دستورالعمل تدوین مقالات دانشنامه پلیس
ساختار شیوه نامه مقالات دانشنامه (جدید)
فرم امتیازدهی مقالات دانشنامه
فرم ارزیابی مقالات دانشنامه
تقویم سال
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه : 353151
بازدید امروز : 4912
کل بازدید : 3882582
بازدیدکنندگان آنلاين : 7
بارگزاری صفحه : 1.05

ثانیه

اطلاعات و امنیت





 

بازجویی     Interrogation

ریشه لغت بازجویی ( Interrogatoire)، کلمه لاتین (Interrogatorius) است و آن عبارت است از روش تحقیق کیفری که مرجع قضایی یا تحقیق کننده یا صادر کننده حکم یا مأموران صلاحیت دار پلیس، از طریق سؤال های مکرر از مظنون یا متهم، به ارتکاب جرم وی پی ببرند (1).

پرسش از افرادی که به دخالت مستقیم یا غیرمستقیم در یک جرم مظنون باشند، بازجویی نامیده می­شود. بازجویی به معنی اعم کلمه عبارت است از جستجو، کشف و جمع­آوری ادله لازم که اتهام و گناه متهمین و یا برائت آنها را ثابت کند. بازجویی به معنی اخص کلمه عبارت است از سؤال و جواب از متهم یا مجرم با رعایت روش­ها و فنون خاص و استماع اظهارات و دفاعیات او (2). تعاریف فوق از دیدگاه تشکیلاتی اسلامی که همواره چارچوب­های خاص را برای فعالیت­های اطلاعاتی قائل است، جامع و کافی نیست، لذا با توجه به دیدگاه­های اسلامی تعریف زیر را می­توان ارائه کرد:

 بازجویی عبارت است از هنر ایجاد شرایط مناسب در شخص بازجویی شونده به منظور کاربرد فنونی در جهت کسب حداکثر اطلاعات در چهارچوب نظام ارزشی شرع مقدس اسلام» (3).

بازجویی انواع مختلفی دارد که در ذیل به برخی از این انواع اشاره می­شود:

بازجویی اطلاعاتی (Intelligent interrogation)

  در بازجویی­های اطلاعاتی با اعتراف متهم به فعالیت­های ضد امنیتی کار تمام نمی­شود و می باید متهم نحوه به دام افتادن، ارتباطات، تکنیک­های اطلاعاتی، انگیزه و همکاران شبکه خود و اصولاً آموزش هایی را که تاکنون فرا گرفته است، به طور مشروح بیان کند.

بازجویی فنی (    Technical Interrogation             )

بازجویی است که بازجو با استفاده از روش­ها و تکنیک­های مختلف بازجویی و با کمک تجهیزات فنی و علمی در جهت کسب اطلاعات لازم اقدام می­نماید (4).

بازجویی موقت (Temporary interrogation)     

 منظور از بازجویی موقت، بازجویی مقطعی و کوتاه مدت است و آن اقداماتی است که در ظاهر بازرسی و پرسش، اما به منظور شناسایی مقدماتی انجام می گیرد. در بازجویی­های موقت، بازجو قصد دارد با برخوردهای مناسب، موردیابی نموده و نسبت به شناسایی افراد اقدام نماید. این بازجویی به صورت عوامل گشتی، ایجاد تور و استقرار در گلوگاه می­باشد.

بازجویی دراز مدت (Longtime investigation)  

 در بازجویی دراز مدت، محدودیت زمانی برای رسیدگی به اهداف وجود ندارد( مگر در موارد استثنایی )و بازجو با آسودگی خاطر به بازجویی می­پردازد، اما در بازجویی موقت، بازجو از نظر زمانی در محدودیت قرار دارد، لذا می­باید به گونه­ای برنامه­ریزی نماید تا آمادگی لازم جهت هر نوع برخورد و مقابله با افراد مختلف را داشته باشد و سؤالات از قبل انتخاب و دسته­بندی شده باشد (5).

  بخشی از دانش بازجویی که از طریق آموزش فراگرفته می­شود، علم است، مانند شناخت طبیعت انسان، روان­شناسی و جامعه­شناسی و بخشی که موجب به کار بستن دانش­ها و آموخته­ها می­شود، هنر است مانند روش­های طرح سؤالات و لحن کلام. به عبارت دیگر، به کارگیری دانستنی­ها و آموخته­ها، هنر محسوب می­شود. از این رو می توان گفت، بازجویی هنری است که مبنای علمی دارد (6).

 لازمه یک بازجویی موفق جمع­آوری اخبار و اطلاعات کافی پیرامون موضوع، در نظر گرفتن زمان و مکان مناسب برای بازجویی، استفاده از شیوه­ها و مراحل بازجویی متناسب با شرایط و اوضاع و احوال سوژه و پرونده و به طور اخص استفاده از فنون و شگردهای  شناخته شده و مؤثر در بازجویی می­باشد (7).

کلید واژه ها

 بازجویی، مصاحبه، متهم، مجرم، کسب اطلاعات.

ارجاعات:

1- خوش زاد،  سید رضا . هاشمی، حیدر. مصاحبه و بازجویی نوین. تهران: انتشارات ناقوس؛1385. ص 78.

2-      McCoy, Alfred. A Question of Torture: CIA Interrogation, from the Cold War to the War on Terror. Henry Holt & Co; 2007. pp. 16–17.

3- عرب محبی، احمد. بازجویی و مصاحبه.دانشگاه علوم انتظامی: انتشارات معاونت آموزش ناجا؛ 1374. ص 4 .

4- Dylan Kurtz. Dominance and Submission: How the Police Use Psychological Manipulation to Interrogate Citizens; 2011.

5- Warrick, Joey & de Young, Karen. Bipartisan Report on Detainee Abuse Blames Rumsfeld, Other Top Bush Officials: Washington Post; 2008.

6-     جشان، داود. مصاحبه و بازجویی جنایی. تهران: انتشارات اندیشه خرداد؛ 1381. ص 25.

7-گیسلی اچ و گاد جانسون. روان شناسی بازجویی­ ها، اعترافات و شهادت. ترجمه ناصر بلیغ.تهران: انتشارات دانشکده امام باقر (ع)؛1386. ص 42.

 

 

 





نظر شما :