You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • قمار بازی    Gambling

     قمار یا مقامره مصدر باب مفاعله است و در لغت به معنای خدعه و نیرنگ است (1). قمار در اصطلاح برد و باخت به­وسیله اسباب قمار مانند قاب و گردو، سکه پول، ورق و تخته و...است (2). قمار به شرط بندی که میان دو یا چند نفر در در یک بازی انجام می­ گیرد گفته می­ شود. قمار می تواند به صورت سازماندهی شده در مراکزی به نام کازینو (3) یا قمارخانه توسط فردی بی طرف یا بانک انجام بگیرد.

    قمار عبارت است از هرنوع بازی که در آن شرط شود برنده از بازنده چیزی دریافت کند. عده­ای دیگر آن را چنین تعریف کرده­اند: قمار عبارت است از شرط­بندی در بازی­های شناخته شده در این خصوص برسر چیزی.نویسندگانی دیگر نیز در این زمینه اعلام داشته­اند که قمار چیزی است که در آن برد و باخت وجود داشته باشد و مسابقه جزء ماهیتش باشد، چه با جایزه و چه بدون آن.(4)

    در میان حقوقدانان نیز کم و بیش تلاش هایی در خصوص ارائه تعریف از این فعل، صورت گرفته است.از نظرآنان، قمار مورد نظر ماده 654 قانون مدنی بدین شکل است که دو نفر که دو سوی نفی و اثبات مطلبی قرار می­گیرند، ضمن توافقی، قرار می­گذارند که حدث یا نظر هرکس صحیح از کاردرآمد، از دیگری پول یا مال معینی دریافت کند.(5)

    مضرات قمار

    خدوند متعال قمار را در ردیف میگساری و بت پرستی و از کارهای پلید شیطانی دانسته و دستور به اجتناب از آن داده است: «ای کسانی که ایمان آورده­اید! بدانید که شراب، قمار، بت­ها و چوب­های مخصوص برد و باخت به تمامی پلید و ناپاک و از کارهای شیطانی است، پس از این کارها بپرهیزید تا رستگار شوید». (6)

    قمار در قرآن به لفظ میسر نیز آورده شده است. میسر یعنی قمار و لذا قمار باز را «یاسر» گویند. ریشه آن «یسر» به معنای آسانی است وعلت نامیدن قمار به میسر این است که قمار باز با آن مال دیگران را به
    آسانی و بدون زحمت به چنگ می­آورد (7). قمار و شرط بندی در اسلام به جز در اسب سواری، تیراندازی و شنا جزو اعمال حرام شمرده می­شود.

    از منظر طب روانی و رفتاری عادت به قمار یک مشکل روانی محسوب می­شود که ناشی از مشکل در کنترل انگیزش و تکانه­های فرد قمار باز است. قمار بازهای حرفه­ای معمولاً نمی­توانند در مقابل برخی از رفتارهایشان مقاومت کنند. قماربازی یک بیماری پیش رونده است. قمار معمولاً اول به شکل یک فعالیت تفریحی شروع می­شود، اما اگر با گذشت زمان شخص کنترل خود را در برابر انگیزش­ها و تکانه­های خود از دست می­دهد و زمان بسیار بیشتری را صرف این عادت می­کند. سرانجام قمار همۀ جنبه ­های زندگی این فرد را در بر می­گیرد و برایش ادامه زندگی بدون قمار به شدت مشکل می­ شود (8).

          تبیین جرم قمار بازی

    1-    عنصر قانونی: قمار بازی با هر وسیله ای ممنوع و مرتکبان به یک تا شش ماه حبس یا تا 74  ضربه شلاق محکوم می­شوند و در صورت تجاهر به قمار به هر دو مجازات محکوم می­شوند (9).

    2-   عنصر مادی جرم: بازی کردن با آلات قمار برای برد و باخت و تجاهر به قمار بازی و شرط برد و باخت از عناصر و ارکان لازم تشکیل دهنده بزه موضوع این ماده است (10).

    3-   عنصر معنوی جرم: سوء نیت عام به معنی عمد و قصد انجام عمل مجرمانه و سوء نیت خاص به معنی قصد تحصیل یا بردن ما یا وجوه طرف یا اطراف مقابل عمل قمار، شرط تحقق این جرم است.

    تجاهر به قمار بازی

    منظور آن است که مرتکبان اعمال خود را به گونه ای آشکار و بی پروا در مریی و منظر دیگران به نمایش گذارند، به نحوی که دیگران متوجه آن شده، نظرشان نسبت به آن جلب شود. صرف وانمود کردن به بازی قمار کفایت نمی­کند، بلکه مرتکبان باید واقعاً در حال بازی قمار باشند تا مشمول مقررات این ماده شوند(11).

    مال حاصل از قمار بازی

     به موجب ماده 8 قانون اجرای اصل 49 قانون اساسی مصوب سال1363 اگر صاحبان مال مشخص است به آنها رد و اگر مشخص نیست در اختیار ولی امر قرار داده می­شود .(12)

    کلید واژه ­ها

     قماربازی، شرط بندی، کازینو، قمارخانه.

    ارجاعات:

    1- زراعت، عباس. شرح قانون مجازات، بخش تعزیرات. چاپ اول، تهران: ققنوس، اسفند 1382،ص415.

     2-  جعفری لنگرودی، محمدجعفر. ترمینولوژی حقوق. چاپ چهاردهم، تهران: گنج دانش، 1383، ص 551.

    3-   Casino

    4-حبیب زاده، محمد جعفر؛ سلمان عمرانی و حامد پورغلام.« تحلیل جرم قمار در فقه و حقوق ایران.» فصلنامۀ فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال ششم، شماره بیستم، 1389،صص 68-47.

    5- جعفری لنگرودی، محمد جعفر.همان.

    6- قرشی، سید علی اکبر. قاموس قرآن. ج7، ص263.

    7- سوره مائده، آیه شریفه 90.

    8- قرشی، سید علی اکبر. همان.

    9- درویشی، هاشم. اعتیاد به قمار و عوارض آن. تهران: ارسباران.

    10- قانون مجازات اسلامی، ماده 705

    11- حجتی، سید مهدی. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی. تهران: میثاق عدالت، 1384، ص 1351.

    12- همان.ص1352.

     

     

نظر شما