دستورالعمل تدوین مقالات دانشنامه پلیس
ساختار شیوه نامه مقالات دانشنامه (جدید)
فرم امتیازدهی مقالات دانشنامه
فرم ارزیابی مقالات دانشنامه
تقویم سال
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه : 108032
بازدید امروز : 55
کل بازدید : 4847345
بازدیدکنندگان آنلاين : 7
بارگزاری صفحه : 10.55

ثانیه

فناوری اطلاعات و ارتباطات





 

جرم مجازی یا سایبری    Cyber crime 

به جرایمی که در حوزه ی فناوری و رایانه­ ها و اینترنت اتفاق می­افتد، اطلاق می­شود (1).

متن:

جرم مجازی پدیده ای اجتماعی و اقتصادی است که به قدمت استفاده انسان از ابزار های فناورانه به خصوص رایانه ها و اینترنت است. جرم مجازی، آخرین و شاید بغرنج ترین مسئله در جهان مجازی است. در جرم مجازی، ممکن است رایانه، هدف یا موضوع هدایت جرمِ انجام شده، باشد. به تعبیری دیگر، جرم مجازی به هر فعالیت مجرمانه اشاره دارد که با رایانه متصل به شبکه و به طور معمول شبکه اینترنت، هدایت می­شود.

در تعریفی ساده می توان گفت که جرم مجازی به جرم های مرتبط با فناوری، رایانه ها و اینترنت اطلاق می شود. بنابراین تعریف: «جرایم مجازی عبارت از آن دسته فعالیت های رایانه بنیان است که یا غیر قانونی است یا عده ای تصور می کنند که غیر قانونی است و می توان آن را از طریق شبکه های الکترونی جهانی انجام داد» (2).

باید بین دو نوع جرم مجازی تمایز قائل شد:

1- جرایمی که به کمک رایانه محور صورت می گیرند: جرایمی که پیش از گسترش اینترنت نیز وجود داشته اند، اما نوع جدیدی از زندگی را در فناوری مجازی آغاز کرده اند مانند کلاهبرداری، سرقت، پولشویی، آزار جنسی، سخن نفرت آفرین، هرزه نگاری.

2- جرایم اینترنت محور. جرایمی که به دنبال استقرار اینترنت ظاهر شده اند و از آن جدایی ناپذیرند مانند هک، حملات ویروسی، تغییر شکل دادن وب گاه ها.

 حمله به رایانه ها ممکن است به سه شکل گوناگون صورت گیرد: 1) مختل کردن تجهیزات و قابلیت اعتماد به سخت افزار ها؛ 2) تغییر منطق پردازش؛ 3) سرقت یا تخریب داده ها. جرایم مجازی را می توان به دو مقوله اصلی تقسیم بندی کرد:  «جرایم جدیدی که از ابزار های جدید بهره می گیرند» و شامل جرایمی مانند هک کردن و خرابکاری به کمک ویروس ها است و «جرایم متعارف» که از فناوری های اطلاعات و ارتباطات استفاده می کنند و شامل کلاهبرداری، تعقیب و سرقت هویت است. فعالیت های دیگری نیز وجود دارند که غیر قانونی نیستند، اما می توان آنها را نسبت به برخی از کاربران فضای مجازی مضر و آسیب زا محسوب کرد که شامل هرزه نگاری و ارسال نامه الکترونیکی ناخواسته به شکل هرزنامه می شود. جرایم مجازی را به شکل دیگری نیز تقسیم بندی کرده اند :

1.  تخلف مجازی. تخطی و تجاوز به دارایی های افراد و آسیب زدن به آنها. برای نمونه هک کردن، انتشار ویروس و تخریب وب گاه ها:

2. فریب کاری های مجازی و سرقت ها. دزدیدن (پول و دارایی). برای نمونه کلاهبرداری از طریق کارت اعتباری، نقض حقوق مالکیت معنوی (سرقت ادبی):

3. هرزه نگاری سایبری. فعالیت هایی که قوانین موجود درباره هرزگی و آداب نزاکت را نقض می کنند:

4. خشونت سایبری. اقدام به آزار روانی یا تهدید به آسیب فیزیکی علیه دیگران و در نتیجه نقض قوانینی که هدف آنها حفاظت از اشخاص است، مانند سخن نفرت آفرین.

انواع فعالیت هایی که می توان به منزله جرم مجازی محسوب کرد شامل موارد زیر است (3):

دسترسی، تولید و انتشار هرزه نگاری کودکان:

وب گاه هایی که به طرفداری از زنان، به تبلیغ علیه همجنس خواهی یا نژاد پرستی می پردازند.

نقض حقوق مالکیت معنوی با زیر پا گذاشتن قانون حق نشر از طریق «سرقت ادبی دیجیتال».

آزار و اذیت الکترونیک ( شامل ارسال هرزنامه ها، تهدید و ارعاب و اخاذی ).

هک کردن (که شیطنتی کوچک تا اعتراض های سیاسی را در بر می گیرد).

شل و مارتین  معتقدند که آسیب های حاصل از جرایم مجازی می­تواند نسبت به دارایی، اشخاص یا هر دوی آنها صورت گیرد. جرایم مجازی که باعث آسیب به دارایی می شود، عموماً با استفاده از روش های قفل شکنی (هک) صورت می گیرند و شامل اشکال گوناگونی به شرح زیر هستند:

1. راه بندی اطلاعات. شکلی از خرابکاری اینترنتی که در آن وب گاه از ارائه خدمات به کاربران مجاز یک وب گاه یا سیستم اجتناب می کند.

2. تولید و انتشار ویروس و کرم اینترنتی. شکلی از خرابکاری اینترنتی که باعث خرابی یا احتمالا پاک شدن داده ها می شود.

3. کلاهبرداری. سرقت فضای سایبری هویت یک کاربر موثق توسط کاربران غیر موثق که باعث کلاه برداری یا کوشش برای کلاه برداری یا اختلال در زیر ساخت ها می شود.

4. دستکاری در سیستم های مخابراتی: شکلی از سرقت و کلاهبرداری مجازی که به معنای به کارگیری فناوری برای برقراری تماس های تلفنی رایگان است.

5. نقض حقوق مالکیت معنوی و حق نشر. شکلی از سرقت سایبری که شامل نسخه برداری از اطلاعات یا نرم افزار بدون رضایت صاحبان است.

6. جرایم سایبری که باعث آسیب به اشخاص می شوند: جرایم مجازی که باعث آسیب به اشخاص می شوند، را می توان به شکل زیر طبقه بندی کرد:

1. تعقیب مجازی: کاربرد فضای سایبر برای کنترل، آسیب رساندن یا ارعاب یک هدف تا نقطه ای که فرد دچار ترس از آسیب رسیدن به خود، خویشاوندان و دوستان نزدیک خود می شود.

2. هرزه نگاری مجازی: کاربرد فضای سایبر برای نگهداری، تولید، ارسال، نمایش، انتشار هرزه نگاری ( به ویژه هرزه نگاری کودکان یا دیگر موارد شهوت انگیز).

واژه ­های کلیدی:

جرم مجازی، جرم سایبری، فضای سایبر.

ارجاعات:

1- Yar, M. (2006). Cybercrime and Society, London: Sage Publications.

2-  Reyes, A. & Wiles, J. (2007). The Best Damn Cybercrime and Digital Forensics Book Period, USA: Elsevier, Inc.

3- ibid, p 67

 

 

 

 





نظر شما :