You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • انقلاب­های شهری    Urban Revolutions

    انقلاب شهری، مفهومی دو گانه دارد. تعریف اول: به فرایندی که در طی آن جوامع روستایی کشاورزی به جوامع شهری-که در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی پیچیده هستند- توسعه یابند، انقلاب شهری گفته می­ شود (1). تعریف دوم: به انقلاب­هایی که منشاً شکل­ گیری آنها مراکز شهری است، اطلاق می­ شود. در این گونه انقلاب­ها نیروی انتظامی وظایف مهمی در راستای پیشگیری از آنها بر عهده دارد.

    اصطلاح انقلاب شهری توسط باستان شناس استرالیایی گوردون چایلد معرفی شد(2).چایلد طبق روش خویش، ده معیار قراردادی را معرفی نمود که بیانگر توسعۀ تمدن شهری بود: افزایش مقیاس سکونتگاه، تمرکز ثروت، کارهای عمومی بزرگ مقیاس، استفاده از خط و نوشتن، هنر نمایشی، علوم معرفتی و مهندسی، تجارت خارجی، متخصصانی که به طور تمام وقت در حوزه فعالیت­هایی که با امرار معاش مرتبط نیست کار می­کنند، جامعۀ طبقاتی وسازمان سیاسی، که به جای روابط خویشاوندی مبتنی بر مقام و موقعیت باشد. او دلایل اصلی انقلاب شهری را عواملی چون رشد انباشته فناوری و در دسترس بودن روز افزون مازاد غذا به عنوان سرمایه می­پنداشت. میان دانشمندان یک توافق عمومی وجود دارد که یکی از پیش شرایط­های لازم- ولی نه کافی- برای انقلاب شهری قابلیت تولید مازاد غذای قابل نگهداری است.

     دیگر شاخص­ های مهم شامل سامانه مبادله و باز توزیع کالاها میان مناطق تخصصی و مستقل، کنترل مشخص بر منابع تولیدی چون زمین و چارپایان اهلی و نیاز به دفاع در برابر حملات یا سایر اشکال درگیری­های مسلحانه است. به نظر می­رسد که این امر برای اولین بار در بین النهرین، در سومر باستان5000 سال پیش رخ داده است. در مصر، شهرها قدری دیرتر پدید آمدند (3). لویس مامفورد در کتاب معروف «شهر در تاریخ» به مفهوم انقلاب­های شهری اشاره می­کند و آن را به گوردن چایلد نسبت می ­دهد. اما چنین کاربردی را مسئله ساز می­داند و می­گوید: این نامگذاری در مورد نقش فعال و شدیداً مهم شهر حق مطلب را ادا می­کند. اما به درستی گویای فرایند طی شده نیست(4). بر اساس این مفهوم از انقلاب شهری، با تحول شهرها و رشد آنها، انواع جرایم شهرها نیز بروز پیدا می­کنند و این وظیفه پلیس است که در این فرایند نقش فعالی را به عهده داشته باشد تا بتواند نرخ جرایم را کنترل کند و با متخلفان و مجرمان برخورد قانونی نماید.

    کاربرد دوم مفهوم انقلاب شهری بر این پیش فرض استوار است که مبارزه سیاسی و نهایتاً انقلاب، ویژگی مختص شهرهاست. (5). بر اساس این برداشت از انقلاب شهری، هستۀ سیاسی نظام مسلح از داخل شهرهای بزرگ و پرجمعیت شروع می­شود و با زمینگیر کردن و درگیر کردن نیروهای رژیم،زمینه لازم را برای توسعۀ انقلاب و شورش در شهرها و روستاها ایجاد می­کند، زیرا تمرکز جمعیتی در شهرها باعث می شود امکانات سرکوب دولت ها مانند هواپیما،توپخانه و سلاح های سنگین و سبک غیرقابل استفاده باشد و باید با دست زدن به اقدامات خشونت آمیز مانند ترور، وضعیت سیاسی کشور را به وضعیت نظامی تغییر داد.(6). در این وضعیت، نیروهای انتظامی باید از طریق ورود پلیس ضدشورش، از تجمع افراد در سطح شهر جلوگیری کنند و با اقدامات پیشگیرانه، سعی در بر هم زدن اجتماعات شکل گرفته نمایند.

    کلیدواژه ها

     انقلاب، شهر، روستا، تمدن، انقلاب شهری، کنترل بحران.

     ارجاعات

    1. urban revolution. Encyclopædia Britannica. Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite.  Chicago: Encyclopædia Britannica.2010.
    2. پیران، پرویز. دانشنامۀ شهر. واژه انقلاب های شهری. تهران: سازمان شهرداری­ها، 1388، ص 72.
    3. Brugmann, Jeb. Welcome to the Urban Revolution: How Cities Are Changing the World. Bloomsbury USA. 2010. P 12.
    4. Mumford, Lewis. The City in History. New York: Harcourt Brace. 1961.

     

    1. پیران. همان. ص 74.
    2. معنوی فر، قاسم. توسعه و پدافند داخلی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی، دانشکده فرماندهی و ستاد، 1383، ص 10.

نظر شما