تهران: معاونت اجتماعی ناجا؛1387. صص 151-150.

 

 

 

 



نظر شما :