دستورالعمل تدوین مقالات دانشنامه پلیس
ساختار شیوه نامه مقالات دانشنامه (جدید)
فرم امتیازدهی مقالات دانشنامه
فرم ارزیابی مقالات دانشنامه
تقویم سال
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه : 353149
بازدید امروز : 4887
کل بازدید : 3882557
بازدیدکنندگان آنلاين : 11
بارگزاری صفحه : 0.94

ثانیه

اطلاعات و امنیت





 

تهدید     Threat  

تهديد خطري است که بر اشخاص، اشياء و اماکن وارد مي شود (1).

فرهنگ لغات ، تهديد را، ترساندن، بيم دادن، بيم عقوبت دادن ، معني کرده است. تهديد ها مي توانند شامل خطر و ترديد باشند که بسيار مبهم هستند. اگر تهديدات ناشي از زندگي در محيط انساني است که اين موجد يا به وجود آورنده انواع فشارهاي غير قابل اجتناب اجتماعي، اقتصادي وسياسي است . تهديدهای موجود درجامعه ، اصولا چهارنوع هستند وعموما حالت بسته اي ندارند و عبارتند از: تهديدات فيزيکي يا جسمي ( درد، صدمه، مرگ)، تهديدات اقتصادي ( تصرف اموال و يا تخريب آن، عدم دسترسي به کار يا منابع)، تهديدات نسبت به حقوق ( زنداني شدن، از بين رفتن آزادي هاي عادي مدني)، تهديدات موقعيت يا وضعيت ( تنزيل درجه يا رتبه، تحقير در انظار عامه). 

 محمد رضا تاجيک مي گويد: « تهديد اساسا بيش از آن که موضوع شناخت باشد موضوع تعريف و باز تعريف است. به بيان ديگر، مي توان از پديده اي واحد که تهديد پنداشته مي شود، تعاريف و برداشت هاي مختلف و گاه متضادي را به تصوير کشيد. آنچه که در نزد يک نخبه سياسي تهديد تعريف مي شود؛ لزوما درنزد ديگر نخبگان ، درک مشابه و همگوني نمي يابند. لذا تهديد ، کاملا مفهومي ذهني است.

تهديدي که با تجربه تاريخي دولتي ، جور باشد ممکن است در اثر حساسيتي که ايجاد کرده به راحتي شدت پيدا کند. بنابراين ، تهديدات در طول زمان ، يکسان نمي مانند؛ بلکه در مقابل تحولات جديد در نوع تهديد و تحولات کشور ها که باعث تغيير ماهيت آسيب پذيري هاي آن ها مي گردد- دستخوش تغيير می شوند ».

در برخي از ادبيات سياسي - امنيتي، تهديد به معناي توانائي ها، نيات و اقدامات دشمنان بالفعل و بالقوه ، براي ممانعت از دستيابي موفقيت آميز خودي به علايق و مقاصد امنيت ملي ، يا مداخله به نحوي که نيل به علايق و مقاصد به خطر بيافتد ؛ تعريف شده است.از ديدگاه نظامي، يک تهديد ، همواره در پيکره نيروي نظامي کشور ديگر تصوير مي شود. از ديدگاه اطلاعاتي، يک تهديد، عبارت است از نيرو يا فعاليتي که مخاصم با منافع يک ملت فرض شده است. در پاره اي ديگر از ادبيات سياسي -  امنيتي، تهديد به مثابه شکل بالفعل آسيب پذيري ، تعريف مي شود. آسيب پذيري از اين منظر، ميزان حساسيت يک ملت و يا نيروي نظامي را گويند؛ به طوري که بتوان با بکارگيري توان و ابزار نظامي و غيره ، از توان و کارآئي ملت يا نيروي نظامي حريف کاست. تهديد همچنين، يک مفهوم امنيت ارتباطات است ؛ که به معني قابليت استعداد تکنيکي و عملياتي يک حريف متخاصم مي باشد که به سوي حصارهاي اطلاعاتي کشور ديگر، نشانه رفته است. 

انواع تهديدها، به اعتبار موارد مشروحه زير قابل طبقه بندي مي باشند: 

انواع تهديد ها به اعتبار ماهيت عبارتند از :تهدیدات ذاتی ( تهدیداتی که از دیر باز وجود داشته اند )  ، تهدیدات عارضی ( تهدیداتی که ناشی از نا کار آمدی است )  .

انواع تهديدها به اعتبار هدف عبارتند از :تهدید برای کسب امتیاز ، تهدید برای باج خواهی سیاسی ، تهدید برای بازدارندگی .

، انواع تهديدها به اعتبار کنش هاي مسلط عبارتند از : تهدیدات مبتنی بر کنش های عقلانی معطوف به هدف، تهدیدات مبتنی بر کنش های عقلانی معطوف به ارزش ، تهدیدات مبتنی بر کنش های عقلانی معطوف به عاطفه ، تهدیدات مبتنی بر کنش های عقلانی معطوف به سنت .

انواع تهديدها به اعتبار موضوع عبارتند از : تهدیدات سیاسی ، تهدیدات نظامی ، تهدیدات اقتصادی ،تهدیدات فرهنگی و اجتماعی .

انواع تهديدها به اعتبار دامنه و گستره عبارتند از : تهدیدات کلان ، تهدیدات خرد .

هرمن کان (Herman Kahn  سطح بندی چهارقسمتي براي طبقه بندي تهديدها عرضه کرده است که عبارتند از: سطح اول تهديدها: شامل مبارزه بر عليه منافع حياتي و يا ادامه بقاء مي شود، سطح دوم تهديدات: منافع حياتي يا بقاي دوستان و متحدان را به مبارزه مي طلبد، سطح سوم تهديدات: منافع مهم را به مبارزه مي طلبد،سطح چهارم تهديدات: مسائل ثانوي را به مبارزه مي طلبد. ديتريک فيشر، يک طبقه بندي پنج لايه تهديد را ارائه مي کند که عبارتند از:تهديد براي بقاء، تهديد براي بهداشت، تهديد براي بهزيستي اقتصادي، تهديد براي محيط زيست قابل زندگي و تهديد براي حقوق سياسي که مصاديق هرکدام از آنها به ترتيب عبارتند از نابودي، بيماري، فقر، تخريب محيط زيست، سرکوب داخلي (2).  

درگونه شناسي تهديدات درکتاب کالبد شکافي تهديد آنها را با ده شاخص: بعد،سطح، جغرافيا، تعادل، تقارن، پيچيدگي، هويت، جنس، کانون، انگيزه و کارويژه ، تقسيم بندي مي نمايد. باري بوزان (Barry Buzan) چهار بعد اصلي يا چهار گونه اصلي تهديدها را، به شرح تهديدهای سياسي، اجتماعي، اقتصادي، نظامي تقسيم کرده است ؛ که درتلقي نوين تهديدهای زيست محيطي و تهديدهای فناورانه هم ، به آنها اضافه مي شود. تهديد سياسي متوجه ثبات سازماني دولت است.از ديدگاه بوزان ، تهديد سياسي دلالت برآن دارد که صيانت عناصر سه گانه دولت ( ايده، سازمان، منافع) از تعرضات بيروني ، بخش محوري امنيت است. موضوع اصلي تهديدات اجتماعي را ، هويت تشکيل مي دهد؛ که با عناصري چون زبان و فرهنگ و غيره ، شناسانده مي شود. با اين حال، به دليل اهميت فزايند ه هويت اجتماعي در معادلات امنيتي ، شاهد توليد دو دسته از متون امنيتي مي باشيم؛ که هرکدام به روايتي از تهديد اجتماعي ، تاکيد دارند. تهديدات اقتصادي ، در دو حوزه اصلي توليد و توزيع ، رده بندي مي شوند. تهديدها در حوزه توليد ، متوجه افزايش ميزان توليد متناسب با نيازمندي هاي عمومي است. تهديدها حوزه توزيع ، متوجه برابري فرصت در دستيابي به امکانات مي باشد و همه کشورهاي غني و فقير را در بر مي گيرد (3). 

کلید واژه ها

 تهدید، خطر، بیم دادن.

ارجاعات

1 تاجيک محمد رضا، مدیریت بحران، فرهنگ گفتمان، سال 1379، ص 92   94.

2 رنجبرمحمود،، پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول، سال1378، ص 74 73.

3- افتخاري اصغر،کالبد شکافی تهدید،دانشگاه امام حسن ( ع)، چاپ اول،سال 1385،ص 164- 243.

 





نظر شما :