You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • روانشناسی نابهنجاری    Abnormal psychology                       

    روان­شناسی نابهنجاری، شاخه‌ای از دانش روان­شناسی است که به مطالعهٔ الگوهای نامعمول رفتاری، ذهنی و احساسی(که می­تواند توسط دیگران شتاب دهندۀ اختلال ذهنی تلقی بشود یا نشود) می‌پردازد. (1).

    روان­شناسی نابهنجاری شاخه­ای از دانش روان­شناس است که به مطالعۀ الگوهای غیرعادی رفتار، ذهن و احساسات می پردازد. به عبارت دیگر، این شاخه از روان شناسی به مطالعۀ رفتارها و کارکردهای ذهنی نابهنجار می­پردازد. در مورد این که نابهنجاری چه چیزهایی را در برمی­گیرد، اتفاق نظر وجود ندارد و از آن جایی که اختلالات روانی یا روان­شناختی، بسیار متنوع هستند، تعریف نابهنجاری را مشکل­تر کرده است. بیشتر تعاریف ارائه شده برای نابهنجاری، مفاهیم زیر را در بر می­گیرند که در زبان انگلیسی هر چهار کلمه با حرف D شروع می­شوند و بدین جهت به آنها D4 گفته می­ شود(2).

    این چهار D عبارت اند از:

    1. انحراف؛ (3)

    2. اندوه شدید؛ (4)

    3. اختلال کارکرد؛ (5)

    4. خطرساز بودن. (6)

    عملکرد نابهنجار، نوعی انحراف است؛ ولی انحراف از چه چیزی؟ اگر رفتاری غیرعادی باشد، ممکن است ما آن را رفتار انحرافی به شمار آوریم.به عبارت دیگر، ‌وقتی گفته می ­شود رفتار نابهنجار است، یعنی از لحاظ آماری نادر و غیرمتعارف است. با وجود این، رویکردی که عدم وقوع و نادر بودن رفتار را معیار نابهنجاری می­داند، یک رویکرد کارآمد و مفیدی نیست؛ زیرا بیشتر افراد نمی­توانند یک سمفونی بسازند یا یک شاهکار هنری را نقاشی کنند؛ ولی در عین حال این دیدگاه که می­گوید هر کس می­تواند چنین کاری را انجام دهد؛ نابهنجار است. علاوه بر این، عادی بودن رفتار، به هنجارهای فرهنگی- اجتماعی وابسته است. در طول هزاره گذشته، برای مردم اروپا ادعای اینکه فردی از یک نیرویی خارق العاده دستور دریافت می کند امری غیر عادی تلقی نمی­شد؛ ولی امروزه این ادعا ممکن است نشانۀ نابهنجاری به شمار رود.

    رفتار نابهنجار ممکن است از نوع اختلال کارکرد باشد؛ یعنی امکان دارد از توانایی فرد در عمل کردن به صورت رضایت بخش جلوگیری شود (7).اختلال روانی که در این علم مورد بحث قرار می­گیرد عبارت است از یک  سندرم یا الگوی رفتاری یا روان­شناختی که با احساس ناراحتی یا ناتوانی همراه است (8).

    نابهنجاری روانی دارای ملاک­های زیر است:

    1) ناسازگاری آشکار در امور معمولی و همیشگی؛

    2) غیر قابل پیش بینی بودن رفتارها و فقدان کنترل؛

    3) نامعقول وغیر متعارف بودن عملکرد واختلاف آشکار آنها با هنجارهای جامعه؛

    4) تخلف آشکار از معیارهای اخلاقی، شخصیتی وآرمانی موردانتظار؛

    5) ناراحتی مشاهده­گر از اغلب عملکرد ها ورفتار مورد نظر؛(9)

    روزنهان و سلیگمن هفت ویژگی را به عنوان عناصر نابهنجاری مطرح می­کنند:

    1) رنج؛ 2) ناسازگاری؛ 3) نامعقولی وغیرقابل درک بودن؛ 4) پیش بینی ناپذیری و فقدان کنترل؛ 5) برجسته ونا متعارف بودن؛ 6) ناراحتی مشاهده گر؛ 7) تخلف از معیارهای اخلاقی وآرمانی.(10)

    کلیدواژه­ ها

     روان شناسی نابهنجاری، ناسازگاری، رنج، ناراحتی.

    ارجاعات

    1. کاستلو، تیموتی وجوزف تلو. روان­شناسی نابهنجاری. ترجمه نصرت الله پورافکاری. تهران: انتشارات آزاده، 1373
    2. Bridges, J. W."What is abnormal psychology?". The Journal of Abnormal and Social Psychology ;1930.pp 430–2
    3. devianc.
    4. distress.
    5. dysfunction
    6. dangerousness
    7. Sarason Irwin G.; Sarason Barabara R. Abnormal Psychology (6th ed.). USA: Prentice Hall Inc
    8. سادوک؛ بنیامین جمیر، ویرجینیا.آ سادوک و هارولد کاپلان. خلاصۀ روان­پزشکی علوم رفتاری و روانپزشکی بالمن (جلد 3). ترجمۀ فرزین رضایی. تهران: انتشارات ارجمند، 1388
    9. طباطبایی، سید محمود و سید محمدعلی طباطبایی. «مقایسه تطبیقی معیارهای هنجاری وناهنجاری شخصیت از دیدگاه متون تخصصی علوم رفتاری و مکتب اسلام.» طب وتزکیه،1391، صص30-25.
    10. پور شریفی، حمید. روان­شناسی بالینی. تهران: انتشارات سنجش، 1387

     

     

     

     

نظر شما