You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    عنوان: انحرافات جنسی (نابهنجاری جنسی با رویکرد اجتماعی)

    الف) معرف

    1. معادل انگلیسی: Sex Perversions

    2. تعریف

    انحراف به­معنای میل کردن و برگشتن است و از آن به کجروی و بی­فرمانی نیز تعبیر شده است (لغت نامه دهخدا: ذیل مدخل انحراف) دور شدن یا جدا شدن از راه‌ها، اصول، معیارها و یا روش‌های تعیین‌شده است (فرهنگ عمید: ذیل مدخل انحراف). در اصطلاح، انحراف به شیوه‌های رفتاری که با هنجارها یا ارزش‌های یک گروه یا جامعه، هم‌نوا نیست، گفته می‌شود. (شایان­مهر، 1377: 434). انحراف جنسی فعالیت جنسی نامتداول با افراد یا اشیاء است (ویلهلم، 1930) که صرفاً انگیزه‌های جنسی و لذت‌جویی دارد (سنگیان، 1390: 7) و با عرف و معیارهای مورد قبول اکثریت افراد جامعه مطابقت ندارد (انصاری، 1379: 48).

    ب) متن

    انحراف جنسی، از قدیمی‌ترین انحرافات بشری و رفتارهایی خارج از قلمرو کیفری است که با الگوی رفتار عمومی مردم منطبق نیست (سنگیان، 1390: 175)، مذهب و اخلاق به‌شدّت آن را منع کرده (جعفری، 1392: 2) و قانون به‌عنوان تبلور وجدان عمومی آن را ممنوع می­کند و قابل مجازات می‌داند (شریفی خضارتی، 1392: 333). در حقیقت انحراف جنسی به رفتارهای جنسی دلالت دارد که از نظر فردی یا قواعد و هنجارهای اجتماعی به‌عنوان رفتار نابهنجار، نامتعارف، تکانشی یا وسواسی به‌حساب می‌آیند، و به تعبیری مخالف با طبیعت و نظم طبیعی است که معمولاً در قالب رفتارهای جنسی آسیب‌رسان در میان انسان‌ها اعم از رفتارهای همجنس­گرایانه یا روابط جنسی بین انسان و حیوان نمود می‌یابد و ممکن است به‌عنوان یک تخلف و جرم در نظر گرفته شود و مستلزم مجازات باشد (میرزایی، 1393: 138).

    عناوین انحرافات جنسی

    از معروف‌ترین انحرافات جنسی می‌توان به همجنس‌خواهی[1]، بچه‌بازی[2]، حیوان‌بازی[3]، مرده‌بازی[4]، مجسمه‌بازی[5]، فحشا[6]، تجاوز[7]، زنای با محارم[8]، دیگرآزاری[9]، خودآزاری[10]، جنون مقاربت[11]، خودارضایی[12]، خودنمایی[13]، چشم‌چرانی[14]، خودشیفتگی[15] مالش‌گری جنسی[16] بت‌پرستی جنسی[17]، تغییر جنسیت طلبی[18]، مبدل‌پوشی[19]، لواط[20] و مساحقه[21] اشاره کرد (نوبهار طهرانی، 1392: 49). همچنین می‌توان موارد دیگری مانند هرزه‌گرایی تلفنی[22] (صدیق سروستانی، 1383) و هرزه‌نگاری در رسانه و فضای مجازی را نام برد.

    انحرافات جنسی از دیدگاه علوم مختلف

    جامعه‌شناسان برای فهم علل انحراف، به عوامل اجتماعی و فرهنگی شکل‌دهندۀ رفتار انسان توجه دارند و در تبیین‌های خود بر ساخت اجتماعی و الگوهای کنش متقابل فرد و دیگر اعضای جامعه تکیه کرده و به مواردی از قبیل جامعه‌پذیری ناقص، یادگیری فرایند انحراف، ناسازگاری‌های فرهنگی و ساختار اجتماعی اشاره می‌کنند (بهروان و بیانی، 1390).

    علمای علم اخلاق هر نوع ارضای جنسی مورد نکوهش را که پس از آن به فرد حس ندامت دست دهد، انحراف جنسی گویند (گودرزی، 1377، ج 2: 1209). حقوق‌دانان هم ارضای تمایلات جنسی خارج از حدود و معیار متعارف رفتار جنسی جامعه را انحراف تلقی کرده و به لحاظ قانونی آن را ممنوع و قابل مجازات می‌دانند (ولیدی،1380: 70). از نظر اسلام غالب انحرافات جنسی نوعی عمل حرام محسوب شده و علاوه بر کیفر اخروی، مشمول کیفر دنیوی (اعم از حد یا تعزیر) می‌شوند (شریفی خضارتی، 1392: 340). در نظام‌های حقوقی غیرمذهبی کشورهای غربی به­دلیل توجیه اتهام کیفری و با اندیشه سبب زیان به دیگری شدن و جنایات بدون قربانی (مانند زنای محصنه، فحشا، همجنس‌خواهی و غیره) این‌گونه انحرافات را جرم‌زدایی کرده و سبب کاهش سطح جرائم جنسی در سیستم کیفری این جوامع شده­اند (همان: 337).

     علل ایجاد انحرافات جنسی

    برای پی بردن به علت اصلی انحراف جنسی باید از علومی همچون زیست‌شناسی جنایی، روان­شناسی جنایی و جامعه‌شناسی جنایی استفاده کرد (هاشمی­فرد، 1363: 227). نابسامانی خانواده، فقر اقتصادی، اعتیاد، جامعه‌پذیری ناقص و ضعیف­بودن پیوندهای اجتماعی، از مهم‌ترین ویژگی‌های جامعه‌شناختی و نیز تنوع‌طلبی، هیجان‌طلبی، نداشتن تعادل عـاطفی، رفتـاری و ضـعف هویـت اخلاقـی از مهم‌ترین ویژگی‌های روان‌شناختی این افراد است. برخی از انحرافات ازجمله روسپی‌گری را می‌توان معلول روحیۀ لذت­طلبی، مصرف‌گرایی و تنوع‌طلبی غیرهنجاری، درآمـد زیـاد، بـدون نیـاز بـه داشتن مهارت‌های خاص و سطح بالا دانسـت (فاتحی و همکاران، 1389).

    پیامدهای انحرافات جنسی

    وقوع و افزایش برخی از انواع انحرافات جنسی همانند زنا، همجنس‌خواهی [لواط و مساحقه]، فحشا، تجاوز، مزاحمت‌ها و آزار جنسی، پیامدهای جبران‌ناپذیری همچون ترس و ناامنی در سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی به­همراه دارد. رواج انحرافات جنسی موجب کاهش سلامت و سن ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، رشد آماری طلاق و کاهش ازدواج، پایین آمدن سن خودفروشی و روسپی‌گری می­شود (آقازاده و همکاران، 1394). مسائلی همچون بی‌میلی به ازدواج، به‌وجود آمدن فرزندان نامشروع، سست­شدن کانون خانواده، انتشار بیماری‌های جنسی سلامت اجتماعی را به خطر می‌اندازد.

    قوانین جمهوری اسلامی که برخاسته از موازین اسلامی و ارزش‌ها و هنجارهای ایرانی اسلامی است، با این قبیل انحرافات مقابله و برای آن مجازات تعیین کرده است. بر اساس ارزش‌های حاکم بر جامعه این قبیل انحرافات از نظر حقوقی و قانونی به‌عنوان ناهنجاری اجتماعی و جرم تلقی می­شود و نهاد قضایی و پلیس وظیفه مقابله با آن را دارند.

    نقش پلیس و سایر نهادها در پیشگیری از انحرافات جنسی

    منحرف جنسی نوعی بیمار و نیازمند اصلاح و تربیت و درمان و بازسازی است. شناخت علل و انگیزه‌های اعمال کجروانه بر پیشگیری وقوع آنها مؤثر است. انحرافات جنسی می‌تواند منشأ بروز جرائم جنسی باشد؛ بنابراین نقطه شروع جرم‌شناسی، شناخت عوامل مؤثر در بروز جرم است. دو نوع پیشگیری کیفری (پیشگیری عام و خاص) و پیشگیری غیرکیفری (پیشگیری اجتماعی و وضعی) مطرح است که سازمان‌های ذی‌ربط از جمله پلیس باید به آن همت گمارند (شریفی خضارتی، 1392: 374). بدیهی است توجه به پیشگیری وضعی تأثیر غیرقابل انکاری در کاهش انحرافات و جرائم جنسی دارد. در پیشگیری اجتماعی لازم است علل و عوامل - اعم از اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و وراثتی - ایجاد و بروز انحراف و جرم مورد بررسی قرار گیرد، اما در پیشگیری وضعی باید برای محدود کردن فرصت‌های ارتکاب انحراف و جرم و کاهش جاذبه‌های احتمالی ارتکاب اقدام کرد (توحیدی و فضلی، 1393). لذا در این جهت می‌توان به تشکیل پلیس پیشگیری، تقویت مرکز فوریت‌های پلیسی (110)، تقویت نگهبان محله، سالم‌سازی اماکن و محیط‌های عمومی و... جلب مشارکت‌های مردمی و نهادهای مردم‌نهاد، گسترش واحد مشاوره و مددکاری، نظارت و کنترل وسایل تسهیل‌کننده ارتکاب (خلیل ارجمندی، 1388: 1)، گشت­زنی پلیس، اجرای مأموریت‌های امنیّت اخلاقی زنان و مردان، آموزش، آگاه‌سازی و اطلاع‌رسانی به گروه‌های اجتماعی در معرض انحراف یا قربانی، حفاظت و مراقبت از افراد و گروه‌های در معرض خطر اشاره کرد (توحیدی و فضلی، 1393). همچنین توجه به ارتقای اوقات فراغت، فراهم کردن شرایط ازدواج جوانان و فرهنگ‌سازی، می‌تواند از ابتلا به انواع انحرافات جنسی اکتسابی جلوگیری کند (سنگیان، 1390: 179).

    کلید واژگان: انحراف جنسی، منحرف جنسی، جرائم جنسی، پیشگیری.

    منابع

    - آقازاده، بهروز و همکاران (۱۳۹۴). «مطالعه و بررسی جامعه‌شناختی آسیب اجتماعی روابط نامشروع در شهرستان مشکین‌شهر»، کنفرانس بین‌المللی اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی، اسپانیا، بازیابی از:

     https://www.civilica.com/Paper-ICEMSS01-ICEMSS01_238.html

    - انصاری، مسعود (1379). روان­شناسی جرائم و انحرافات جنسی، تهران: انتشارات اشراقی، چاپ دوم.

    - بهروان، حسین و فرهاد بیانی (1390). «عوامل اجتماعی مؤثر بر شدّت اختلال هویت جنسی»، دوفصلنامه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد. 8(1). صص 45-19.

    - توحیدی، احمدرضا و دنیا فضلی (1393). «پیشگیری وضعی از جرائم جنسی»، فقه و حقوق خانواده (19)61، صص 71-96.

    - جعفری، علی (1392). سیاست جنایی تقنینی ایران در قبال انحرافات جنسی با تأکید بر راهکارهای پیشگیری، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی.

    - خلیل ارجمندی، محمود (1388). جایگاه پلیس و نقش آن در پیشگیری از جرم، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه قم.

    - سنگیان، زهره (1390). تبیین فقهی حقوقی انحرافات جنسی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور تهران،.

    - شایان­مهر، علیرضا (1377). دایره‌المعارف تطبیقی علوم اجتماعی، جلد اول، تهران: انتشارات کیهان.

    - شریفی خضارتی، امیر (1392). انحرافات جنسی (مطالعۀ تطبیقی جرم‌شناسی و فقهی)، تهران: اندیشه عصر.

    - صدیق سروستانی، رحمت‌الله (1383). آسیب‌شناسی اجتماعی، تهران: آن.

    - فاتحی، ابوالقاسم و همکاران (1389). «توصیف و تحلیل ویژگی‌های جامعه‌شناختی و روان‌شناختی دختران و زنان روسپی در استان اصفهان»، مجله مطالعات اجتماعی، 4(2)، صص 60-80.

    - گودرزی، فرامرز (1377). پزشکی قانونی، جلد دوم، تهران: انیشتین.

    - میرزایی، خلیل (1393). فرهنگ توصیفی علوم اجتماعی، تهران: نشر فوژان.

    - نوبهار طهرانی، علیرضا (1392). تعرضات جنسی در نظام کیفری ایران و انگلستان، تهران: مجد.

    - ولیدی، محمد صالح (1380). حقوق جزای اختصاصی (جرائم علیه عفت و اخلاق عمومی و حقوق و تکالیف خانوادگی)، تهران: امیرکبیر.

    - هاشمی­فرد، میر احمد (1363). مسائل و اختلالات جنسی در زن و مرد، تهران: شرکت سهامی چهر، چاپ پنجم.

    منابع اینترنتی

    - فرهنگ فارسی عمید. بازیابی از: http://www.vajehyab.com

    - لغت­نامۀ دهخدا. بازیابی از: https://www.vajehyab.com/dehkhoda

    منابع انگلیسی

    - Finkelhor, D. & Araji, S. (1986). Explanations of Pedophilia: A Four Factor Model. Journal of Sex Research, 22 (2),p.186.

    Stekel, Wilhelm. (1930). Sexual Aberrations:The Phenomenon of Fetishism in Relation to Sex, translated from the 1922 original German edition by S. Parker. Live right Publishing.

     

     

     

    منابع بیشتر برای مطالعه

    - ابراهیمی­نژاد مطلق تهرانی، وحید (1396). جرائم جنسی از منظر روان‌شناسی جنایی با تأکید بر حقوق کیفری ایران، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، رشته حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد صفادشت.

    -آجدانی، نسرین و طاهره سادات طباطبایی امین (1390). «راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی در قرآن کریم»، بانوان شیعه، 8(27)، صص 183- 214.

    -رزم‌ساز، بابک (1391). روش‌های پیشگیرانه از جرائم جنسی و خلاف عفت عمومی در سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران، رسالۀ دکتری، رشته حقوق جزا و جرم شناسی. دانشگاه شهید مطهری.

     

     

     

     



    [1] Homosexulity

    [2] Pedophilie

    [3] Bestiality

    [4] Necrophilie

    [5] Pigmalionism

    [6] prostitution

    [7] Rape

    [8] Incest

    [9] Sadism

    [10] Masochism

    [11] Hyper sexulity

    [12] Onamism

    [13] Exhibitionism

    [14] Inspectionism

    [15] Narcissism

    [16] Frotteurism

    [17] Fetishism

    [18] Transsexualism

    [19] Transvestism

    [20] - Sodomy

    [21] - Lesbianism

    [22] Telephon scatogia

نظر شما