You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: ارتشبد عباس قره­ باغی

    معرف:

    معادل انگلیسی:Field Marshal Abbas Qarebaqi

    تعریف:

    ارتشبد عباس قره­باغی ، بعد از سپهبد فریدون فرخ­نیا، در تاریخ 12 اردیبهشت1353 ه.ش به سمت فرماندهی ژاندارمری کل کشور منصوب شد و تا 6 شهریور 1357ه.ش در این سمت باقی ماند . بعد از او سپهبد احمدعلی محققی فرمانده ژاندارمری شد (فردوست،1374: 609). ارتشبد عباس قره باغی درکابینه های جعفرشریف امامی  از تاریخ 5/6/ 1357تا 10/10/ 1357 به ترتیب در کابینه های جعفر شریف امامی و غلامرضا ازهاری وزیرکشوربود.

    متن:

    ارتشبد عباس قره­باغی در سال 1297ه.ش در تبریز متولد شد. پدرش میرزاکریم­خان شغل تجارت داشت و در زمره مهاجرانی بود که اجداد او پس از جنگ­های معروف ایران و روسیه، از روسیه به ایران مهاجرت کردند و در تبریز سکنی گزیدند. او پس از انجام تحصیلات ابتدایی، وارد دبیرستان رشدیه شد و تا کلاس چهارم در این دبیرستان بود و از سال پنجم وارد دبیرستان نظام شد. قره باغی در سال 1315ه.ش وارد دانشکده افسری شد که با دوره ولیعهدی پهلوی دوم همزمان بود؛ ولی در این دوران به علت خوش­خطی، به سمت منشی ولیعهد انتخاب شد (همان). او در اسفند 1341ه.ش به سمت فرماندهی دانشگاه نظامی منصوب شد.

     قره باغی در سال 1342ه.ش به ریاست دادگاه تجدیدنظر ویژه دادرسی ارتش منصوب شد. این دادگاه برای تجدیدنظر پرونده آیت­الله طالقانی، مهندس بازرگان، دکتر سحابی و عده­ای از اعضای نهضت آزادی تشکیل شد و در نهایت رأی دادگاه اولیه در محکومیت این افراد تأیید شد.

     ارتشبد عباس قره­باغی در اول  مرداد 1343ه.ش به فرماندهی لشکر پیاده گرگان و در شهریور 1346ه.ش به فرماندهی لشکر یکم گارد منصوب شد.

     اودر مهر 1347ه.ش به ریاست ستاد نیروی زمینی رسید و تا اردیبهشت 1351ه.ش عهده­دار این مسئولیت بود.

      عباس قره باغی در 20 اسفند 1351 به درجه سپهبدی ارتقا یافت. ارتشبد قره­باغی از اردیبهشت 1351ه.ش تا مهر 1352ه.ش جانشینی فرمانده نیروی زمینی را بر عهده گرفت ؛ ولی به دلیل اختلاف بین او و سپهبد غلامعلی اویسی، که در آن زمان فرمانده نیروی زمینی بود، از سمت خود عزل و به فرماندهی سپاه غرب در کرمانشاه منصوب شد (همان).

     

     قره باغی در زمانی که فرمانده ژاندارمری بود، به دلیل دیدارهای زیاد با محمد رضا پهلوی ، بسیار به وی نزدیک شده بود. او در جریان بازی­های آسیایی تهران در سال 1353ه.ش، نقش عمده­ای در تأمین امنیت این بازی­ها داشت.

    عباس قره باغی در شهریور 1354ه.ش وی به درجه ارتشبدی رسید. او در دورانی که فرماندهی ژاندارمری را بر عهده داشت، کوشش زیادی برای استخدام و آموزش افراد برای تشکیل (نیروی پایداری مقاومت) انجام داد که عده زیادی از جمله امیرعباس هویدا ،که در آن زمان نخست­وزیر بود، و تعداد زیادی از وزرا به عضویت افتخاری این نیرو درآمدند.

    نیروی پایداری مقاومت، در زمان شدت گرفتن مخالفت­ها بر ضد حکومت پهلوی، برای یاری یگان­های ژاندارمری اعزام می­شدند. وی همچنین  در این مدت به تشکیل دوره­های آموزشی مقدماتی و عالی رسته پیاده ژاندارمری و دوره فرماندهی و ستاد پرداخت.

     این اقدامات سبب شد تا قره باغی نشان درجه یک عدالت را در 21 مهر 1355 و نشان درجه یک همایون را در 4 آبان 1355 دریافت کند (قائم مقامی،1355: 356).

      ارتشبد عباس قره باغی در شهریور 1357ه.ش در کابینه جعفرشریف امامی به وزارت کشور منصوب شد و در کابینه ارتشبد غلامرضا ازهاری نیزهمین سمت را در اختیار داشت . اومدت کوتاهی علاوه بر وزارت کشور، مسئولیت وزارت امور اقتصادی و دارایی را هم به عهده داشت.

     محمد رضا پهلوی قبل از خروج از ایران، او را به ریاست ستاد بزرگ ارتشتاران منصوب کرد که تا پایان رژیم پهلوی در آن سمت باقی ماند. وی پس از فرار شاه از ایران عضویت شورای سلطنت را هم بر عهده داشت و همه روزه با سفرای آمریکا و انگلیس به طور جداگانه ملاقات می­کرد (فردوست،1374: 491).

    پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، ارتشبد عباس قره­باغی در روز 23 بهمن 1357ه.ش در منزل یکی از دوستانش مخفی شد و پس از 14 ماه اختفا و تغییر محل ، در نهایت با گذرنامه جعلی از فرودگاه مهرآباد فرارکرد. وی در 22 مهر 1379ه.ش در پی ابتلا به بیماری سرطان در بیمارستانی در پاریس درگذشت.

     

    واژه­ های کلیدی:

    ارتشبد عباس قره­ باغی ،سپهبد احمدعلی محققی ، سپهبد فریدون فرخ­نیا، دکتر سحابی ، جعفرشریف امامی ، ارتشبد غلامرضا ازهاری، امیرعباس هویدا .

    ارجاعات:

    - فردوست، حسین(1374). ظهور و سقوط سلطنت پهلوی. ج2 . تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی.

    - قائم­ مقامی، جهانگیر(1355). تاریخ ژاندارمری ایران از قدیمی­ترین ایام تا عصر حاضر. تهران: چاپخانه وزارت اطلاعات و جهانگردی.

     

    منابع بیشتر:

    - مأموریت مخفی هایزر در تهران (1365). ترجمه سیدمحمدحسین عادلی. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگ رسا.

    - عاقلی، باقر(1384). روزشمار تاریخ ایران (از مشروطه تا انقلاب اسلامی). چاپ 2. تهران: نشر نامک.

    - پهلوی، محمدرضا(1377). پاسخ به تاریخ. ترجمه حسین ابوترابیان. تهران: نشر سیمرغ.

     

نظر شما