You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    جامعهشناسی جنایی criminal sociology    

    جامعه‌شناسی جنایی یکی از گرایش‌های جامعه‌شناسی است که به مطالعه‌ی تأثیرات عوامل محیطی و بوم‌شناختی در شکل‌گیری رفتار می‌پردازد.علم مطالعه‌ی علل محيطي در تكوين جرم را جامعه‌شناسی جنايي گویند (1).

    مکاتب بسیاری در جامعهشناسی جنایی وجود دارند که هریک از منظری خاص به بررسی عوامل اثرگذار در جرائم اجتماعی میپردازند (2). مکتب محیط اجتماع، عوامل فردی و اجتماعی را در وقوع جرم مؤثر میداند و محیط را در شکلگیری جرم، تغییرات و تحولات و علت پدید آمدن آن، بررسی میکند. این مکتب، جرم را در عوامل اجتماعی جست و جو می‎کند، زیرا جرم را پدیده‌ای می‌داند که به وسیله عوامل گوناگون اجتماعی آفریده می‌شود (3).

     عواملی که جامعه‌شناسي جنايي از آن صحبت کرده و رابطه آن را با جرائم و اعمال ضد اجتماعی در نظر می‌گیرد بسیارند، این عوامل را حسب تعلق آن به محیط‌های گوناگون می‌توان تقسیم نمود (4). نخست، عوامل طبیعی شامل آب و هوا مانند سرما و گرما و محیط‌‌های مختلف مانند محیط‌های کوهستانی، جنگلی و شهر و روستا. نتایج تحقیقات حاکی از آن است که آمار جرایم علیه اموال درماه‌های زمستان بیش از فصول دیگر است و جرائم علیه اشخاص بیشتر در ماه‌های تابستان اتفاق می‌افتد،اين نظريات در مكتبي تحت عنوان جغرافياي جنايي كه سردمدار آن كتله بلژيكي است به تفصيل بيان شده است.

    دوم عوامل خانوادگی است. خانواده مهم ترین سلول و کانون اجتماع و مهد تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان است. ارزش‌ها و فضایل اخلاقی و اجتماعی به وسیله خانواده از نسلی به نسل دیگر انتقال می‌‌یابد. ولی متأسفانه با پیشرفت صنعت و مشغله زیاد خانواده‌ها، پدران و مادران به علت اجبار به کار اغلب در منزل نیستند و وقتی هم به خانه می‌آیند به علت خستگی زیاد، تحمل صحبت با فرزندان خود را ندارند. کوچکی محل‌ خانه و سر و صدای زیاد آن موجب فرار کودک از منزل می‌شود، والدین خسته و محتاج به استراحت، فرار کودک از منزل را تشویق می‌کنند، کودک برای بازی و فرار به کوچه و خیابان پناه می‌برد. از آن گذشته دنیای بلوغ و جوانی دنیایی است پر از هیجان و تحرک، مملو از شک و تردید نسبت به مسایل امروز و فردای نامعلوم؛ کودکان و نوجوانان باطبعی سرکش و حساس خواهان اطلاع از حقایق امورند؛ آنان که در عین حال به دنبال کمال می‌روند، مایلند شخصیت خود را به نحوی نشان دهند (5). سوم عوامل اقتصادی است. از مطالعاتی که تا به حال به‌عمل آمده، معلوم گردید که تعداد جرائم در نقاط توسعه‌یافته و پیشرفته بیشتر از مناطق روستایی و شهرهای توسعه نیافته است. چهارم عوامل فرهنگی است. منظور از عوامل فرهنگی کلیه جنبه‌های هر اجتماع اعم از آداب و رسوم و اخلاقیات و اعتقادات و نیز مؤسسات مربوط به تعلیم و تربیت و کلیه امور مربوط به آنهاست (6).

    کلید واژه‌ها

    جامعه‌شناسی جنایی، مکتب محیط اجتماع، عوامل محیطی، عوامل بوم‌شناختی.

    ارجاعات

    1- Greene, Jack R. (2007). The encyclopedia of Police Science. NewYork: Routledge.

    2- ستوده، هدایتالله(1378). آسیبهای اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات). تهران: انتشارات آوای نور.

    3- سروستانی، رحمت الله(1386). آسیبشناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی). تهران: انتشارات سمت.

    4- Bucqueroux, Bonny. 1988. Executive session on community policing. Footprints (Spring/ Summer): 2–7.

    5- Alderson, John. 1978. Communal policing..Exeter: Devon and Cornwall Constabulary

    6- Bennett, Trevor. 1994. Recent developments in communitypolicing. In Police force, police service: Care and control in Britain, ed. Stephens and Becker, 107–29. London: Macmillan.

     

     

نظر شما