You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • هولیگانیسم      Hooliganism

    به رفتارهای ناهنجار و تخریبگرانه هواداران فوتبال مانند درگیری و نزاع خیابانی، وندالیسم و آشوبگری، هولیگانیسم می­ گویند (1).

    هولیگانیسم به رفتار پرخاشگرانه و خشونت آمیز هواداران فوتبال اطلاق می­ شود که قبل و بعد از مسابقات، داخل و بیرون ورزشگاه به صورت جمعی و گروهی بروز می­ یابد. این رفتار به صورت خود جوش یا خود انگیخته یا برخی موارد به صورت از پیش برنامه ریزی شده ­اند. همچنین اوباشگری در فوتبال رفتارهای متفاوتی  از فحاشی تماشاگران تا ضرب و جرح و حتی قتل را شامل می­شود (2).

    اوباشگری و رفتارهای وندالیستیک تماشاگران فوتبال تحت تأثیر شش عامل اصلی شکل می­ گیرد، از جمله هیجان زدگی و برانگیختگی هیجانی خوشایند، ایجاد هویت مردانه و خشن، هویت یابی منطقه ­ای و محلی، مدیریت فردی و جمعی شهرت، ایجاد احساس همبستگی و تعلق، قدرت و خود مختاری (3).

    اوباشگری فوتبال اساساً شامل رفتارهای پرخاشگرانه و رقابتی بین گروه­ های مدعی هواداری است. با این حال، اوباشگری محدود به این نوع رفتارهای خاص نمی­ شود؛ چرا که ممکن است شامل پرتاب اشیا، ستیز با مظاهر دنیای نوین، حمله به پلیس یا فحاشی نژادی باشد (4).

    غالباً بحث خشونت در فوتبال از بازیکنان شروع می شود و به تماشاگران سرایت می­کند. مثلاً هنگامی که بازیکنان یک تیم نمی­توانند بر تیم مقابل چیره شوند و از آنها مقاومت می­بینند و چون نمی­توانند بازی را به نفع خود تمام کنند دست به جنجال می­زنند. در واقع بازنده در بازی تنها خود خجالت زده نیست بلکه در مقابل علاقه مندانش، در مقابل مردمی که از او طرفداری می­کنند، شکست می­خورد و خود را مسئول عدم پیروزی نه تنها تیم بلکه هواداران می ­داند. اینجاست که تیم و طرفدارانش به علت نوعی حس برتر پنداشتن باشگاه خود و غالباً بر اثر رویکردهای اجتماعی تلقین شده، تحریک می­شوند و به خشونت دست می­زنند (5).

    هولیگانیسم در فوتبال ایران نیز وجود دارد. در ایران به افراد هولیگان اصطلاحاً «تماشاگرنما» گفته‌می‌شود.عمده رفتارهای ناهنجار هولیگان‌ها در ایران شامل دشنام‌گویی دسته‌جمعی به افراد مختلف یا تیم مقابل در ورزشگاه، انفجار مواد محترقه در ورزشگاه، کندن و آتش زدن صندلی‌های ورزشگاه و آسیب‌رسانی به ناوگان حمل و نقل به ویژه اتوبو­س‌ها (وندالیسم) است. هولیگان‌های ایرانی درگیری نیز دارند. شماری از این درگیری‌ها به زخمی‌شدن و قتل منجر شده‌است. در بازی دو تیم سپاهان و پرسپولیس در لیگ برتر فوتبال ایران در سال 1387-1386 در اصفهان، بر اثر پرتاب مواد محترقه یک سرباز وظیفه نیروی انتظامی به سختی مجروح شد و بینایی خود را از دست داد.شهرآورد تهران که مهم ­ترین بازی باشگاهی فوتبال در ایران است، همواره تحت تدابیر امنیتی شدید برگزار می­شود. در بازی­های مهم فوتبال که دو تیم از هواداران زیادی برخوردار باشند، نیروهای پلیس از ساعاتی قبل از برگزاری مسابقه با اجرای تدابیر شدید امنیتی مانع از بروز درگیری بین تماشاچیان دو تیم می­ شوند و با این برنامه، مانع از بروز آشو ب­های خیابانی و تخریب­های دسته جمعی هواداران می­ شوند.

    کلیدواژه ­ها

     اوباشگری، رفتار ناهنجار، وندالیسم، فوتبال، هولیگانیسم.

    ارجاعات

    1.       جان بزرگی، ابراهیم. «عوامل روان شناختی موثر بر بروز رفتارهای تخریبی جمعی (مورد کاوی تماشاگران فوتبال).» فصلنامۀ مطالعات امنیت اجتماعی. شماره 27، 1390، ص128.

    2.       قاسمی، وحید و دیگران. «توصیف جامعه شناختی عوامل موثر بر وندالیسم و اوباشگری در ورزش فوتبال.» فصلنامۀ المپیک. سال هفدهم، شماره1 ، 1388، ص 71.

    3.      Spaaij, R. The Prevention of Football Hooliganism: A Transnational Perspective. Amsterdam School For Social Science Research.2005. p 8.

    4.      Stott, C; Pearson, G.  Football Banning Orders, Proportionality and Public Order Policing. Journal of Criminal Justice.2005.  p 14.

    5.       افسر کشمیری، بیژن. نگاهی به خشونت فوتبال. نامه علوم اجتماعی. شماره 19، 1381، ص 32.

نظر شما