You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: ویلیام مورگان شوستر

    معرف:

    معادل انگلیسی:William Morgan Shuster

    تعریف:

    مورگان شوستر[1] آمریکایی و همکاران او در 7 اردیبهشت 1290 ه.ش برای سروسامان دادن به وضع آشفته مالیه وارد ایران شدند . شوستر با سمت خزانه دارکل، امورمالی ایران را تحت نظرگرفت و برای وصول مالیات های عقب افتاده، ژاندارمری خزانه را تشکیل داد، تااینکه با اولتیماتوم دولت روس در تاریخ 28 آذر 1290 ه.ش  به خدمتش خاتمه داده شد وژاندارمری خزانه نیز در دی ماه همان سال منحل شد(قائک مقامی،1355: 121-109).

    متن:

    برحسب تمایل نمایندگان دوره دوم مجلس شورای ملی و اقداماتی که وزارت امورخارجه به عمل آورد، وزیر مختار ایران در واشنگتن اختیار یافت که مورگان شوستر تبعه آمریکا و کارشناس مالی را با چند نفر متخصص دیگر  استخدام کند. این کار در سال 1290 ه.ش جامه عمل پوشید و شوستر با هیئتی از همکاران خود به تهران وارد شد و رسماً شروع به کار کرد.

     مورگان شوستر مدتی به مطالعه اوضاع مالی ایران پرداخت و سپس  به تأسیس دوائر و شعبات لازم اقدام کرد .  ا و طرح­هایی برای پیشرفت صحیح و سریع امور مالی و وصول مالیات­ها تنظیم کردو با نظر دولت به مرحله اجرا گذارد . از آنجا که شوستر در انجام کارها علاقه­مندی و حسن نیت به خرج داد، از طرف مجلس شورای ملی و دولت اختیاراتی به وی تفویض شد و عنوان "خزانه­دار کل" را به دست آورد. منظور از اعطای اختیارات این بود که شوستر بتواند با قدرت و اطمینان دست به اصلاحات مالی بزند.

     پس از مطالعات و شروع به کار، مورگان شوستر دریافت که بدون داشتن یک قوای مسلح نیرومند و منظم وصول مالیات امکان­پذیر نخواهد بود ؛ بنابر این، به پیشنهاد دولت و تصویب مجلس قوایی شد  به نام "ژاندارمری خزانه" تاسیس شد. چون این تشکیلات را شوستر برنامه ریزی کرده  بود، در افواه به اسم ژاندارمری شوستری هم خوانده می­شد؛ ولی عنوان رسمی آن ژاندارمری خزانه بود که مدتی بعد هسته مرکزی ژاندارمری دولتی را تشکیل داد.

     مقارن سال 1329 قمری مطابق با 1910 میلادی ژاندارمری خزانه در محوطه باغ شاه تهران تأسیس شد. سرانجام در نتیجه فشار دولت های انگلیس و روس قرارداد استخدام شوستر و همکاران او درتاریخ 28آذر1290لغو وآنان درتاریخ 22بهمن 1290 از ایران خارج شدند(افسر،1332: 28-27).

     مورگان شوستر خاطرات ماموریت خود درایران را درکتابی تحت عنوان "اختناق ایرانیان" به رشته تحریردرآورد وشرح مفصل خدمت خود در ایران را نوشت.

     

    واژه­های کلیدی:

    مورگان شوستر، خزانه­دار کل، ژاندارمری خزانه، ژاندارمری شوستری.

    ارجاعات:

    - قائم ­مقامی، جهانگیر(1355). تاریخ ژاندارمری ایران از قدیمی­ترین ایام تا عصر حاضر. تهران: وزارت اطلاعات و جهانگردی.

    - افسر، پرویز(1332). تاریخ ژاندارمری ایران. تهران: چاپخانه قم؛ 1332.

    منابع بیشتر:

    - عاقلی، باقر(1380). شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. تهران: نشر گفتارونشرعلم.

    - عاقلی، باقر(1374). روز شمار تاریخ ایران(از مشروطه تا انقلاب اسلامی)، تهران: نشر گفتار.

    - شوستر،مورگان(1294 ) .اختناق ایرانیان . ترجمه ابوالحسن موسوی شوشتری جزایری .کلکته: حبل المتین .



    [1] - Morgan shuster

     

نظر شما