You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • تیپ شناسی مجرمان   criminals typology

    تیپ­شناسی دانشی است که به ما کمک می­کند با توجه به ساخت ظاهری بدن اشخاص، تا حدودی به امیال، خواسته­ ها یا مشکلات آنها پی ببریم(1).موضوع تیپ شناسی مجرمان در حوزة علم روان شناسی جنایی و جرم شناسی دارای سابقه­ ای دیرینه است که نظریه­ پردازان مختلف از زوایای گوناگون، جسمانی، شخصیتی و غیره به آن نگریسته ­اند(2).

    طبقه­بندی مجرمان بر اساس ویژگی­های بدنی آنان، سابقة طولانی دارد. به طوری که بقراط در طبقه­بندی شخصیتی خود که شامل افراد بلغمی، سودایی، صفراوی، دموی مزاج بود، صفراوی مزاجان را مستعد عمل جنایی می­دانست. در قرون بعدی، برخی از نظریه ­پردازان نظیر سزار لمبروزو با طرح جانی مادرزادی یا جانی بالفطره، مجرمان را از افراد عادی متمایز دانست. هرچند که نظریه وی بعدها رد شد، ولی بسیاری از محققان به این موضوع علاقه ­مند شدند؛ به طوری که شلدون و کرچمر تیپ­های بدنی را به سه دسته لاغر اندام­ها، عضلانی­ها و چاق­ها طبقه­ بندی و سپس برای این سه نوع تیپ بدنی، ویژگی­ های شخصیتی خاصی را مطرح کردند. بعدها مطالعات جرم شناسان نشان داد در بین این تیپ­ها، تیپ عضلانی، پرخاشگرتر و برای رفتار جنایی آمادگی بیشتری دارد (2).

    برخی نظریه پردازان دیگر نظیر آیزینگ معتقدند که ترکیب شرایط محیطی وعوامل عصب­شناختی و شخصیتی، باعث به وجود آمدن انواع مختلف جرم می­شود؛ یعنی برخی شخصیت­ها بیش از دیگران مستعد ارتکاب جرم هستند. وی سه نوع تیپ برونگرایی، نوروزگرایی و پیسکوزگرایی را عنوان می­کند که گروه اول زود آرامش خود را از دست می­دهند و به راحتی خشمگین و پرخاشگر می­شوند. گروه نوروز گراها براثر فشار نیازمندی های درونی و بیرونی، شخصیتی سخت و خشن پیدا می­کنند و بالاخره افراد پسیکوز دارای ویژگی­های نظیر سردی، بی­رحمی، عدم حساسیت اجتماعی، بی اعتنایی نسبت به خطرها ورفتارهای غیر عادی هستند (3).

    طبقه بندی دیگر از نظر میزان خطرناک بودن مجرم وجود دارد؛ به طوری که مجرمان را می­توان در دو دسته حالت خطرناک ساده و حالت خطرناک شدید طبقه­بندی نمود. درحالت اول، مجرمان زیادی وجود دارند که به علت تأثیر هیجان های آنی و عاطفی، مرتکب جرم می­شدند. اما در حالت خطرناک شدید که شامل مجرمان حرفه­ای می ­شود وضعیت روانی و اخلاقی بزهکار، موجب ارتکاب جرم می­شود این افراد دارای ویژگی­ های ضداجتماعی هستند (4).

    بر حسب یک دیدگاه، می­توان بزهکاران را بر حسب حالت روانی­شان طبقه بندی کرد. در این مورد، گروه­های مختلف بزهکاران به شرح زیر هستند (5):

    1) بزهکاران عادی یا نسبتاً عادی که هیچ نوع اختلال، ناهنجاری یا نارسایی روانی از خودشان نشان نمی­دهند. اکثریت بزهکاران دراین طبقه اند.

    2) عقب ماندگان ذهنی که از لحاظ عقل و شعور ضعیف بوده و فاقد قدرت تحمل ناراحتی هستند.

    3) بزهکاران نوروتیک، که با نوعی عدم تعادل روانی دست به گریبان هستند.

    4) افراد غیر طبیعی منشی که محققان آلمانی زبان آنها را در ردیف پسیکوپات ها قرار داده­اند. این گروه، افرادی سنگدل، خشن و حیوان صفت، پرخاشگر و ... هستند.

    5) پسیکوپات­ها و پسیکونوروتیک های مزمن.

    کلیدواژه ها

     تیپ شناسی مجرمان، تیپ عضلانی، مجرمان

    ارجاعات

    1- Tot ton and Jacobs. Character and Personality Types. Philadelphia, PA: Open University Press; 2001

    2- کی نیا، مهدی. روان شناسی جنایی. تهران: انتشارات رشد، 1384.ص59

    3- ستوده، هدایت الله. آسیب شناسی اجتماعی. تهران: انتشارات آوای نور،1384.ص411

    4- گروسی فرشی، میرتقی و دیگران. مقایسه ویژگی های شخصیتی و سبک های مقابله ای مجرمین باافراد بهنجار. روان شناس معاصر. دوره دوم. شماره :31 ، 1386، ص 31-24

    5- نوربها، رضا. زمینه جرم شناسی. تهران: انتشارات گنج دانش، 1387.ص282

    6- گورف، فرانسوا .روانشناسی قضایی. ترجمة محمد حسین سروری. تهران: انتشارات نگاه،1382،ص 182.

     

     

نظر شما