You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • جرایم خاص زنان               Crimes women

    رفتارهای مجرمانه­ای که زنان تحت تأثیرعوامل عاطفي، جنسى و طرز عمل غدد، مخصوصاً هورمون‌ها در سنين نزديک به بلوغ، دروۀ يائسگى و پيرى مرتکب می­ شوند(1). جرایمی که فراوانی تکرار آنها در میان زنان درمقایسه با مردان به مراتب بیشتر است(2).

    دلایل متفاوتی در شکل گیری و ارتکاب جرم تأثیر دارد. زنان نسبت به مردان به سه دلیل در گرایش به جرم، کمتر پیشقدم می شوند. یک دلیل آن وجود هورمون تستوسترون در مردان است. دومین دلیل آن بافت و نظام فرهنگی زنان جامعه است،که زنان احساس می ­کنند انجام چنین رفتاری در شأن یک خانم نیست. در مقابل مردان به راحتی دست به رفتارهای پرخطر می ­زنند. دلیل سوم، محدودیت­ های جسمی است که باعث می­شود زنان کمتر به ارتکاب جرم گرایش داشته باشند (3).

    اما اینکه چرا برخی زنان به سمت ارتکاب جرم گرایش پیدا می­کنند، دلایل متفاوتی دارد. دلیل اول، وجود اختلال شخصیتی – روانی در این زنان است.در واقع فرد توانمندی هایی در خودش احساس می­کند و به موجب آن مرتکب جرم می­شود.مثلاً قبلا نمی­توانست از قید و بند خانواده اش رها شود اما حالا که دانشجو شده این طور فکر می­ کند تا هرساعتی که بخواهد می­ تواند بیرون از خانه باشد.

    در چنین افرادی با این طرز تفکر، احتمال بروز جرم بیشتر است؛ چون با مهارت­هایی که برای مقابله با رفتارهای خانواده شان پیدا کرده­اند، راحت تر می­توانند آنها را فریب دهند.

    دلیل دیگر، عقده ها و ناکامی­های گذشته است. فردی که عقده­های روانی دارد و احساس حقارت می­کند، به راحتی مرتکب جرم می­شود. مثلاً دختری که در گذشته دوستی داشته که در ازدواج به او خیانت کرده است، از پسران انتقام می­گیرد.در واقع این عقده ها دختران را به سمت بزه های رفتاری می­کشاند.

    مسئله سوم، فضا و محیطی است که زنان در آن رشد کرده ­اند. افرادی که رفتارهای پرخطر داشته اند، به راحتی دیگران را نیز به سمت ارتکاب رفتار مجرمانه سوق می­دهند. مسئله چهارم، محرومیت­های اجتماعی است.وقتی زنی احساس می­کند بار مالی خانواده به دوش اوست و باید درآمدزایی کند، ممکن است به سمت جرم برود (4).

    دلیل دیگر گرایش برخی زنان به ارتکاب جرم، ضعف ساختار شناختی است. برخی زنان به علت نداشتن تصور شناختی و تحلیل درست، فریب زنان دیگر را می­خورند و با باور حرف های آنها دربارۀ رفاه و امکانات مالی، به سمت ارتکاب جرم می­ روند.

    بحث دیگر نبود ارتباط عاطفی میان زنان و دختران با خانواده است. وقتی نیازهای عاطفی این افراد در خانواده تأمین نشود،آنها سعی می­ کنند با عضویت در گروه های تبهکار، این نیاز را برطرف کنند (5).

    حال این سؤال پیش می­آید که چرا همه زنانی که به نوعی با مشکلات مختلفی در خانواده مواجه هستند، مرتکب جرم نمی­شوند؟ دلیل آن واضح است. چون برخی افراد مهارت «نه» گفتن را بلد هستند یا پشتوانه مذهبی دارند.

    مذهب عامل مهم بازدارنده محسوب می­شود و فرد حتی اگر نیاز مادی شدیدی هم داشته باشد، عامل بازدارنده مذهب مانع از آن می­شود که به سمت ارتکاب جرم برود (6).

    از نظر جامعه شناسی، عوامل مختلفی در گرایش زنان به ارتکاب جرم وجود دارد. در جوامعی که مردها در محور کارها هستند، بیشتر مردان هستند که زنان را درگیر جرم می کنند.

    مثلا اعتیاد زنان بیشتر توسط برادران یا شوهران شان اتفاق می­افتد. در قتل­هایی که توسط زنان رخ می­ دهد، علت را باید در شوهران آنها جستجو کرد که به همسرشان خیانت می­کنند. فقر عامل دیگری است که باعث می ­شود زن سراغ اعمالی مثل روسپیگری، قتل یا اعتیاد و قاچاق مواد مخدر برود (7).

    عامل دیگر، تغییر خواسته زنان است. برخی زنان برای تأمین نیازهای مالی­شان سراغ دزدی می­روند. این گونه زنان برای رسیدن به خواسته های خودشان وارد عمل می­شوند و منتظر نمی­مانند جامعه شرایط عملی شدن آن را فراهم کند.

    هم اکنون عمده جرم­هایی که زنان مرتکب می­شوند، کلاهبرداری و دزدی است. همه می­خواهند همه چیز داشته باشند و می­دانند برای داشتن، باید خرج کنند و خرج کردن هم مستلزم داشتن پول است. وقتی فرد این امکان را ندارد، مرتکب جرم می­شود (8).

    نوزادکشی هم جرم دیگری است که زنان دست به ارتکاب آن می­زنند. وقتی زن برای بزرگ کردن فرزندش امکانات کافی ندارد یا بچه ای که دارد نامشروع است، دست به کشتن نوزادانشان می­زنند (9).

    به نظر برخی از جامعه شناسان جرم هایی که زنان در حال حاضر مرتکب می­شوند، تغییری نسبت به گذشته نداشته است. البته در سال­ های پیش به نسبت جمعیت، میزان جرائم ارتکابی هم کم بود. پنجاه سال پیش جمعیت کشور 25 میلیون نفر و 35 سال پیش 35 میلیون نفر بود، همین­طور که به جمعیت اضافه می­شود، میزان جرائم هم افزایش می ­یابد.

    البته این افزایش جرم ناشی از افزایش جمعیت نیست، بلکه به دلیل مسائل اقتصادی و فرهنگی و ناشی از محیطی است که فرد در آن رشد و نمو کرده است. به عنوان مثال گاهی شاهد هستیم که مادر و دختر یا پدر و پسر با هم مرتکب جرم می­شوند. به طور کلی هر جرمی گاهی به وسیله مردان و گاه نیز توسط زنان انجام می­شود. اگر تعداد جمعیت زنان زیاد باشد، تعداد زنان مجرم زیاد و اگر جمعیت مردان زیاد باشد، شمار مردان مجرم زیاد خواهد بود.

    نکتۀ دیگر اینکه اگر زنان نسبت به گذشته گستاخانه تر مرتکب جرم می­شوند، به این دلیل است که برخی از این زنان یا همسر ندارند یا وضع اقتصادی­شان نامناسب است البته فقر و فشار اقتصادی همیشه بوده و هست. در زمان جنگ جهانی دوم در انگلیس بیش از هرجای دیگر دنیا فقر بیداد می­کرد و این مسئله مختص ایران یا کشورهای آسیایی نیست. بنابراین در خصوص جرایم زنان باید عوامل ذکر شده را کنار یکدیگر مدنظر قرار داد یعنی افزایش جمعیت زنان و علت­ های ناشی از مسائل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را دخیل دانست (10).

    جرائم ارتکابی توسط زنان به لحاظ کیفیت و کمیت در سال­های اخیر تغییراتی داشته است. در جرائم قدیمی که زنان اکنون مرتکب می شوند مثل سرقت یا قتل با افزایش چندان زیادی مواجه نیستیم؛ اما درخصوص جرایم جدید به ویژه جرایم مربوط به فضای مجازی، مشارکت زنان بیشتر است و به نوعی در مجموع افزایش جرائم زنان در مقایسه با مردان خطرناک و نگران کننده تلقی می شود. نوع جرائمی که در این سال ها رو به افزایش بوده، جرائم مربوط به مسائل جنسی، فضای مجازی و معاونت با مردان در قاچاق و مصرف مواد مخدر، تشکیل باندهای سازمان یافته و حتی سرقت است.

    بنابراین می­توان گفت جرائم فضای مجازی توسط زنان نسبت به مردان با افزایش قابل توجهی روبه روست. چرایی این موضوع به پدیده های صنعتی برمی­ گردد. فناوری ضمن اینکه فرصت­ هایی را برای سازندگی فراهم می ­سازد، زمینه­ های تخریب را هم مهیا می ­کند.

    فناوری مربوط به رایانه به ویژه اینترنت حس کنجکاوی را تحریک می­کند و از سوی دیگر چون حراست و مراقبت از افراد در زمان استفاده از این فناوری و امکان اعمال کنترل اجتماعی کمتر است، افراد مستعد بیش از بقیه به ارتکاب جرایم مربوط به آن روی می­آورند. هک کردن، سرقت اطلاعات، انتشار تصاویر مستهجن و بسیاری جرائم دیگر، با استفاده از همین فناوری به وقوع می­ پیوندد.

    فضای مجازی ارتکاب جرائم را برای همه جوانان ایجاد کرده است و در واقع جوانان نسبت به افراد مسن تر، نقش فعال­تری در این زمینه دارند. در گذشته طبق آمار، زنان 20 درصد جرایم ارتکابی را به خود اختصاص می­دادند و 80 درصد بقیه جرم­ها را مردان مرتکب می­شدند اما در سال­های اخیر، روند جرایم زنان بیشتر شده و نقش زنان در هر ده هزار فقره جرم به چهار تا پنج هزار مورد افزایش یافته است (11).

    درمورد جرایم سنتی نیز، با افزایش این جرائم مثل رابطه غیراخلاقی، مصرف مواد مخدر، شوهر کشی، سقط جنین و بچه کشی مواجه هستیم. چون این جرائم کمتر آشکار می­شوند معمولاً در آمارها بازتاب واقعی ندارند.

    ضمن آنکه به نظر می­رسد جامعه نیز چندان درصدد کشف اسرار مجرمانه برای تمام آحاد به ویژه زنان نیست و با تساهل و تسامح با این موضوع برخورد می­ کند و جز با شعار، حرکتی عملی از خود بروز نمی ­دهد. اگر این روال ادامه یابد، به تدریج جامعه بی تفاوت می­ شود و آسیب­ هایی نظیر مصرف مواد مخدر و برقراری روابط غیراخلاقی و نامشروع جنبۀ عادی پیدا می­ کند (12).

    کلید واژه­ ها

    جرایم خاص زنان، فراوانی جرم زنان، جرایم فضای مجازی.

    ارجاعات

    1-    ستوده، هدایت. آسیب شناسی اجتماعی. تهران: آوای نور،1385، ص145.

    2-    رمضان نرگسی، رضا. بازتاب چند همسری درجامعه. فصلنامۀ شورای فرهنگی- اجتماعی زنان، شماره27، پاییز1386، ص57.

    3-    ممتازی، سعید. جرائم زنان. تهران: مهدیس،1387،ص101.

    4-    کاوه، محمد. آسیب شناسی بیماری­های اجتماعی (جلد اول)،چاپ اول، تهران: نشر جامعه شناسان، 1391،ص 48.

    5-    سازمان بهزیستی.نقش آموزش ­هاي مهارتي فني وحرفه ­اي در كاهش آسيب­ هاي اجتماعي. معاونت آموزش، دفتر كاهش آسيب هاي اجتماعي، تابستان1391، ص77.

    6-    اشتری، بهناز. قاچاق زنان و بردگی معاصر.تهران: انتشارات اندیشه برتر، چاپ اول، 1380، ص 124.

    7-    نجفی توانا، علی. جامعه وجرایم زنان. تهران: آگاه،1383، ص47.

    8-    شیخاوندی، داور. جامعه شناسی انحرافات: (مسائل جامعوی)‏. تهران: باشگاه تحلیلگران جوان آریا، زمستان ۱۳۷۹، ص129.

    9-    امیری پور،حسین.جرم شناسی.تهران: طهوری،1377، ص87..

    10 - منظمی تبار، جواد.جامعه شناسی جنایی.تهران: دانشگاه علوم انتظامی،1384، ص 97.

    11- برومند باستانی، رضا..جرائم کامپیوتری واینترنتی.تهران: انتشارات بهنامی،1383، ص138.

    12- طباطبایی،افشین.خشونت­ های اجتماعی.تهران: افراز،1390، ص23.

     

     

نظر شما