You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    عنوان: دوره‌های آموزشی تخصصی تکمیلی

     معادل انگلیسی: Complimentary Training Courses

     تعریف

    - در لغت دوره به معنی «اختصاص یک مدت معین برای یک امر»، آموزش به معنی «یاد دادن، تربیت و پرورش»، تخصص به معنی «در کاری مهارت داشتن» و تکمیل به معنی «تمام کردن و نیکو کردن» آمده است (معین، 306،273،29،473:1384).

    - دوره­های تخصصی تکمیلی به‌منظور تکمیل تخصص و به‌روز کردن دانش رسته‌ای کارکنان پایور نیروی انتظامی برای نیل به ترفیع و یا تصدی مشاغل خاص متناسب با رسته، رشتۀ شغلی و مشاغل نیروی انتظامی حداقل به مدت یک ماه حسب مورد در دانشکده فرماندهی و ستاد، دانشکده‌های علوم و فنون، آموزشگاه‌های علمی تخصصی و واحدهای آموزشی اجرا می‌شود (قانون استخدامی ناجا، 1382، مادۀ 38).

    - برنامه های پیش­بینی­شده‌ای است که شایستگی‌های موجود در کارکنان را تقویت و موجب کسب دانش، مهارت و توانایی‌های تازه در فرد می‌شود، به‌گونه‌ای که بهبود عملکرد شغلی را تسهیل می‌کند (سیدجوادین، 1393: 435).

    ب) متن

    برای نیل به اهداف، هر سازمانی چه کوچک و چه بزرگ، باید کادری از نیروهای لایق و کارآمد در اختیار داشته باشد. دبستان، دبیرستان و دانشگاه، نظامی برای تربیت و آموزش دانش و معلوماتی است که افراد را برای ورود به اجتماع و خدمت مؤثر آماده می‌سازد، ولی افرادی که به استخدام سازمان درمی‌آیند، علاوه بر معلومات به آموزش تخصصی و حرفه‌ای نیز نیاز دارند تا دانش فنی و مهارت‌های لازم را برای انجام شایستۀ وظایف محول به‌دست آورند. این آموزش‌ها به کارکنان کمک می‌کند تا نقش فعال‌تر و مؤثرتری در نیل به اهداف سازمان ایفا کنند (سعادت، 1391: 174).

    اهمیت آموزش در ناجا

    آموزش در نیروی انتظامی نیز از اهمیت خاص و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در ذکر اهمیت آموزش در نیروی انتظامی، اشاره به سه نکته ضروری به نظر می‌رسد: الف) یک فصل از قانون استخدام ناجا با مجموع 38 ماده و 28 تبصره به موضوع آموزش اختصاص داده شده است (ماده 33 تا 71) و کلیه مقررات مربوط به آموزش (آموزش‌های بدو خدمت و ضمن خدمت) را تحت پوشش قرار داده است.

    ب) طی کردن دوره‌های آموزشی مربوط، یکی از شرایط اساسی برای نیل به ترفیع کارکنان در ناجا به­شمار می‌رود؛ به‌بیان‌دیگر هیچ فردی در نیروی انتظامی و در هیچ دوره‌ای به ترفیع بالاتر نائل نخواهد شد مگر اینکه قبلاً دوره آموزشی مربوط را طی کرده باشد. البته این موضوع دارای یک استثنا می‌باشد و آن اینکه بر اساس تبصره ذیل مادۀ 64 قانون و با تصویب فرمانده نیروی انتظامی، اعزام کارکنان فقط برای یک دوره به تعویق می‌افتد.

    ج) نکته سوّم در بیان اهمیت آموزش در ناجا، پیش‌بینی اختیار نیروی انتظامی در محاسبه و پرداخت هزینه‌های تحصیلی کارکنانی است که دوره‌های کاردانی و بالاتر را در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی برون‌سازمانی تحصیل کرده‌اند.

    آموزش در قانون استخدام ناجا

    مطالب مندرج در فصل سوّم قانون استخدام ناجا در یک تقسیم‌بندی کلی به سه بخش قابل تقسیم است: الف) مطالب مربوط به دوره‌های آموزشی و مقررات مربوط؛ ب) مطالب مربوط به مراکز آموزشی ناجا و مقررات مربوط؛ ج) مطالب مربوط به آموزش‌های برون‌سازمانی (قدیمی و آهی، 1392: 27-26).

    دوره‌های آموزشی کارکنان نیروی انتظامی ده مورد و به شرح زیر است:

    1. دوره‌های عمومی انتظامی؛

    2. دوره‌های تخصصی؛

    3. دورۀ علمی؛

    4. دوره‌های تخصصی تکمیلی؛

    5. دورۀ سرپرستی؛

    6. دوره‌های کاردانی علوم و فنون انتظامی؛

    7. دوره‌های کارشناسی علوم و فنون انتظامی؛

    8. دوره‌های کارشناسی ارشد علوم و فنون انتظامی؛

    9. دوره‌های فرماندهی و مدیریت عالی انتظامی (دافوس)؛

    10. دورۀ عالی امنیّت (قانون استخدامی ناجا، 1382، مادۀ 33).

    دوره‌های تخصصی تکمیلی به‌منظور تکمیل تخصص و به‌روز کردن دانش رسته‌ای کارکنان پایور نیروی انتظامی برای نیل به ترفیع و یا تصدی مشاغل خاص متناسب با رسته، رشتۀ شغلی و مشاغل نیروی انتظامی حداقل به مدت یک ماه حسب مورد در دانشکده فرماندهی و ستاد، دانشکده‌های علوم و فنون آموزشگاه‌های علمی تخصصی و واحدهای آموزشی اجرا می‌شود. نیروی انتظامی مکلف است در تشکیل این دوره‌ها طوری اقدام کند که کلیه کارکنان بتوانند به‌موقع این دوره‌ها را طی کنند. برنامۀ آموزشی این دوره‌ها باید طوری تنظیم شود که دانش‌آموختگان آن از عهدۀ مشاغل در درجات یا رتبه‌های بالاتر برآیند.

    گفتنی است که دوره‌های آموزشی که در مراکز آموزش برون‌سازمانی ارائه می‌شود و محتوای آن با نیاز دانش رسته‌ای نیروی انتظامی مطابقت دارد، معادل دورۀ تخصصی تکمیلی محسوب می‌شود. همچنین کارکنانی که هر یک از دوره‌های آموزشی مندرج در ماده (33) این قانون را طی کنند، از طی دورۀ تخصصی تکمیلی همان دوره ترفیع معاف می‌باشند. حداقل مدت آموزش در مقاطع استوار یکمی و ستوان­سومی و سروانی و سرگردی نیز دو ماه می‌باشد (قانون استخدامی ناجا، 1382، مادۀ 38).

    مراکز آموزش در ناجا

    نیروی انتظامی به‌منظور ارائه آموزش‌های عرضی و تخصصی تکمیلی خود می‌تواند برابر مادۀ 42 قانون استخدامی، برای ایجاد مراکز آموزشی در یگان‌های تابعه اقدام کند. این مراکز پنج‌گانه به شرح زیر است:

    الف) مراکز آموزش عمومی: این مراکز به‌منظور اجرای دوره‌های عمومی انتظامی و تخصصی بدو خدمت کارکنان وظیفه تشکیل می‌شود.

    ب) آموزشگاه های علمی تخصصی: این آموزشگاه‌ها به‌منظور اجرای دورۀ عمومی انتظامی، دورۀ تخصصی و دورۀ علمی بدو خدمت و همچنین دوره‌های تخصصی تکمیلی برای کسانی که حداقل با مدارک تحصیلی پایان دوره راهنمایی به‌عنوان پایور انتظامی برای خدمت در مشاغل گروهبانی و بالاتر از طریق مسابقه ورودی استخدام می‌شوند، ایجاد می‌گردد. نیروی انتظامی می‌تواند متناسب با رسته‌های مصوب نسبت به ایجاد این مراکز در نقاط مختلف کشور اقدام کرده و همچنین با رعایت ضوابط و مقررات وزارت آموزش‌وپرورش، جهت ارتقای تحصیلی کارکنان پایور شاغل تا سطح پایان دورۀ متوسطه مهارتی در آموزشگاه‌های علمی تخصصی اقدام کند.

    ج) واحدهای آموزشی: این واحدها به‌منظور ارائه آموزش‌های تخصصی تکمیلی و عرضی، برقرار شده و سازمان می‌تواند متناسب با نیاز خود برای ایجاد آنها در تابعیت یگان‌های عمده خود اقدام کند.

    د) دانشکده های علوم و فنون انتظامی: این دانشکده‌ها در کنار برگزاری مقاطع تحصیلی کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد به اجرای دوره‌های عمومی انتظامی، تخصصی تکمیلی و سرپرستی برای کارکنان پایور نیز اقدام می‌کنند.

    ه) دانشکده فرماندهی و ستاد: در این دانشکده علاوه بر برگزاری دوره‌های فرماندهی و مدیریت عالی انتظامی (کارشناسی ارشد) و دوره عالی امنیّت (دکتری)، نسبت به اجرای دوره‌های تخصصی تکمیلی دانش‌آموختگان دوره فرماندهی و مدیریت نیز اقدام می‌شود.

    قابل­ذکر است که آموزش‌های کارکنان تا سطح دیپلم در آموزشگاه‌های علمی تخصصی و آموزش کارکنان با مدارک بالاتر در دانشکده‌های علوم و فنون انجام می‌شود (قدیمی و آهی، 1392: 32-31).

    کارمندان پایور در بدو خدمت، دورۀ عمومی انتظامی را به مدت حداقل «یک ماه» و کارمندان با مدرک پایان دورۀ متوسطه که بدون مهارت و تخصص استخدام شده‌اند، علاوه بر آن یک دوره تخصصی را به مدت حداقل «یک ماه» طی می‌کنند.

    دورۀ عمومی انتظامی و تخصصی کارمندان دارای مدرک تحصیلی پایان دورۀ متوسطه در آموزشگاه‌های علمی تخصصی و دورۀ عمومی کارمندان با مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر در دانشکده علوم و فنون برگزار می‌شود.

    کارمندان در طول خدمت، ضمن طی حداقل یکی از دوره‌های تخصصی تکمیلی در فاصله هر ترفیع، می‌توانند با رعایت شرایط و ضوابط مورد نیاز برای تصدی مشاغل مدیریتی جزء، دورۀ سرپرستی و برای تصدی مشاغل مدیریت میانی، دورۀ فرماندهی و مدیریت و برای تصدی مشاغل مدیریت عالی، دورۀ عالی امنیّت را طی کنند.

    کارکنان پایور انتظامی با مدرک تحصیلی پایان دوره متوسطه مهارتی که در نظام آموزش‌وپرورش طراحی و اجرا می‌شود و مورد نیاز نیروی انتظامی می‌باشد، برای نیل به درجه گروهبان­یکمی در بدو خدمت، دورۀ عمومی انتظامی را حداقل به مدت «شش ماه» و دارندگان مدرک پایان دوره متوسطه فاقد مهارت علاوه بر دورۀ مذکور، دورۀ تخصصی را حداقل به مدت «شش ماه» طی می‌کنند. این دوره‌ها در بدو خدمت و در آموزشگاه‌های علمی تخصصی اجرا می‌شود. کلیه کارکنان مزبور، دوره‌های تخصصی و تکمیلی را در طول خدمت و در فاصله هر ترفیع می‌گذرانند. این کارکنان با رعایت شرایط و ضوابط مورد نیاز برای تصدی مشاغل فرماندهی و مدیریت جزء می‌بایست دورۀ سرپرستی را نیز طی کنند.

    قابل‌ذکر است، کارکنان پایور انتظامی در صورت استخدام با مدرک پایان دوره راهنمایی، باید در بدو خدمت دورۀ عمومی انتظامی، دورۀ تخصصی و دورۀ علمی را مجموعاً به مدت حداقل «هجده ماه» در آموزشگاه‌های علمی تخصصی طی کنند.

    کلیه کارکنان پیمانی هم که به‌صورت انتظامی با مدرک تحصیلی پایان متوسطه و پایین‌تر استخدام می‌شوند، دورۀ عمومی انتظامی را حداقل به مدت «چهار ماه» و کارکنان با مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر این دوره را حداقل به مدت «دو ماه» طی می‌کنند. این کارکنان در صورت دارا نبودن تخصص و مهارت مورد نیاز نیروی انتظامی، بلافاصله بعد از طی دورۀ عمومی انتظامی، دورۀ تخصصی را به مدت حداقل «دو ماه» متناسب با رسته‌های نیروی انتظامی طی می‌کنند. این دوره‌ها در بدو خدمت حسب مورد در آموزشگاه‌های علمی - تخصصی و دانشکده‌های علوم و فنون انتظامی اجرا می‌شود.

    همچنین کارمندان پیمانی نیز در بدو خدمت، دورۀ عمومی انتظامی را به مدت حداقل «سه ماه» و در صورت دارا نبودن مهارت و تخصص لازم یک دورۀ تخصصی به مدت حداقل «یک ماه» در مراکز آموزشگاه‌های علمی تخصصی طی می‌کنند.

    شایان‌ذکر است، همۀ کارکنان پیمانی انتظامی و کارمند در طول خدمت و قبل از ترفیع، یک دورۀ تخصصی تکمیلی را متناسب با درجه یا رتبه در دانشکده‌های علوم و فنون آموزشگاه‌های علمی تخصصی و واحدهای آموزشی می‌گذرانند.

    از طرف دیگر تمام کارکنان پیمانی که برابر قوانین و مقررات تغییر وضعیت خدمتی داده و به‌عنوان کارکنان پایور بدون تغییر رسته به کار گرفته می‌شوند، در صورت داشتن حداقل سه سال تجربۀ خدمتی و موفقیت در آزمون که از طریق مراکز آموزش ذی‌ربط برگزار می‌شود، از طی آموزش‌های عمومی انتظامی و تخصصی معاف می‌باشند. این‌گونه کارکنان در صورت به‌کارگیری در رسته جدید، موظف به طی دورۀ تخصصی قبل از به‌کارگیری هستند.

    کارکنان وظیفه در بدو خدمت هم باید دوره‌های عمومی انتظامی و تخصصی مورد نیاز را طی کنند. این افراد با مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر در صورت به‌کارگیری در تخصص‌های منطبق با تحصیلات آنان، از طی دورۀ تخصصی معاف هستند. در ضمن این دوره‌ها در مراکز آموزش عمومی اجرا می­شود (قانون استخدامی ناجا، 1382، مواد 47-43).

    کلیدواژه: دوره آموزشی، تخصصی تکمیلی، دانش رسته‌ای، رشته شغلی، شغل.

    منابع

    - سعادت، اسفندیار (1391). مدیریت منابع انسانی، تهران: سمت، چاپ شانزدهم.

    - سیدجوادین، سیدرضا (1393). مدیریت منابع انسانی و امور کارکنان، تهران: نگاه دانش، چاپ هشتم.

    - قانون استخدام ناجا (1390). تهران: معاونت تربیت و آموزش ناجا، اداره کل منابع و متون درسی.

    - قدیمی، منوچهر و پرویز آهی (1392). مدیریت منابع انسانی، امور استخدامی و قضایی، تهران: معاونت تربیت و آموزش ناجا، اداره کل منابع و متون درسی.

    - معین، محمد (1384). فرهنگ فارسی (تک‌جلدی)، تهران: سرایش، چاپ هفتم.

    منابع برای مطالعۀ بیشتر

    - قلی­ پور، آرین (1395). مدیریت منابع انسانی، تهران: سمت، چاپ نهم.

    - مجموعه جزوات مقطع عمومی آموزش عمومی انتظامی فراگیران (ساختار و مقررات استخدامی ناجا) (1384). تهران: دانشگاه علوم انتظامی، مرکز آموزش عالی نصر، معاونت آموزش.

نظر شما