You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • شخصیت روان­پریشی      psychosis personality

    روان­پریشی(1) دسته ­ای از اختلالات روانی است که همراه بریدگی از واقعیت، توهم و هذیان و شکست شخصیت و غیره متمایز می­شود. این مقوله در آسیب شناسی روانی (2) مورد مطالعه قرار می­ گیرد. روان­پریشی ترجمه واژه psychosis بوده که از دو واژه psych یعنی روان و osis یعنی غیرطبیعی تشکیل شده است.

    شخصیت عبارت است از سبک ویژه تفکر و رفتار هر فرد. به عبارت دیگر، نحوة خاص فکر کردن و رفتار کردن هر فرد، بیان کنندة شخصیت وی است. بدین ترتیب اگر شخصیت فرد یا الگوهای معمولی پاسخ­های او را در برابر موقعیت­ها بشناسیم، می­توانیم رفتار او را در موقعیت­ های جدید پیش بینی کنیم. (3)

    روان­پریشی، یعنی وضیت روانی غیرعادی که همراه بریدگی از واقعیت بوده و فرد دچار توهم و هذیان می ­شود (4). در این وضعیت تغییراتی در سطح تفکر، ادراک و رفتار فرد به وجود آمده و وضعیت وی نگران کننده است (5).

    از نظر پزشکی قانونی، این دسته افراد که جنون یا پسیکوز هم نامیده می­شوند، دارای ویژگی­های زیر هستند (6):

    1) شکست شخصیت: به طوری­که فرد از عهدة کنترل رفتار و گفتار خود برنمی­آید و مسئول اعمال غیرعادی است.

    2) گم گشتگی: فقدان بینش نسبت به زمان و مکان است.

    3) اوهام و تخیلات.

    پسیکوز یا روان­پریشی را می­توان یک اختلال شدید روانی دانست که در بسیاری از بیماران نظیر اسکیزوفرنی، افسردگی، اختلال دو قطبی و گاهی مصرف مواد و سوء استفاده الکل یا استفاده از داروها دیده می­شود. آنها دارای هذیان و توهم هستند. هذیان یک باور کاذب ثابت و عجیب و غریب و غیرمنطقی است که به طور مستمر در بیماران روان­پریش دیده می­شود.توهم نیز دلالت بر ادراک حسی بدون محرک مناسب است(7).

    درواقع نشانه­های روان پریشی را می­توان در سه مقوله بررسی کرد:

    1) نشانه­های مثبت (8) شامل هذیان­ها،بی نظمی افکار و گفتار، اختلال­های ادراکی، توهم و عواطف نامناسب.

    2) نشانه­های منفی (9) شامل فقر گفتار، کندی و رکود عاطفی، اختلال­ های ارادی و ارتباطی.

    3) نشانه­های روانی- حرکتی (10) شامل فقدان حالت ارتجالی در حرکت­ها و گسترش شکلک­ها و اطورها است (11).

    بنابراین پسیکوز، شامل تعدادی از اختلالات است که تعدد افراد مبتلا با توجه به کشور، سن و جنس متفاوت  است و عوامل زیستی، محیطی و روانی در ایجاد این اختلال ﻣﺆثرند. درمان این اختلال شامل داروها و آموزش و روان درمانی و حمایت اجتماعی است (12). اصولاً درمان روان پریشی، بسته به علت جنون متفاوت است. بستری شدن در بیمارستان، اغلب برای اطمینان از ایمنی بیمار لازم است. داروهایی که توهمات شنوایی (صداهای شنیده شده) و هذیان­ها را کاهش می­دهند و تفکر و رفتار را پایدار می­کنند (داروهای ضدروان‌پریشی)، کمک کننده هستند. گروه درمانی یا مشاوره روانی نیز مفید است(13).

    جنون و مسئولیت حقوقی افراد

    دیوانه در مقابل عاقل، به کسی گفته می‌شود که نمی‌تواند به درستی از عقل استفاده کند. به حالت چنین فردی جنون گفته می­شود؛ روان‌پریشی‌ها در اصطلاح عامه دیوانگی و در اصطلاح فقهی و حقوقی جزو انواع جنون خوانده می‌شوند. در حقوق کیفری به دلیل عدم درک و آگاهی صحیح فرد دیوانه از رفتار و عدم توانایی در ارزیابی عملکرد خود، جنون از علل رافع مسئولیت کیفری به حساب می‌آید و از نظر حقوقی این افراد محجور هستند که این امر دارای آثار حقوقی قابل توجهی است. باید توجه داشت که جنون با سفه تفاوت دارد و آثار جنون نیز با سفاهت متفاوت است. دیوانگی یا جنون - از نظر شدت و ضعف، دائم یا ادواری بودن و...- مصادیق متعددی دارد به همین دلیل در بسیاری از موارد تعیین حدود مسئولیت مجنون با مشکلات زیادی همراه است و نیاز به کارشناسی دقیق متخصصان دارد.

    کلیدواژه ­ها

    شخصیت روان پریشی، توهم، هذیان، اختلال ارادی.

    ارجاعات

    1- psychosis

    2- psychopatology

    3- فاتحی­زاده، مریم طاهره امامی و بهمن نجاریان. بررسی میزان شیوع علائم اختلالات شخصیت ضد اجتماعی، خودشیفته، نمایشی و مرزی در بین دانش¬آموزان دختر. دوماهنامه علمی پژوهشی دانشور رفتار، سال چهاردهم، شماره 22، تهران: دانشگاه شاهد، 1386، ص 47

    4- Gelder, Micheal. psychiatry. p. 12. oxford university press. inc. NewYork: 2005.

    5- Bernal – pacheco O, limotai N ,Gochl, etal: nonmotor manifestation in parkinson disease. neurologist. 18(1): 1-15: 2012

    6- کی نیا، مهدی. روان شناسی جنایی. تهران: رشد، 1384                                                                

      7-   Conrad،Mellisa.psychosis.Better health Channel.Medicino.Net.2013

    8- positive symptom

    9- negative symptom

    10- psycho- motor

    11- دادستان، پریرخ. روان¬شناسی مرضی تحولی از کودکی تا بزرگسالی (جلد دوم). تهران: انتشارات سمت، 1374

    12- Conrad.Melissa.psychosis.better health channel.medicine.net;2013

    13- Gelder Michael. Psychiatry. Oxford University Press Inc., New York;2005.p.12

نظر شما