دستورالعمل تدوین مقالات دانشنامه پلیس
ساختار شیوه نامه مقالات دانشنامه (جدید)
فرم امتیازدهی مقالات دانشنامه
فرم ارزیابی مقالات دانشنامه
تقویم سال
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه : 148572
بازدید امروز : 5153
کل بازدید : 3882823
بازدیدکنندگان آنلاين : 5
بارگزاری صفحه : 1.14

ثانیه

تحقیقات جنایی





 

رقم سیاه جرایم         Dark Figure of Criminality

رقم سياه جرم عبارت است از تفريق بزهكاري واقعي (تمام جرایمی که در یک زمان و مکان معین اتفاق می‌افتد) و بزه‌كاري ظاهري (جرایمی که توسط پلیس کشف و برای آنها پرونده تشکیل شده است) (1).

الف) تعاریف کلی

همانطور که در بالا اشاره شد، رقم سیاه بزهکاری اختلاف میان میزان واقعی جرایم واقع­شده و جرایم کشف­شده توسط پلیس است. براي تبيين و توجيه شكاف موجود ميان آمارهای انتشاریافته از سوی دستگاه­های متولی فرایند کیفری و واقعيات جنايي كشورها، اصطلاحاتي پديد آمده تا تفاوت‌هاي موجود را نشان ‌دهد. از نگاه آمار جنايي، بزه‌كاري، به سه دستة واقعي، ظاهري و قضايي تقسيم مي‌شود. بزهكاري واقعي، مجموعه رويدادهاي جنايي ارتكاب‌يافته در يك بازة زماني در يك مكان، اعم از كشور، منطقه يا محلة خاص است. بزهكاري ظاهري، مجموعه رويدادهاي جنايي ارتكاب‌يافته‌اي است كه در بازة زماني و مكاني مشخص از سوي ضابطان قضايي رأسا كشف يا به آنها گزارش يا شكايت مي‌شود و در پايان، بزهكاري قضايي، به مجموعه رويدادهاي جنايي گفته مي‌شود كه از سوي دادگاه‌هاي صلاحيت‌دار كيفري، در بازة زماني و مكاني مشخص رسيدگي و براي آنها حكم كيفري صادر مي‌شود.

بديهي است آمار اين سه دسته بزهکاري هيچگاه بر يكديگر منطبق نخواهد شد و آنچه كه از آن تحت عنوان رقم سياه بزهكاري یا بزهکاری پنهان ياد مي‌شود، همواره وجود خواهد داشت. از این نظر گفته می­شود که رقم سیاه بزهکاری یکی از موانع اصلی ارزیابی واقعی تعداد جرایم ارتکابی است (2). در كنار رقم سیاه بزهکاری، رقم خاكستري بزهكاري نيز به آن دسته از رويدادهاي جنايي اشاره دارد كه که خودشان کشف شده‌اند؛ بدین معنا که بزه‌ديدگان يا نتايج حاصل از ارتكاب آنها شناسايي يا كشف مي‌شوند، ليكن مرتكبان آنها هيچگاه شناسايي نمي‌شوند (3).

در بررسی دلایل وجود رقم سیاه بزهکاری می­توان به مواردی مانند عدم توانایی پلیس در کشف جرم، خودداری بزه­دیده از طرح شکایت، خارج شدن پرونده از فرایند آمار جنایی به دلیل صدور قرارهای کیفری مانند قرار موقوفی تعقیب یا ترک تعقیب اشاره کرد (4).

یکی از راه­حل­های اساسی براي از بين بردن شكاف ميان آمار كيفري و آمار واقعي رويدادهاي جنايي برگزاری پيمايش‌هاي جنايي است.پيمايش‌هاي راجع به رويدادهاي جنايي، بطور كلي در دو شاخة پيمايش‌هاي بزه‌كاري و بزه‌ديدگي قابل تقسيمند. در هر دو مورد، پژوهشگران يا مجريان پيمايش، برپاية پرسش‌نامه‌ها يا ساير شيوه‌هاي كسب اطلاعات، به دنبال درك تجربه‌هاي جنايي جامعة نمونة خود به عنوان بزه‌كار يا بزه‌ديده يا شاهد يا آگاه از رويداد جنايي‌اند.

کلیدواژه ها

 رقم سیاه بزهکاری، تفریق بزهکاری واقعی، بزه کاری ظاهری، بزه کاری قضایی.

ارجاعات:

1- نجفي ابرندآبادي، علي‌حسين و هاشم‌بيگي، حميد. همان. ص 96.

2- رحمدل، منصور. كاربرد آمار جنايي. مجله‌ حقوقی ‌دادگستري. شماره 48-49.  پاييز و زمستان 1383. ص 112.

3- نجفی ابرند آبادی، علی­حسین. تقریرات درس جرم‌شناسی. دوره کارشناسی. دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تدوین محمدکاظم تقریر. نیم‌سال دوم سال تحصیلی 83 1382، ص 29.

4- نجفی ابرند آبادی، علی­حسین. تقریرات درس جرم‌شناسی. دوره کارشناسی. دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تدوین حمید بهره­مند و محمد صارمی. نیم‌سال دوم سال تحصیلی 82 1381، ص1350.

­منابع بیشتر

1- كي‌نيا، مهدي. مباني جرم‌شناسي جلد دوم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران؛ 1376.

2- راهنمای طراحی نظام آمار عدالت کیفری. بخش آمار سازمان ملل متحد. ترجمۀ: منفرد، محبوبه و دربندی فراهانی، الهام. تهران: نشر میزان؛ 1390.

3- منصوری سنگری، مهدی. جایگاه رقم سیاه در آمار جنایی و روش ­های دستیابی به میزان آن. پایان­نامه کارشناسی ارشد. حقوق جزا و جرم­شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. سال تحصیلی 1379-1378.

 

 





نظر شما :