You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: هرزه‌نگاری

    الف) معرف

    1. معادل انگلیسی      Pornography

    2. تعریف

    لغت «پورنوگرافی» ریشۀ یونانی دارد و از ترکیب دو واژۀ پورن (به یونانی: πόρνη و به انگلیسی: pornē) به‌معنای روسپی و واژۀ گرافو (به یونانی: γράφω و به انگلیسی:graphō) به­معنای نگارش به­وجود آمده است و به­معنی روسپینگاری است (زراعت، 1382: 415). پورنوگرافی یا هرزه‌نگاری، تجسمی بی‌پرده از مسائل جنسی با هدف تحریک یا ارضای جنسی است که در قالب‌های مختلف از جمله کتاب، فیلم و مجله ارائه می‌شود (جعفری لنگرودی، 1383: 551).

    ب) متن

    از همان زمان که بشر قادر به نوشتن و تصویرگری شده، به تهیه و خلق هرزه‌نگاری نیز اهتمام ورزیده است. بررسی ظروف قدیمی به‌دست‌آمده از یونان و روم باستان، به‌خوبی مؤید این ادعاست. نکتۀ مهم درزمینۀ اصطلاح هرزه‌نگاری آن است که هرزه‌نگاری، اصطلاح حقوقی نیست؛ مثلاً در کشور انگلستان تازه به موضوع حقوقی بدل شده است (بودومالی و تالی[1]، 2018). این اصطلاح بیشتر به عالم هنر تعلق دارد که در طبقه‌بندی آثار هنری، برای تفکیک میان برخی تصاویر مکشوف و بی‌پرده جنسی از سایر تصاویر به کار می‌رود (حبیب­زاده و رحمانیان، 1390: 89- 121).

    سیر تاریخی هرزه‌نگاری: در طول قرون متمادی که از حیات جوامع بشری می‌گذرد، هرزه‌نگاری به رشد و توسعۀ خود ادامه داده است؛ تا جایی که امروزه از آن به‌عنوان یک صنعت یاد می‌شود؛ امری که دانشمندان و دولت‌مردان را بر آن داشته است تا برای کنترل آن، تدابیری بیندیشند (سوارز [2]، 2008: 712). صنعت پورنوگرافی، به‌عنوان یکی از صنایع پیشتاز در استفاده از فناوریهای جدید پخش ویدئو به‌حساب میآید. به‌علاوه برای این صنعت، نقش تعیین‌کننده‌ای در جنگ بین فرمتهای ویدئویی VHS و بتاماکس در دهۀ ۱۹۸۰ و همچنین جنگ اخیر بین فرمتهای دیجیتال اچدی، دیویدی و دیسک بلوری قائل شده‌اند. این امر نشان‌دهندۀ حجم و اهمیت این صنعت در تولید و پخش ویدئو است. دو حوزۀ مهم مرتبط با هرزه‌نگاری، کودکان و زنان است که هم از نظر حقوقی و هم نظری مباحث زیادی را برانگیخته است (خسروشاهی و قهرمانی، 1390؛ دیده­بان، 1393: 82؛ نگهی، 1391).

    پیامدهای هرزه‌نگاری: هرزه‌نگاری دارای تأثیرات جسمی، روحی و اجتماعی بسیاری است که برخی از آنها عبارت­اند از: رفتار پرخاشگرانه، تکانش­گری، خصومت به زنان، بی‌بندوباری، تجاوز جنسی، خشونت جنسی، تنوع‌طلبی، خیانت به همسر، از بین رفتن حرمت جنسی محارم، احساس گناه همیشگی و ارتکاب جرائم جنسی علیه کودکان (فیاض و بختیاروند، 1397).

     

     

     

     

    استفاده از پورنوگرافی باعث اختلال در زندگی عادی می‌شود. اعتیاد و وابستگی به تماشای فیلم‌های پورن، یکی از آسیب‌های جدی است. یکی از آثار ویرانگر اعتیاد به پورن، عادی‌سازی و روی آوردن به روابط جنسی گروهی، سادیسم، مازوخیسم و حتی روابط جنسی با حیوانات است. از دست دادن اعتمادبه‌نفس، تضعیف انسانیت، نقش بستن تصاویر جنسی در مغز، کاهش ارتباطات اجتماعی و پرخاشگری از دیگر پیامدهای درازمدت پورنوگرافی است. استفاده از پورنوگرافی، آثار سمی مشابه کوکائین بر روی مغز دارد (آذرکیش و همکاران، ۱۳۹۴)

     

    مقابله با هرزه‌نگاری: مخالفت با پورنوگرافی، به‌طورکلی از دو منبع و شاید هم سه منبع سرچشمه میگیرد: اعتقادات دینی و اعتقادات فمنیستی (کاملا[3]، 2013: . 7996؛ اریکسون[4]، 2013: . 320328؛ کاترین[5]، 1989: 195214 ؛ ایلیز[6]، 1986؛ شریج[7]، 2015: 702) و البته ارزش‌های اخلاقی و انسانی. با این وصف مخالفت‌ها در برخی موارد و در کشورهای مختلف به شکل قانون درآمده است. یکی از موارد مطرح شده در این مخالفتها، امکان اعتیاد به پورنوگرافی است (قرشی، 1374: 263). پژوهشگران گروه روان‌شناسی عمومی دانشگاه دویسبورگ[8] آلمان، طی یک تحقیق به این نتیجه رسیدند که دیدن پورن، آثار مضری بر عملکرد یادگیری و حافظۀ شرکت‌کنندگان در این پژوهش داشته است. همچنین هیلتون و واتس[9]، دانشمندان علوم اعصاب از دانشگاه تگزاس، استدلال می‌کنند که مشاهدۀ بیش‌ازحد پورن، مانند دیگر اعتیادها، می‌تواند در ساختار مغز و شبکه ارتباطی عصب‌ها، تغییرات آناتومیک و پتالوژیک ایجاد کند.

    پژوهش و مشاهدۀ تصویر MRI مغز مردانی که در هفته بیش از ۴ ساعت فیلم پورن می‌دیدند، نشان داد که قسمت مربوط به انگیزه و پاداش در مغز آنها کوچک‌تر و تنبل­تر از دیگران است. همین‌طور این تحقیق نشان‌دهندۀ آن  است که چنین افرادی به علت کوچک بودن بخش انگیزش مغزشان، نیاز به انگیزش بیشتری برای لذت بردن دارند. این تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که افرادی که پورن تماشا می‌کنند، پاسخ طبیعی به محرک جنسی ندارند، یا میزان و شدّت پاسخ در آنها کاهش یافته است.

    به‌منظور مبارزه با عوارض منفی هرزه‌نگاری، از جمله راهکارهایی که در اکثر کشورها برای مقابله با آن اتخاذ شده است، جرم­انگاری تمام یا برخی از صور هرزه‌نگاری است (نگهی، 1391؛ دیده­بان، 1393: 45). ساده‌ترین شکل مقابله با این نوع هرزه‌نگاری، مسدود کردن وب‌سایت‌هاست (هاشم‌پور و سوری، 1396). در کشور ایران نیز، سیاست جنایی تقنینی، رویکرد ممنوعیت و جرم­انگاری کامل را در قبال هرزه‌نگاری برگزیده است. بدین ترتیب که تلاش کرده است با به‌کار بردن واژه‌ها و عباراتی کلی چون «جریحه‌دار کردن عفت عمومی، افساد، صور قبیحه» تمامی اشکال و صور احتمالی هرزه‌نگاری را جرم انگاری کند. قانون‌گذار در بسیاری موارد، مجازات‌های نسبتاً سنگینی را برای هرزه‌نگاری در نظر گرفته است. این مجازات‌ها شامل حبس، جزای نقدی و شلاق با تعیین حداقل و حداکثر و در برخی موارد، محرومیت از حقوق اجتماعی برای مدت معین است. قانون‌گذار حتی در برخی موارد، این اختیار را به دادگاه داده است که عمل ارتکابی را از مصادیق «اِفساد فی‌الارض» تلقی کرده و مرتکب را به مجازات مفسد فی‌الارض (اعدام) محکوم کند (حبیب­زاده، 1390).

    اسلام و هرزه‌نگاری: دین اسلام، به‌عنوان کامل‌ترین دین، بر مسائل جنسی و جلوگیری از انحرافات جنسی تأکیدهای ویژه‌ای دارد. اصولاً معنویت‌گرایی و به‌خصوص روی آوردن به آموزه‌ها و گزاره‌های معنوی دین حیات‌بخش اسلام می‌تواند راهکارهای مناسبی را برای پیشگیری از انحرافات جنسی پیش روی همه بگذارد. یکی از اساسی‌ترین این آموزه‌ها، آلوده نکردن نگاه به نامحرم است که تماشای فیلم‌های مستهجن در این ردیف قرار می‌گیرد. مشاهده تصاویر و فیلم‌های غیراخلاقی درصورتی‌که موجب تحریک شده و شهوت‌انگیز باشد، طبق نظر همه فقها و علمای دینی حرام است. بدین لحاظ، در متون قرآنی و روایی از آلودگی و عادت به این‌گونه نگاه‌ها شدیداً نهی شده است. قرآن کریم در آیات ۳۰ و ۳۱ سوره مبارکه نور، هم زنان و هم مردان را از آلودگی نگاه برحذر داشته و آن را زمینه‌ای برای پاکی دل و جان معرفی کرده است و پیامبر اعظم (صلی‌الله علیه و آله و سلم) نیز ضمن امر به غض بَصَر، نگاه شهوانی را تیری مسموم از تیرهای شیطان معرفی می‌فرماید و برای کسی که این‌گونه نگاه را از ترس الهی ترک کند، وعده ایمانی را می­دهد که طعم و لذت آن را در قلبش احساس کند.

    پلیس و هرزه‌نگاری: هرزه‌نگاری اینترنتی به‌واسطۀ دسترسی آسان به اینترنت، ناشناس بودن و توان پرداخت عمومی در حال گسترش بوده و با گسترش فنّاوری و نیز افزایش شبکه‌های اجتماعی روزبه‌روز افزایش می‌یابد (هاشم‌پور و سوری، 1396). در قانون ایران، هرزه­نگاری با مجازات‌هایی همراه است و شناسایی و دستگیری این افراد اساساً توسط پلیس فضای مجازی یا فتا و نیز پلیس امنیت اخلاقی انجام می‌گیرد (عطازاده و نجفی، 1391).

    تقریباً در بیشتر کشورهای جهان، پلیس به­دنبال دستگیری و انهدام شبکه‌های پورنوگرافی (به‌ویژه پورنوگرافی کودکان در فضای مجازی) است. به همین سبب عملیات پلیسی چندملیتی درزمینۀ پورنوگرافی آنلاین کودکان از سال 2012 شدّت یافته است. گزارش‌ها در برخی کشورها نشان می‌دهد «پلیس نه فقط موفق به کاهش مشتریانِ این تجارت شنیع شده بلکه در برخی موارد توانسته کل زیرساخت پخش این محتواهای شیطانی را هم برچیند.» البته برخی گزارش‌ها هم وجود دارد که نشان می‌دهد تعدادی از پلیس‌ها به سبب ردوبدل کردن پورنوگرافی کودکان بازداشت شده‌اند؛ مثلاً به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم به نقل از آسوشیتدپرس، دادستان‌های فدرال آمریکا از اتهامات وارده به یکی از مقامات ارشد پلیس در ایالت فلوریدا درزمینۀ دریافت محتواهای مستهجن مرتبط با کودکان (پورنوگرافی کودکان) خبر دادند.

    پلیس امنیت اخلاقی یکی از پلیس‌های تابعه پلیس اطلاعـات و امنیـت عمـومی ناجـا است که به‌صورت تخصصی مأموریـت مبـارزه بـا مفاسـد اجتمـاعی، اخلاقـی و فضای مجازی را برعهـده دارد. در ارتباط با موضوع هرزه‌نگاری در اینترنت، پلیس امنیت اخلاقی در دو حوزه ذیل فعالیت دارد:

    کنترل و نظارت بر مراکز عرضه‌کننده خدمات اینترنتـی ) با همکاری سایر پلیس‌های تخصصی)؛

    شناسایی و انهدام باندهای تهیه و توزیع محصولات مستهجن در فضای سایبر و حقیقی.

    درزمینۀ مراکز عرضه‌کنندۀ خدمات اینترنتی (نِت سرا) پلیس امنیت اخلاقی برای افـزایش ضـریب مراقبتـی مراکـز مـذکور و کنتـرل و کـاهش تهدیـدات و مخاطرات حریم خصوصی کاربران اقدام کرده و بـر نحـوۀ اِعمـال قـانون بـر واحدهای متخلف (با همکاری سایر پلیس‌های تخصصی) نظارت می‌کند (نجفی و اردلان، 1392).

    کلیدواژه‌ها: هرزه‌نگاری، پورنوگرافی، تن‌فروشی، پلیس امنیت اخلاقی.

    منابع

    -         آذرکیش، فاطمه و همکاران (۱۳۹۴). «پیامدهای پورنوگرافی»، همایش ملی روان­شناسی و مدیریت آسیب‌های اجتماعی، چابهار: دانشگاه آزاد اسلامی واحد چابهار، https://www.civilica.com/Paper-PSYCHOLOGY01-PSYCHOLOGY01_245.html

    -         جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1383). ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش.

    -         حبیب­زاده، محمدجعفر و حامد رحمانیان (1390). «هرزه‌نگاری در حقوق کیفری ایران»، مجلۀ حقوقی دادگستری. دوره 75. ، شمارۀ 76، صص 121-89

    -         خسروشاهی، قدرت­الله؛ بابک پور قهرمانی (1390). «پیشگیری اجتماعی از وقوع جرائم کودکان در پروتکل الحاقی به کنوانسیون حقوق کودک (دربارۀ خریدوفروش، روسپیگری و هرزه‌نگاری کودکان)، دورۀ 1390، شمارۀ هجدهم، صص 61-82.

    -         دیده­بان، صارم (1393). بررسی جرم­شناختی هرزه‌نگاری کودکان، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی.

    -         زراعت، عباس (1382). شرح قانون مجازات، بخش تعزیرات، تهران: ققنوس.

    -         عطازاده، سعید و علیرضا نجفی (1391). «بررسی عوامل مؤثر بر هرزه‌نگاری در فضای مجازی و نقش پلیس در پیشگیری و مقابله با آن»، فصلنامۀ پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، سال هفتم، شمارۀ چهارم (پیاپی ۲۸).صص 95- 116.

    -         فیاض، ایراندخت و مریم بختیاروند (1397). «هرزه‌نگاری: چالشی فراروی تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال 26، شمارۀ 39، صص 75- 105.

    -         قرشی، سید علی‌اکبر (1374). قاموس قرآن، جلد هفتم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

    -         نجفی، علیرضا و سهراب اردلان (1392). «بررسی انگیزه هرزه‌نگاری در اینترنت و نقش پلیس در پیشگیری و مقابله با آنها»، فصلنامه مطالعات اطلاعات و امنیت انتظامی. دورۀ سوم، شمارۀ سوم، صص 7-30.

    -         نگهی، مرجان (پاییز و زمستان 1391). «مقابله با هرزه‌نگاری کودکان: بررسی تطبیقی اَسناد بین‌المللی و قوانین کیفری ایران»، پژوهشنامۀ حقوق کیفری، سال سوم. شمارۀ دوم (پیایی ششم)، صص 153-159.

    -         هاشم‌پور، مهدی و احمد سوری (1396). «شناسایی عوامل مؤثر بر هرزه‌نگاری در فضای مجازی»، نشریه علمی دانش انتظامی استان یزد، دورۀ چهارم، شمارۀ شانزدهم، صص 93-118

    فهرست منابع انگلیسی

    -  Kate Ellis. Caught Looking: Feminism, Pornography, and Censorship. New York: Caught Looking Incorporated; 1986.

    - Linz Daniel. Pornography, effects of exposure to. Encyclopedia of psychology and law. Sage publications; 2007.p. 938

    - Suarez Alicia e. pornography. Encyclopedia of social problems, Sage publications; 2008.p.712

    - Shrage, Laurie (Fall 2015), "Feminist perspectives on sex markets: pornography", Zalta, Edward N. (ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy.

    - Reprinted as: MacKinnon, Catharine A. (1989), "Pornography: on morality and politics", in MacKinnon, Catharine A. (ed.), Toward a Feminist Theory of the State, Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, pp. 195–214, ISBN 9780674896468.

    - Commella, Lynn (2013), "From text to context", in Taormino, Tristan; Parreñas Shimizu, Celine; Penley, Constance; Miller-Young, Mireille (eds.), The feminist porn book: the politics of producing pleasure, New York, New York: Feminist Press at the City University of New York, pp. 79–96, ISBN 9781558618190.

    - Erickson, Loree (2013), "Out of line: the sexy femmegimp politics of flaunting it!", in Taormino, Tristan; Parreñas Shimizu, Celine; Penley, Constance; Miller-Young, Mireille (eds.), The feminist porn book: the politics of producing pleasure, New York, New York: Feminist Press at the City University of New York, pp. 320–328, ISBN 9781558618190.

    - Sarah Bothamley and Ruth J. Tully (2018) Understanding revenge pornography: public perceptions of revenge pornography and victim blaming. Journal of Aggression, Conflict and Peace Research, vol. 10 no. 1: https://doi.org/10.1108/JACPR-09-2016-0253

    منابع بیشتر برای مطالعه

    -         راودراد، اعظم (1384). «مسائل اجتماعی زنان در اینترنت»، فصلنامۀ مطالعات فرهنگ و ارتباطات، سال اول، شماره‌های دوم و سوم، صص 73- 92.

    -         عباسی، مهدی و تورج هاشمی (1389). «نقش رسانه‌ای اینترنت در ناهنجاری‌های اجتماعی در فضای سایبری در میدان جنگ نرم»، فصلنامۀ علوم اجتماعی مهندسی فرهنگی، شماره 49 و 50. دوره 1. شماره 1.صص0-0

    -         کوثری، مسعود، (1387). اینترنت و آسیب‌های اجتماعی، تهران: نشر سلمان، چاپ اول.

     

    - Dressler, Joshua (Editor in Chief), (2002) Encyclopedia of Crime & Justice, USA, Macmillan, V. 3,.

    - Davies, Alex (March 2014). "How to silence content with porn, context and loaded questions". European Journal of Philosophy. 24 (2): 498–522.

    - Jacobs, Tom (August 28, 2015). "Pornography Consumption on the Rise". Pacific Standard. The Miller-McCune Center for Research, Media and Public Policy. Retrieved November 30, 2015.

     

     



    [1] Sarah Bothamley and Ruth J. Tully

    [2]Suarez Alicia e

    [3] Commella, Lynn

    [4] Erickson, Loree

    [5] Catharine A

    [6]Kate Ellis

    [7] Shrage, Laurie

    [8] Duisburg

    [9] Hilton & Watts


     

نظر شما