You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    عنوان: شی گرایی جنسی( بت پرستی، یادگار خواهی )

    معرف:

    1-معادل انگلیسی: Fetishism

    2-تعریف:

    شی گرایی یا بت پرستی جنسی [1]، به انحراف جنسی گفته می شود که شخص پس از دیدن شیئی یا عضوی از جنس مخالف تحریک شده و از آن لذت می برد. فرد منحرف به جای آنکه با جنس مخالف خود رابطه برقرار کند، به او عشق بورزد و  با او تماس عادی و طبیعی برقرار کند، به وسیله یکی از اعضای بدن او یا شی متعلق به وی مانند کفش، عطر، دستمال و مانند آن برانگیخته می‌شود (ستوده و همکاران،1395 : 207-206).به عبارت دیگر شی گرایی، اختلالی است که در آن یک شی بی جان موجب برانگیختگی جنسی فرد می شود (آزاد،1388 : 287).

    با توجه به این که بسیاری از اختلال ها و انحراف های جنسی زمینه لازم را برای وقوع انواع جرایم، از جمله جرایم خشونت بار و جرایم جنسی، در جامعه فراهم می‌ آورند، بررسی ویژگی‌ها و عوامل به وجود آورنده این گونه اختلال ها، به منظور تشخیص و پیگیری جرایم ضروری به نظر می‌رسد.

    متن:

    بیشتر افرادی که به شی پرستی جنسی تمایل دارند، فعالیت‌های مربوط را در خلوت و تنهایی انجام می‌دهند. هر چند در بعضی موارد برای به دست آوردن اشیای مورد نظر خود (اغلب شامل لباس‌های زیر، چکمه، یا کفش) مرتکب جرم هم می‌شوند. بیشتر این افراد مرد هستند و اشیای بسیار متفاوت را انتخاب می‌کنند؛ از اشیای شهوت‌انگیز ( لباس‌های زیر زنانه، به خصوص لباس هایی که پوشیده و کثیف شده است) گرفته تا اشیایی که به ظاهر کمتر رنگ و بوی جنسی دارند. شی پرستی، اغلب در نوجوانی آغاز می‌شود. این افراد به اشیای پلاستیکی تمایل زیادی دارند. برخی از این یادگارپرستان تنها پس از پوشیدن لباس‌های پلاستیکی به تحریک جنسی می‌رسند. برخی دیگر به هنگام برقراری رابطه جنسی، لباس‌های پلاستیکی می‌پوشند (یا شریک جنسی خود را وادار به پوشیدن آن ها می‌کنند)؛ زیرا تنها از این روش می‌توانند به برانگیختگی جنسی برسند .

        در یادگار خواهی یا شی پرستی، استفاده از اشیای بی جان (یادگار) کانون اصلی این ناهنجاری است. متداول ترین اشیا عبارت اند از لباس های زیر زنانه، جوراب، کفش یا سایر لباس های زنانه. شخص مبتلا به این انحراف جنسی[2] بیشتر به هنگام در دست داشتن، مالیدن یا بو کرن شی یادگار، خود ارضایی[3] می‌کند یا ممکن است از شریک جنسی درخواست کند تا شی یادگار را بپوشد. معمولا وجود شی یادگار جنسی برای برانگیختگی جنسی لازم است. بیشتر افرادی ﻛﻪ ﺑﻪ اﻧﺤﺮاف ﺟﻨﺴﻲ ﻳﺎدﮔﺎرﺧﻮاﻫﻲ مبتلا می شوند، اﻓﺮادي اﻧﺰواطلب هستند؛ اﮔﺮﭼـﻪ در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن اﺷﻴﺎی ﻳﺎدﮔﺎر ﻣﺮﺗﻜﺐ ﺟرم نیز ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ اﻓـﺮاد در ﺟﺴﺘﺠﻮي ﺷﺮﻳﻚهای جنسی با ویژگی های خاص هستند و معمولا اﻓـﺮاد ﻣﻌﻠـﻮل و ﻧـﺎﻗﺺ را اﻧﺘﺨـﺎب می کنند(ارجمند قجور،1390 : 118 ).

    شیوع شی گرایی جنسی

    شی گرایی جنسی (یادگار خواهی) معمولا در دوره نوجوانی آغاز می‌شود؛ هر چند یادگار ممکن است در دوران کودکی تثبیت شده باشد. این اختلال پس از استقرار معمولا به صورت مزمن و وسواس گونه ادامه می‌یابد(سادوک و سادوک، 1395: 228). شی گرایی، مخصوص مردان است(ستوده و همکاران، 1395 : 207). ﻣﺒﺘﻼﻳﺎن ﺑﻪ ﻳﺎدﮔﺎرﺧﻮاﻫﻲ اﻏﻠﺐ در ﺟﺴﺘﺠﻮي درﻣﺎن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ. ﺣﺪود ﻳﻚ ﺳﻮم ﺑﻴﻤﺎران ﺑـﻪ دلیل  اﺿﻄﺮاب ناشی از رﻓﺘﺎرﻫﺎي اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺧﻮد، ﺑﻪ درﻣﺎن روی ﻣﻲآورﻨﺪ . ﺣﺪود 20 درﺻﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻠﻞ دﻳﮕﺮ به سراغ درمان ﻣـﻲ‌ روند و ﺑﻌﺪ از اﻳﻨﻜﻪ درﻣﺎن را ﺷﺮوع ﻛﺮدﻧﺪ، ﺷﻲ ﻣﻄﻠﻮب آن ها ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﺷﻮد (ارجمند قجور، 1390 :119 ).

     

     

    انواع شی گرایی جنسی

    فعالیت جنسی ممکن است به طور مستقیم به خود یادگار معطوف باشد (مثل خود ارضایی با کفش )، یا ممکن است شی یادگار در حین رابطه جنسی به کار برود (مثل تقاضا از شریک جنسی برای پوشیدن آن شی یادگار) (سادوک  و سادوک ،1395: 229).

    آسبب شناسی شی گرایی جنسی

    یادگار خواهی، ناشی از ترس و نگرانی بیمار از ضعف و ناتوانی جنسی در برابر جنس مخالف است. به علت این ترس، بیمار به آلت جنسی خود که در کودکی باعث تحریک جنسی اش می‌شد، توجه زیادی پیدا می کند.

    اگر فرایند تکامل بلوغ به طور عادی طی نشود و میل به ماندن در آغوش مادر پالایش نشود، کودک در زمان بلوغ دچار بت پرستی جنسی خواهد شد.

    برخی نیز انحراف شی پرستی جنسی را ناشی از محرومیت های جنسی، ضعف نیروی جنسی، عقده حقارت و ندیدن مهر و محبت از طرف والدین در دوران کودکی می‌دانند (ستوده و دیگران ،1395 :207 ).

    نظریه های مربوط شی گرایی جنسی

    نظریه پردازان روان تحلیلگر،  معمولا شی گرایی و انحراف های جنسی دیگر را در خدمت نوعی کارکرد دفاعی در نظر می‌گیرند که اضطراب اختگی درباره تماس های جنسی بهنجار را دور می‌سازد. نظریه پردازان یادگیری به طور معمول بر نوعی شرطی سازی کلاسیک در تاریخچه اجتماعی- جنسی فرد تاکید دارند؛ برای مثال، ممکن است یک جوان در تجربه های جنسی اولیه خود، مجذوب زنی شده باشد که چکمه های سیاه داشته است (آزاد ، 288:1388). فروید[4] معتقد بود که یادگار در افرادی که ترس ناخودآگاه در اختگی دارند، به عنوان نماد آلت جنسی عمل می کند (سادوک  و سادوک ، 1395: 229).

    ملاک های تشخیصی شی گرایی جنسی

    ملاک های تشخیصی یادگار خواهی، در راهنمای کامل تشخیص آماری اختلالات روانی[5]، به شرح زیر است:

    وجود خیال پردازی های برانگیزاننده جنسی، امیال جنسی شدید و رفتارهای برگشت کننده در مورد استفاده از اشیای بی جان (مانند لباس های زیر زنانه ) به مدت دست کم 6 ماه؛

    خیال پردازی ها و امیال جنسی باعث ناراحتی یا تخریب عملکرد چشمگیر بالینی در حوزه های اجتماعی، شغلی  یا سایر کارکردهای مهم فرد می‌شود (انجمن روان پزشکی آمریکا،1395) .

        اشیای یادگار به لباس های زنانه، به گونه ای که در یادگار خواهی همراه با "مبدل پوشی[6] "جنسی دیده می‌شود، با وسایل ساخته شده به منظور تحریک تناسلی مانند ویبراتور [7] (دستگاه ایجاد لرزش در ناحیه تناسلی برای تحریک جنسی) محدود نمی شود (ارجمند قجور ،1390 :118 ) .

    راهکارهای درمان شی گرایی جنسی

    پژوهشگران دریافتند که خاموشی و سایر روش های رفتاری، راهبردهای درمانی موثری برای شی گرایی جنسی هستند. یکی از  روش های درمان، "ایجاد بیزاری[8]است. به نظر می رسد کاربرد این روش (شرطی سازی بیزاری آور) با انحراف جنسی، بهترین نتیجه را به بار آورده است؛ بر این اساس، در حالی که فرد در حال ارضای جنسی  با شی یادگار خود است، او را در معرض تنبیه قرار می‌دهند؛ برای مثال، دارویی که موجب استفراغ می‌شود به او می‌دهند یا وی را هیپنوتیزم [9]می‌کنند تا احساس تهوع کند (هالجین  و ویتبورن، 1394: 183) .

        علاوه براین،  داروهای آنتی آندرزن[10] نظیر "سیپروترون استات [11]" و "مدرکسی پروزسترون [12]" با کاهش سطح تستسترون در کمتر ازحد طبیعی می‌توانند سایق رفتارهای جنسی را کاهش دهند (سادوک  و سادوک، 1395: 247  ) .

     

    واژه های کلیدی:

    شی گرایی جنسی، بت پرستی جنسی، یادگارخواهی، انحراف جنسی، برانگیختگی جنسی .

    ارجاعات:

    - آزاد، حسین(1388). آسیب شناسی روانی . تهران: بعثت.

    - ارجمند قجور، کیومرث(1390). آسیب شناسی انحرافات جنسی. تهران: نیکان کتاب.

    - انجمن روان پزشکی امریکا(2013 ). راهنمای تشخیص آماری اختلال های روانی (D.S.M.5). ترجمه فرزین رضاعی و دیگران. تهران: ارجمند.

      - سادوک، بنجامین جیمز و سادوک، ویرجینیا (2015 ). خلاصه روان پزشکی. ترجمه فرزین رضاعی.  تهران: ارجمند .

    - ستوده، هدایت الله؛ میرزایی، بهشته و افسانه میرزایی پازند(1395 ). روان شناسی جنایی. انتشارات آوای نور.

    - هالجین، ریچاردبی و ویتبورن، سوزان کراس (2013). آسیب شناسی روانی. ترجمه یحیی سید محمدی .تهران : ارسباران.

    منابع بیشتر برای مطالعه:

      - کوشان، محسن و سمیه واقعی (1389). روان پرستاری، بهداشت روان . تهران: رفیع . 

    - انصاری، مسعود (1391). روان شناسی جرایم و انحرافات جنسی. تهران: اشراقی.

    - آزاد، حسین (1389). آسیب شناسی روانی. تهران: جیحون.

    - پور افکاری، نصرت الله (1382). نشانه شناسی بیماری های روانی. تبریز: آزاده . 

    - کی نیا، مهدی(1386). روان شناسی جنایی. تهران: رشد.

       



    [1] fetishism

    [2] Sexual deviation

    [3] masturbatin

    [4]Froid

    [5]Diagnostics & Statistical Manual Of Mental Disorder (D.s.m.5)

    [6] transvestism

    [7] vibrator

    [8] aversion

    [9] hipnotizm

    [10] Anti androgen

    [11] siprotronestat

    [12] Medroxyprogestrone acetate

نظر شما