دستورالعمل تدوین مقالات دانشنامه پلیس
ساختار شیوه نامه مقالات دانشنامه (جدید)
فرم امتیازدهی مقالات دانشنامه
فرم ارزیابی مقالات دانشنامه
تقویم سال
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه : 185671
بازدید امروز : 5031
کل بازدید : 3882701
بازدیدکنندگان آنلاين : 9
بارگزاری صفحه : 1.24

ثانیه

امور مرزی





رودخانه مرزی  Border  river

محمد معین در فرهنگ فارسی رودخانه را به معنای جایی که رود عبور می­ کند و رود را نهری که از جویبارهای متعدد تشکیل می­ شود، تعریف نموده است (2). در ادبیات مرزی، رودخانه مرزی، رودخانه­ ای است که خط مرز با کشور همسایه را تشکیل می ­دهد.

رودخانه مرزی، رودخانه ای است که تمام یا قسمتی از آن، مرز مشترک دو کشور را تشکیل می­ دهد (2). رودخانه های مرزی بر دو نوع است:

1- رودخانه قابل کشتیرانی؛

2- رودخانه غیر قابل کشتیرانی (3).

در رودخانه های قابل کشتیرانی «خط تالوگ» خط مرز را تشکیل می دهد و در رودخانه های غیر قابل کشتیرانی «خط منصف المیاه» خط مرز را تشکیل می دهد.

نظريه بين­المللي كردن رودخانه­ها براي اولين بار توسط گروسيوس و واتل مطرح شد. قبل از آن، كليه رودخانه ­ها را داخلي و تحت حاكميت سرزمين كشورهاي كناره آنها مي­دانستند (4). همچنانكه قبل از كنگره وين (1815) نيز حاكميت بر رودها مطلق بود و به منافع ساير دولت­ها توجه نمي شد. در عهدنامه صلح ورساي 1919 واژه رودهاي بين المللي براي اولين بار جايگزين واژه رودهاي چند سرزمين گرديد (5). اين عهدنامه در ماده 33 تعريفي از رودخانه بين­المللي به دست داده است. به موجب اين ماده، رودخانه بين ­المللي، رودخانه­ اي است كه قابل كشتيراني بوده و بيش از يك كشور را به آب آزاد مرتبط مي­ نمايد.

رودخانه ­هاي بين المللي خود به دو دسته تقسيم مي­ شوند:

1) رودخانه مرزي كه مرز بين دو كشور را تشكيل مي­دهند. مانند اروندرود (رود مرزي ايران وعراق) و رود ارس ( رودخانه مرزی ایران با ارمنستان و آذربایجان) و همچنین رودخانه (دانوب) كه مرز مشترك بين كشورهاي چك اسلواكي، مجارستان، بلغارستان، روماني، يوگسلاوي و روماني را تشكيل مي­ دهد.

 2) رودخانه­ هايي كه از خاك دو يا چند كشور عبور مي كنند مانند رود نيل و راين كه رودخانه نيل از كشورهاي سودان، مصر، اتيوپي، اوگاندا، كنيا، تانزانيا،زئير، بروندي، وروآندا مي­ گذرد (6).

رودخان ه­های مرزی علاوه بر تعیین خط مرزی به طرق گوناگون در امور توسعه کشاورزی، رونق صنعت و تأمین منابع آب شرب مورد استفاده و بهره­برداری قرار گرفته و روز به روز بر اهمیت راهبردی آنها افزوده می­شود. از سوی دیگر، تأمین منابع آب پایدار برای ساکنان نواحی مرزی نقش مؤثری در ایجاد اشتغال و جلوگیری از تخلیه سرزمین­های مرزی، مهاجرت بی رویه به سمت سایر شهرها و نواحی داخلی دارد. کشور جمهوری اسلامی ایران با کلیه کشورهای همجوار دارای مرز رودخانه­ای و منابع آب مشترک است. از مجموع 8700 کیلومتر طول مرزهای کشور و پیرامون ایران،1918 کیلومتر (22 درصد) آن را بیش از سی رودخانه مرزی کوچک و بزرگ تشکیل می­ دهد (7).

کلید واژه ها

 رودخانه مرزی، خط تالوگ، رودخانه قابل کشتیرانی، منصف المیاه.

ارجاعات

  1. معین، محمد. فرهنگ فارسی. چاپ 15. جلد 2. تهران: انتشارات سپهر ؛ 1379. ص 1684.
  2. رضایی، غلامرضا. رسیدگی به مسایل مرزی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛  1384. ص 32. 
  3. صنایعی، ابراهیم. اصول و مبانی مرزبانی. تهران: جهان جام جم؛  1384. ص28.
  4. ضیایی بیگدلی، محمدرضا. حقوق بین المللی عمومی. تهران:، انتشارت گنج دانش، چاپ بیست و ششم؛ 1385. ص 376.
  5. فرشا گهر، ناصر. نظام حقوق رودهاي بين المللي و اروند رود.تهران. دفتر مطالعات سياسي و بين المللي؛ 1367. ص 45.
  6. بيگم مجابي، صديقه. كلياتي درباره رژيم حقوقي رودخانه­ هاي بين المللي.تهران: مركز مطالعات عالي و بين المللي دانشگاه تهران؛1353. ص 17 .
  7. فتاح، محمد تقی. رودخانه های مرزی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ ص 22.

 





نظر شما :