You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •                                                              

    روانشناسی قانونی    legal psy cology                       

    روان شناسی قانونی، به مسائل حقوقی مرتبط با اختلالات روانی می­پردازد؛ بطوری­که در دادگاه، روانشناسان نظر تخصصی خود را بصورت رسمی ارائه می­دهند تا با توجه به سنجش­ها و بررسی­های آنان، درباره متهم ویا مجرم قضاوت شود. این علم بر ارتباطات بین روان شناسی و قانون متمرکز است و شواهدی را برای تسهیل تصمیم­گیری قانونی، ارائه می­دهد (1). بنابراین روان شناسی قانونی زمینه ارتباط بین روان شناسی و قانون است (2). که در لغت نامه اکسفورد این علم به معنای کاربرد روان شناسی در موضوعات مورد علاقه دادگاه است ویا آن را می توان به کاربرد تکنیک­ها و دانش روان شناسی در سیستم قانونی دانست(3).

    روان شناسی قانونی، تاریخچه طولانی در بسیاری از کشورهای اروپایی دارد. تاریخچة این علم، به اواسط و اواخر قرن نوزدهم میلادی برمی­گردد؛ به طوری که کاربرد اولیه آن بیشتر اشتیاق برای بررسی ذهن تبهکار(4) بود (5).

    روان شناسی قانونی، معرف موقعیت­هایی است که در آن، روان شناسان تخصص خودشان را به عنوان بخش ذاتی روش­های معمول در قانون عرضه می­کنند. دادگاه ممکن است نیاز داشته باشد تا مجاب شود که متهم از لحاظ ذهنی، صلاحیت تحمل محاکمه را دارد یا خیر؟ در این صورت، روان شناس نظر تخصصی خود را یا به صورت سنجش­ها وگزارش­های رسمی یا به صورت ارائه آنها به عنوان شاهد، در اختیار دادگاه قرار می­دهد(6). لذا این علم هماهنگ کنندة نظرهای روان شناختی و روانی و بیماری شناسی لازم برای حکم نهایی و اجرای کیفر قانونی است؛ به طوری­که دربارة صغار(از نظر قدرت تمییز تردیدآور)، اقرارهای مشکوک، خود افشاگری، حالت تشویش آور متهم، انکار پس از اقرار، فن بازپرسی، رویارویی واستماع شاهدان و غیره، شواهدی علمی ارائه می­دهد(7).

    علاوه بر آن، روان شناسی قانونی به مسائل حقوقی مرتبط با اختلالات روانی می­پردازد. مسئولیت روان پزشکان قانونی، شهادت در دادگاه و ارزیابی مواردی است که به مسائل حقوقی مربوط می­شود نظیر: صلاحیت، بستری کردن اجباری، مسئولیت­های جنایی، دادخواست­های مربوط به سهل انگاری حرفه­ای وبسیاری از مسائل دیگر (8). برخی از دیگر کارکردهای ویژه روان شناسی قانونی شامل موارد زیر است(9):

    - ارزیابی کفایت و شایستگی؛

    - پیشنهاد محکومیت و رأی دادگاه؛  

    - ارزیابی خطر ارتکاب مجدد جرم؛

    - ارزیابی حضانت کودک. مسئولیت پذیری تبهکاری و جنبه هایی از قانون خانواده و حمایت از کودک(10).

    کلیدواژه ­ها

     روان شناسی­قانونی، محاکمه، ارتکاب جرم.

    ارجاعات

    1. مک گوایر، جیمز.درک روان شناسیجرم. ترجمة صغری ابراهیمی قوام. تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی،1390              

    2.      American board of forensic psychology. forensic psychology,http://www.abfp.com/brochure.asp;2009

    3.      Hollin.Clive.forensic psychology. Black well publishing.com;2004

    1.    criminal mind

    5.       مک گوایر، جیمز. همان.

    6.       بکرین، دی.ا و لوی ا.ب. روان شناسی کاربردی. ترجمة جعفر نجفی زند.تهران: انتشارات دانژه، 1388

    7.       کی نیا، مهدی. روان شناسی جنایی. تهران: انتشارات رشد، 1384

    8-         کاپلان، هرولد بنجامین جیمز سادوک. دانشنامة روان پزشکی بالینی. ترجمة محسن ارجمند. تهران: انتشارات علمي، 1385، ص566

    9-      American board of forensic psychology. forensic psychology,http://www.abfp.com/brochure.asp;2009

    10-     مک گوایر، جیمز. همان، ص49                                                                      

نظر شما