You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: صف

    الف) معرف

    1. معادل انگلیسیLine :

    2. تعریف

    صف در لغت به­معنی رده، ردیف و هر چیزی است که به نظم و ترتیب در پهلوی هم قرار گرفته باشد (معین،1384: 644). به واحدهایی در سازمان اطلاق می‌شود که انجام وظایف آنها به­طور مستقیم منجر به تحقق اهداف سازمان می‌شود (رضائیان،1382: 286).

    ب) متن

    سازمان‌ها معمولاً از واحدهای متعددی تشکیل می‌شوند که آنها را به‌طورکلی به واحدهای «ستادی و پشتیبانی» و «صفی» تقسیم می‌کنند. واحدهای ستادی برای پشتیبانی از واحدهای صفی ایجاد می‌شوند. وظایف و کارهای واحدهای صفی به‌طور مستقیم با اهداف سازمان مرتبط است. درواقع انجام وظایف صفی به‌طور مستقیم به تحقق اهداف سازمان کمک می‌کند، درحالی‌که واحدهای ستادی به‌طور غیرمستقیم از طریق کمک به انجام وظایف صفی در تحقق اهداف سازمان مؤثرند. شایان ذکر است که فعالیت‌های ستادی بیشتر درزمینۀ اموری نظیر نگهداری سازمان، ارائه خدمات عمومی، مطالعۀ روش‌ها و پژوهش برای بهبود روند تحقق اهداف انجام می‌شوند. همچنین پیگیری امور تنظیم بودجه، برنامه‌ریزی نیروی انسانی، تأمین مواد اولیه و نظایر آن به واحدهای ستادی واگذار می‌شود، زیرا مدیران صفی مایل هستند بیشتر وقت خود را به رفع مسائل حوزۀ فعالیت اصلی خود اختصاص دهند. هر واحد صفی دارای اختیار صفی می‌باشد. منظور از اختیار صفی، رابطه‌ای است که میان رئیس و مرئوس در سازمان برقرار است. رئیس هر واحد سازمانی برای هدایت فعالیت کارکنان تحت امرش از اختیارات صفی استفاده می‌کند. جریان اعمال اختیارات صفی، ساده و مستقیم است و با هدایت به اصول وحدت فرماندهی و خط فرمان شکل می‌گیرد (رضائیان،1382: 287-285 و 349-348).

    صف و ستاد ناجا

    نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، سازمانی مسلح است که در تابعیت فرماندهی کلّ قوا بوده و وابسته به وزارت کشورمی باشد. فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران از طرف فرمانده کلّ قوا منصوب می‌شود. چشم‌انداز و اهداف عالیه تشکیل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران عبارت است از:

    1. استقرار نظم و امنیّت؛ 2. تأمین آسایشی عمومی و فردی؛ 3. نگهبانی و پاسداری از دستاوردهای انقلاب اسلامی در چهارچوب قلمروی کشور جمهوری اسلامی ایران است (روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ پرونده: 3/1449، شماره روزنامه: 132311384)

    نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران با داشتن چند صد هزار نیروی پایور و پیمانی که در 18 رسته، 124 رشتۀ شغلی و 7383 عنوان شغلی مشغول­اند، یکی از سازمان‌های بزرگ و پیچیده کشور محسوب می‌شود. از کل نفرات ناجا، بخش قابل‌توجهی در حوزۀ پیشگیری مشغول خدمت هستند. وظایف 28 گانه ناجا را می‌توان به دو بخش «صفی و ستادی» تقسیم کرد. وظایف صفی به‌طور عمده به دو قسمت پیشگیری از وقوع جرم و کشف جرم قابل‌تقسیم است. این وظایف توسط رسته‌های مأموریتی هشت‌گانه ناجا (شامل اطلاعات، انتظامی، آگاهی، دریایی، راهور، عملیات ویژه، مرزبانی و هوایی) انجام می‌شود. وظایف ستادی نیز بیشتر شامل پشتیبانی نیروی انسانی (گزینش و استخدام، به‌کارگماری، حفظ و نگهداشت)، پشتیبانی آموزشی (آموزش، پرورش و بهسازی نیروی انسانی) و پشتیبانی آمادی (تهیه، خرید، انبارداری، توزیع، ترابری، بهداری مخابرات، امور عمرانی و غیره) می‌شود. این وظایف توسط رسته‌های پشتیبانی ده‌گانه شامل اداری، آماد و پشتیبانی، بهداری، حقوق، دارایی، مخوال، معارف اسلامی و علوم انسانی، رایانه و سیستم، فنی و مهندسی و هنر انجام می‌شود. کلیه پلیس‌های تخصصی ناجا نظیر پیشگیری، اطلاعات و امنیّت عمومی (پاوا)، آگاهی، فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا)، راهنمایی و رانندگی (راهور) و همچنین فرماندهی انتظامی استان‌ها، شهرستان‌ها، بخش‌ها، کلانتری‌ها و پاسگاه‌ها جزو واحدهای صفی ناجا محسوب می‌شوند. درعین‌حال همۀ معاونت‌های ناجا نظیر نیروی انسانی، تربیت و آموزش، آماد و پشتیبانی، عملیات و مهندسی نیز جزو واحدهای ستادی به­شمار می‌رود (حسینیان، 1396: 148 و 99-98).

    باید توجه کرد که در هیچ سازمانی واحدهای صف و ستاد مطلق وجود ندارد. درواقع، هر صفی به ستاد و هر ستادی به صف نیاز دارد. همچنین هر واحدی اعم از صف و ستاد نسبت به واحدهای بالایی «صف» است و نسبت به واحدهای زیرین «ستاد» محسوب می‌شود.

    وظایف صفی ناجا

    مأموریت و وظایف ناجا 28 مورد است. در اینجا تنها به بخشی از مأموریت و وظایف صفی آن اشاره می‌شود:

    1. استقرار نظم و امنیّت و تأمین آسایش عمومی و فردی؛

    2. مقابله و مبارزه قاطع و مستمر با هرگونه خرابکاری، تروریسم، شورش و عوامل و حرکت‌هایی که مخل امنیّت کشور باشد، (با همکاری وزارت اطلاعات)؛

    3. تأمین امنیّت برای برگزاری اجتماعات، تشکل‌ها، راهپیمایی‌ها و فعالیت‌های قانونی و مجاز و ممانعت و جلوگیری از هرگونه تشکل و راهپیمایی و اجتماع غیرمجاز و مقابله با اغتشاش، بی‌نظمی و فعالیت‌های غیرمجاز؛

    4. اقدام لازم درزمینۀ کسب اخبار و اطلاعات در محدودۀ وظایف محوله و همکاری با سایر سازمان‌ها و یگان‌های اطلاعاتی کشور در حدود وظایف آنها؛

    5. حراست از اماکن، تأسیسات، تجهیزات و تسهیلات طبقه‌بندی‌شده غیرنظامی و حفظ حریم آنها به‌استثنای موارد حساس و حیاتی (که به تشخیص شورای عالی امنیّت ملی بر عهده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواهد بود)؛

    6. حفاظت از مسئولین و شخصیت‌های داخلی و خارجی در سراسر کشور به‌استثنای داخل پادگان‌ها و تأسیسات نظامی (مگر در مواردی که بنا به تشخیص شورای عالی امنیّت ملی اصل انقلاب و یا دستاوردهای آن در معرض خطر باشد که به عهده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواهد بود)؛

    7. جمع‌آوری سلاح و مهمات و تجهیزات غیرمجاز و صدور پروانه نگهداری و حمل سلاح شخصی و نظارت بر نگهداری و مصرف مجاز مواد ناریه با هماهنگی وزارت اطلاعات برابر طرح‌های مصوب شورای امنیّت کشور؛

    8. انجام وظایفی که بر طبق قانون به‌عنوان ضابط قوه قضائیه به عهدۀ نیروی انتظامی محول است از قبیل الف) مبارزه با مواد مخدر؛ ب) مبارزه با قاچاق؛ ج) مبارزه با منکرات و فساد؛ د) پیشگیری از وقوع جرم؛
    ه) کشف جرائم؛ و) بازرسی و تحقیق؛ ز) حفظ آثار و دلایل جرم؛ ح) دستگیری متهمین و مجرمین و جلوگیری از فرار و اختفای آنها؛ و ط) اجرا و ابلاغ احکام قضایی؛

    9. انجام امور مربوط به تشخیص هویت و کشف علمی جرائم؛

    10. مراقبت و کنترل از مرزهای جمهوری اسلامی ایران، اجرای معاهدات و پروتکل‌های مصوبه مرزی و استیفای حقوق دولت و اتباع مرزنشین جمهوری اسلامی ایران در مرزها و محدودۀ انحصاری اقتصادی انجام امور مربوط به تشخیص هویت و کشف علمی جرائم؛

    11. مراقبت و کنترل از مرزهای جمهوری اسلامی ایران، اجرای معاهدات و پروتکل‌های مصوبه مرزی و استیفای دریاها؛

    12. اجرای قوانین و مقررات مربوط به گذرنامه (به‌جز گذرنامه سیاسی و خدمت) و ورود و اقامت اتباع خارجی (با هماهنگی وزارت امور خارجه در مورد اتباع خارجی تحت پوشش دیپلماتیک) با هماهنگی وزارت اطلاعات (در مورد ورود و خروج و اقامت اتباع خارجی و صدور گذرنامه)؛

    13. اجرای قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی و امور توزیع و حفظ حریم راه‌های کشور؛

    14. اجرای قوانین و مقررات وظیفۀ عمومی؛

    15. نظارت بر اماکن عمومی و انجام سایر امور مربوط به اماکن مذکور برابر مقررات مصوب (مجموعه جزوات مقطع عمومی آموزش عمومی انتظامی فراگیران، 1384: 77).

    واژگان کلیدی: سازمان، وظایف، صف، ستاد، مأموریت، وظایف.

    منابع

    -رضائیان علی (1382). مبانی سازمان و مدیریت، تهران: سمت، چاپ پنجم.

    -روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران (1384). قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، چاپ دوّم، تهران، بهار، شماره پرونده: 3/1449، شماره روزنامه: 132311384

    - حسینیان، شهامت (1396). برنامه‌ریزی نیروی انسانی پلیس زن، تهران: دانشگاه علوم انتظامی.

    - مجموعه جزوات مقطع عمومی آموزش عمومی انتظامی فراگیران (1384). ساختار و مقررات استخدامی ناجا، تهران: دانشگاه علوم انتظامی، مرکز آموزش عالی نصر، معاونت آموزش.

    - معین، محمد (1384). فرهنگ فارسی (تک‌جلدی)، تهران: سرایش، چاپ هفتم.

     

     منابع برای مطالعۀ بیشتر

    - معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی جهاد کشاورزی (1393). مأموریت‌ها و ساختار اداری جهاد کشاورزی، تهران: مرکز نوسازی و تحول اداری.

    - مقیمی، سید محمد (1393). مبانی سازمان و مدیریت، تهران: انتشارات نگاه دانش، چاپ اوّل.

نظر شما