You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    توانمندسازی empowerment    

    توانمندسازی، فرایند رسیدن به بهبود مستمر در عملکرد سازمانی است که از طریق توسعه و گسترش نفوذ افراد (تفویض اختیار) و گروه‌های شایسته و با صلاحیت، در بیشتر جنبه‌ها و وظایف‌ محقق می‌شود (1).

    متن

    در سازمانی مانند پلیس، مسئولیت اصلی مبارزه با بزهکاران بر دوش نیروی انسانی آن سازمان است، این افراد هر روزه با شیوه‌های جدیدی در ارتکاب به جرم، مواجهه می‌شوند و به همین دلیل لازم است که دارای قوۀ تشخیص و تجزیه و تحلیل قوی و کارآمدی باشند تا بتوانند در مواقع لازم، تصمیمات مقتضی را به تنهایی و به بهترین شکل ممکن اتخاذ کنند.

    در مبانی نظری این موضوع، کسانی که این قوۀ تشخیص و تجزیه و تحلیل در موقعیت‌های پیچیده و بحرانی را دارند، کارکنان توانمند نامیده می‌شوند و فرایند آماده کردن افراد برای رسیدن به چنین توانایی را، توانمندسازی می‌گویند (2).

    واژه توانمندسازي، به قدرتمند شدن، مجوز دادن، قدرت بخشيدن و تواناشدن، معنا شده است. توانمندسازي با تغيير در باورها، افكار و طرز تلقي‌هاي كاركنان شروع مي‌شود. به اين معني كه آنان بايد به اين باور برسند كه آزادي عمل و استقلال در انجام فعاليت‌ها را دارند، باور داشته باشند كه توانايي تاثير گذاري و كنترل بر نتايج شغلي را دارند، احساس كنند كه اهداف شغليِ معني‌دار و ارزشمندی را دنبال مي‌كنند و باور داشته باشند كه با آنان صادقانه و منصفانه رفتار مي كنند(3).

    توانمندسازي داراي نتايج رفتاري مهمی است. به عنوان مثال، توانمندسازي مي‌تواند اعتماد به نفس كاركنان را افزايش دهد؛ زيرا آزادي عمل در كار، به آنها اجازه مي‌دهد كه بهترين شيوه را براي انجام كارها انتخاب كنند. همچنين توانمندسازي، كاركنان را از قدرت انطباق بيشتري برخوردار می‌کند (4).

    این ویژگی توانمندسازی به دلیل اینکه کارکنان را در تصمیم‌گیری‌ صحیح در موقعیت‌های ناشناخته که در ذات حرفه پلیس است توانمند می‌کند، می‌تواند برای سازمان پلیس از اهمیت بسیار زیادی برخوردار باشد.

    براي اينكه مديران بتوانند ديگران را با موفقيت توانمند سازند، بايد اين پنج ويژگي را در آنان ايجاد كنند. به عبارتی دیگر، توانمندسازي موفقيت‌آميز، به معني ايجاد: 1- احساس شايستگي؛ 2- احساس داشتن حق انتخاب؛ 3- احساس  ٶثر بودن؛ 4- احساس معني داربودن (ارزشمند بودن)؛ 5- احساس داشتن اعتماد به ديگران است. هنگامي كه مديران بتوانند اين پنج ويژگي را در ديگران پرورش دهند، آنان را با كاميابي توانمند کرده‌اند (5).

    اجرای موفق یک برنامه توانمندسازی در سازمان، از الزاماتی برخوردار است که از مهم ¬ترین آنها، می‌توان به تغییر در روند مدیریت سازمان از مدیریت آمرانه به مدیریت مشارکتی اشاره کرد. مادامي كه رهبري به شيوة آمرانه و استبدادي باشد، نمي‌توان به سمت توانمندسازي كاركنان حركت كرد.

    براي اينكه بتوانيم كاركنان توانمند داشته باشيم، بايد شيوة رهبري سازمان، مشاركتي باشد، تا كاركنان با شناختن نقاط قوت و ضعف يا فرصت ها و محدوديت‌ها، بتوانند در تصميم گيري‌هاي سازماني حضور داشته باشند و به مديران در برنامه‌ريزي و تصميم‌گیری‌های كلان، كمك كنند (6).

    یکی دیگر از پیش‌نیازهای اجرای موفقت‌آمیز یک برنامۀ توانمندسازی، آموزش است. آموزش اثربخش از اهداف توانمندسازی شامل افزایش روحیه و انگیزش کارکنان، افزایش انعطاف‌پذیری، کاهش نقل و انتقال کارکنان، حمایت می‌کند و به کارکنان اجازه می‌دهد که بدون نیاز به نظارت مافوق، عملکرد مستقلی داشته باشند (7).

    ابتکارات مدیریتی در راستای توانمندسازی کارکنان را می‌توان در قالب چهار راهکار: توانمندسازی از طریق مشارکت، توانمندسازی از طریق درگیر کردن افراد، توانمندسازی از طریق تعهد و توانمندسازی از طریق مسطح‌سازی ساختاری، بیان کرد(8).

    کلید واژه ها

    توانمندسازی، مدیریت مشارکتی، احساس شایستگی، مؤثر بودن، آموزش کارکنان.

    ارجاعات

    1- كينلا دنيس. توانمندسازی منابع انسانی. ترجمه مهدي ايران‌نژاد پاريزي و معصوم علي سليميان، نشر مديران، 1383، ص 14.

    2-  بجانی، حسین و احمدرضا اسماعیلی. فرایند توانمندسازی کارکنان پلیس. مجموعه مقالات همایش توانمندسازی کارکنان پلیس، 1389، ص 28.

    3-   قربانی‌زاده، وجه اله و شیرین خالقی‌نیا. «نقش انتقال دانش ضمني در توانمندسازي كاركنان». پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، شماره 2، 1388، صص 105-85.

    4-   رحمانپور، لقمان. «توانمندسازی: مفاهیم، ساختار و راهکارها.» نشریه توسعه مدیریت، شماره 41، 1381، صص 33-38.

    5-  Spritzer, Gretchen, M (1992).Wen organization dare: the dynamics of individual empowerment in the workplace .Ph.D. Dissertation, university of Michigan.   

    6-   بجانی، حسین و احمدرضا اسماعیلی. همان.

    7-  صباغیان، زهرا و  زهرا آراسته.« بررسی میزان تأثیر آموزش کارکنان بر توانمندسازی منابع انسانی بانک کشاورزی منطقه غرب شهر تهران.» دوفصلنامه مدیریت و برنامهریزی در نظامهای آموزشی، دوره 5، شماره 8، 1391، ص 82.

    8-   Lawson, Karen. (2001)" Business credit four keys to Employee empowerment that will help your Business grow", March 1St.

     

نظر شما