You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: مخاطب شناسی پلیس

    معرف:

    1- معادل انگلیسی: Audience analysis

    2- تعریف: مخاطب شناسی در لغت به معنای طرف خطاب، طرف صحبت، و کسی که با او سخن گفته می شود، آمده است (1). بدین ترتیب مخاطب را می توان فرد یا گروهی تصور کرد که حضور دارد، پیام را می بیند، می شنود و دریافت می دارد (2).

    متن:

    مخاطب شناسی (که متناظر و مطابق با مقصد، گیرنده، طرف خطاب، ارتباط گر یا مصرف کننده می باشد (3)) از جمله حوزه های مشترک جامعه شناسی، مدیریت بازاریابی و علوم ارتباطات است که طی یک دهه گذشته پیشرفت های قابل ملاحظه ای داشته و تحقیقات فراوانی را به ویژه در خصوص کنترل مخاطب در بر داشته است، چرا که این امر خواسته صنایع رسانه ای و تولید کننده های پیام است (4). مخاطب را می توان فرد یا گروهی دانست که داوطلبانه (و گاه به اجبار) به محتوا یا رسانه ایی معین روی می آورد. در عین حال مخاطب از نظر پلیس کسی است که هدف ما منتقل کردن انواع پیام های انتظامی امنیتی به وی می باشد. احتمالا دلایل متعددی برای مخاطب شدن از جانب مردم وجود دارد، به عبارتی مردم به علل مختلفی هدف پیام های (5) رسانه ای پلیس قرار می گیرند: مانند نیازهای اطلاعاتی و شناختی، نیازهای رفتاری، ترس از جرم و مورد بزه واقع شدن، و گاه تفریح و سرگرمی و شادی های عاطفی.

    مخاطبان هم محصول زمینه های اجتماعی و هم واکنشی به به الگوهای خاص ارائه شده از سوی رسانه ها و منابع ارسال پیام. از این رو ارتباط مؤثر با مخاطبان هنگامی برقرار می شود که پیام های پلیسی، متناسب با ویژگی ها و نیازهای فردی اجتماعی مخاطب طراحی شود (6). بر این اساس، برنامه ریزان و پیکارگران ارتباطی، که پلیس یکی از آنهاست، باید دسته بندی دقیقی از مخاطبان خود داشته باشد، تا تاثیرگذارترین پیام ها را برای آنها طراحی و ارسال کنند. مخاطبان معمولا جزء به صورت پراکنده و غیر مستقیم قابل مشاهده نیستند (7). بر همین اساس دسته بندی های متنوعی از مخاطبان ارائه شده که پلیس می تواند با اتکا به این دسته بندی ها، ضمن ارسال پیام های مناسب برای آنها، بیشتر اثر را بر آنها داشته باشد (8). برای نمونه دسته بندی مخاطبان بر مبنای ویژگی های جمعیت شناسی (مانند سن (9)، جنس، شغل، تاهل و اندازه خانواده)؛ دسته بندی مخاطبان بر اساس متغیرهای اجتماعی (10) (مانند شغل، قومیت، مذهب)؛ دسته بندی مخاطبان بر حسب باورها، نگرش ها و رفتارهای آنها (11) ؛ دسته بندی مخاطبان بر اساس میزان پذیرش پیام ها؛ و غیره. 

    هدف اساسی از مخاطب شناسی در نزد پلیس را می توان تعیین پوشش بالقوه و بالفعل پیام، خط دادن به مخاطبان، ترغیب مخاطبان به انجام (یا عدم انجام) یک یا چند عمل، حفظ مخاطبان قدیمی در کنار جست و جو برای یافتن مخاطبان بیشتر دانست. مخاطب شناسی با رویکرد پلیسی، صرفا به این معنی نیست که تولید پیام و رسانه های مختلف یا حتی برخی برنامه ها و پیام های رسانه ای پلیس چه تعداد بیننده یا شنونده دارند؟ و مثلا طیف مخاطبان کدام برنامه های پلیس بیشتر است (12) ؟ اگر چه که این خود عنصر مهمی در مخاطب شناسی است، با این وصف طراحی و تولید برنامه های کیفی در کنار نظر سنجی ها و آمارگیری های معمول، اهمیت زیادی برای پلیس باید داشته باشد. پلیس باید بداند که مخاطبان سرسخت، منتقد و آفریننده، که معمولا چندان مورد اقبال نیستند، می توانند کمک زیادی به اثربخشی ماموریت ها و طرح های جدید وی باشند.

    به هر ترتیب آگاهی از فرآیندهای شناختی مخاطبان و فراگیران، از ضروری ترین حوزه مخاطب شناسی است، زیرا فرایند رشد آنها، علایق، میزان انگیزش، بلوغ عاطفی، سوابق اجتماعی و تجارب گذشته او از عواملی هستند که همواره بر روش تعامل و رویارویی پلیس اثر می گذارند. لذا هرگاه پلیس تصور کند بدون آگاهی از فرایندهای یادشده مخاطبان می تواند در انجام وظایف و ماموریت های پلیسی موفق شوند، دچار اشتباه شده است. بنابراین فواید و ضرورت های فراوانی در شناخت مخاطبان برای پلیس وجود دارد. برای مثال شناخت از مخاطبان می تواند انتقال مفاهیم، اطلاعات، احساسات و در کل پیام به او را آسانتر سازد. مخاطبان، متنوع و متفاوت اند؛ سلیقه های متفاوت، گرایش های مختلف، تفاوت های فردی، ذهنیت ها و ظرفیت های ویژه، هر کدام پلیس را بر می دارد تا محتوای پیام ها را بر اساس تفاوت های یادشده طراحی و تدوین نماید. مخاطب، رکن اساسی تدوین پیام است، بهبود و تحکیم این پایه، در صورتی میسر است که پلیس، نسبت به توانایی، میزان دانایی، خصوصیات اخلاقی، گرایش ها و خصلت های اجتماعی مخاطبان آگاه باشند. این خود به ایجاد نگرش های مثبت از پلیس در مخاطبان، کاهش دغدغه ها، نگرانی ها و ترس (به ویژه از جرم)، برقراری ارتباطات مؤثر با مخاطبان و افزایش رضامندی آنها موثر است.

    واژه های کلیدی: مخاطب شناسی پلیس، ارتباط گر، تدوین پیام.

    ارجاعات:

    1- عمید، حسن (1379) فرهنگ عمید. تهران: امیر کبیر. ص 1066.

    2- گیل، دیوید و آدمز، بریجت (1384) الفبای ارتباط. رامین کریمیان و مهران مهاجر و محمد نبوی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.ص232.

    3- همان، 232.

    4- فرشته رحماني مخاطب شناسي.  ماهنامه راديو، شماره 46، تير 1388  ص 38// سيد حسين قوامي  مخاطب شناسي. ماهنامه روابط عمومي، شماره 86، ارديبهشت 1392  ص44.

    5- فلاح شريف ناصر تجزيه و تحليل مخاطبان هدف در عمليات رواني. دانشگاه عالي دفاع ملي  1384; -(57).

    6- مک کوائیل، دنیس (1381) مخاطب شناسی. ترجمه مهدی منتظرالقائم. تهران: دفتر تحقیقات رسانه.

    مک کوائیل، 1381: 4.

    7- مهناز ظاهري   مخاطب شناسي در قرن بيست و يكم. ماهنامه راديو، شماره 36، تير 1386  ص 20.

    8- معصومه كاظمي  شيوه هاي مخاطب شناسي و جذب جوانان. ماهنامه شميم ياس، شماره 45، آذر 1385  ص 28.

    9- شهابي محمود,جهانگردي مجتبي خاستگاه اجتماعي الگوهاي استفاده از تلويزيون هاي ماهواره اي فارسي زبان در ميان مخاطبان تهراني. تحقيقات فرهنگي ايران  تابستان 1387; 1(2 (پياپي 2)):23-55.// قاضي زاده علي اكبر ملاحظاتي در باب مخاطب و وِيژگي هاي فردي و اجتماعي آن. پژوهش و سنجش  1380.

    10- عبدالعظيم كريمي   مخاطب شناسي در قلمرو ارتباط كلامي و غير كلامي. دو فصلنامه روشنان، شماره 14، زمستان 1391  ص 4.

    11- محمدحسن معينيان   (1386) مخاطب شناسي در رسانه. ماهنامه راديو، شماره 36، تير 1386  ص 6.

     

    12- مک کوائیل، 1381.

نظر شما