You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    عنوان: تطبیق (درجه‌های انتظامی)

     معادل انگلیسی: Adjustment (Military Grade )       

     تعریف

    تطبیق در لغت به معنی برابر کردن دو چیز با هم و با هم مطابق ساختن است (معین،1384: 292). در اصطلاح انتظامی، به فرایند تعیین درجه، رتبه و جایگاه خدمتی کلیه کارکنان موجود کمیته انقلاب اسلامی اطلاق می‌شود که قبل از تاریخ 29/11/69 به عضویت آن درآمده بودند (دستورالعمل تعیین جایگاه خدمتی پرسنل کمیته انقلاب اسلامی مصوب فرمانده معظم کل قوا، 1369، ماده یک).

    ب) متن

    «تطبیق» در اصطلاح حقوقی به مواردی اطلاق می‌شود که در فرایند قانون‌گذاری، تصویب قانون جدید موجب به­وجود آمدن وضعیت نامناسب و یا بلاتکلیفی برای کارکنان دولت و یا کارگران می‌شود. در چنین حالتی، قانون‌گذار برای جلوگیری از آثار سوء قانون جدید در مقایسه با قانون قبلی (نظیر کاهش حقوق کارکنان) به‌ناچار ماده یا تبصره‌ای را با عنوان «تفاوت تطبیق» مطرح می‌کند تا آثار سوء به­وجود­آمده از بین برود؛ مثلاً بر اساس قانون مدیریت خدمات کشوری که در اردیبهشت سال 88 اجرا شد، بخشی از حقوق کارمندان در حکم کارگزینی در مقایسه با قانون قبلی (نظام هماهنگ پرداخت) تقلیل پیدا کرد. در همان سال با تصویب مجلس تفاوت تطبیق بین قانون نظام هماهنگ و مدیریت خدمات کشوری در احکام کارگزینی لحاظ شد تا آثار سوء به­وجود­آمده برطرف شود (خبرگزاری تسنیم، 1392).

    ضرورت تطبیق در ناجا

    سازمان‌های انتظامی کشور تا قبل از ادغام، شامل کمیته انقلاب اسلامی، شهربانی، ژاندارمری و پلیس قضایی بودند که در تاریخ 27/4/1369 برابر «مادۀ یک» قانون تشکیل ناجا ادغام شدند و درنتیجه آن یک سازمان واحد به­وجود آمد.

    دربارۀ کمیته‌های انقلاب اسلامی باید گفت که این نهاد انقلابی روز 23 بهمن 1357 به فرمان امام خمینی تشکیل شد. «کمیته» را می‌توان اولین نهاد رسمی دانست که پس از انقلاب اسلامی ایران تأسیس شد. در این نهاد نیروهای مردمی با توجه به پیام امام خمینی، وظیفۀ حفاظت و نگهداری از مال و جان مردم را عهده‌دار شدند. این نهاد بعدها گسترش یافت و مقامات کشور تلاش کردند که نهادهای انتظامی باقی­مانده از دوران رژیم پهلوی (شهربانی و ژاندارمری) را متناسب با وضعیت جدید سازماندهی کنند و برخی از رؤسا و عناصر ناصالح آنها را تصفیه کرده و عناصر متدین و معتقد به انقلاب اسلامی را جایگزین کنند. کمیته‌های انقلاب اسلامی و پاسداران آن، نقش محوری و کلیدی را در مراقبت و پاسداری از امنیّت داخلی کشور داشتند، تا اینکه سرانجام در سال 1369 با تصویب مجلس شورای اسلامی، نیروهای انتظامی مذکور در یک نهاد با نام «نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران» ادغام شدند.

    کمیته‌های انقلاب اسلامی در اوایل انقلاب و در خلأ نهادهای حکومتی به رتق و فتق تمامی امور می‌پرداختند؛ از مبارزه با مجرمان و گروه‌های مسلح غیرقانونی و ضدانقلاب گرفته تا حل‌وفصل اختلافات خانوادگی. این امر به­خاطر قرار گرفتن روحانیت در رأس کمیته‌های انقلاب نمود خاصی یافته بود، چنان­که علاوه بر ریاست کل کمیته‌ها (که بر عهده آیت‌الله مهدوی کنی نهاده شد) فرماندهی کمیته‌های چهارده‌گانه تهران و شهرستان‌های مختلف را نیز روحانیون متعهد و مردمی و پیرو خط امام بر عهده داشتند. دیگر ویژگی مهم و بارز کمیته‌های انقلاب اسلامی مردمی­بودن این نهاد است، چنان­که نیروهای انقلابی با دستور امام برای تشکیل کمیته‌ها در اقصی نقاط کشور حول محور روحانیت در مساجد جمع شده و به تشکیل این نهاد انقلابی اقدام کردند، بیشتر این نیروها از میان طبقات محروم و متوسط جامعه بودند، جوانانی که عاشقانه به ندای امام امت (ره) لبیک گفته و در راه تثبیت انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی فداکاری می‌کردند (خبرگزاری تسنیم، 1395).

    ازآنجا‌که نیروهای کمیته از نیروهای انقلابی و مردمی بوده و از دل انقلاب برخاسته بودند، به‌هیچ‌وجه دارای درجه، رتبه، رسته و جایگاه شغلی همانند سایر نیروهای جان‌برکف انتظامی نبودند؛ بنابراین ستاد کل نیروهای مسلح دستورالعمل 48 ماده‌ای تعیین جایگاه خدمتی پرسنل کمیته را که شبیه دستورالعمل خدمتی پرسنل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود، تهیه کرد و در تاریخ 2/4/1369 به تصویب فرمانده معظم کل قوا رسانید.

    ضوابط تطبیق کارکنان کمیته‌های انقلاب اسلامی

     برابر دستورالعمل فوق، درجه یا رتبه و رسته خدمتی کلیه کارکنان موجود کمیته که قبل از تاریخ 29/11/1369 به عضویت کمیته درآمده بودند، طبق عوامل زیر و رعایت دیگر مواد دستورالعمل مذکور تعیین شد:

    الف) سوابق حضور در جبهه و سایر مأموریت‌ها؛

    ب) وضعیت، سوابق خدمتی و مهارت شغلی؛

    ج) کیفیّت عملکرد؛

    د) سنوات خدمتی؛

    ه) مدرک تحصیلی یا مدرک معادل؛

    و) ارشدیت و یا تأخیر در درجات مکتسبه.

    همچنین تبدیل وضعیت پرسنل کادر ثابت موجود به «انتظامی» یا «کارمندی» موکول به نیاز کمیته، وضعیت پرسنل، سوابق و مهارت شغلی، رسته خدمتی و تمایل افراد شد. دربارۀ پرسنل «قراردادی» موجود هم که پس از انقضای مدت تعهد به­علت نیاز کمیته به خدمت خود ادامه داده بودند، مقرر شد در صورت تمایل شخصی و نیاز کمیته، برابر مقررات و با احتساب کلیه سنوات خدمتی حسب مورد با یکی از وضعیت‌های مربوط به کادر ثابت یا پیمانی تطبیق شوند و در غیر این صورت به خدمت آنان خاتمه داده بشود.

    برابر مادۀ شش دستورالعمل فوق، مقرر شد به کارکنانی که در طول خدمت و دفاع مقدس موفق به کسب تجارب و تخصص‌هایی می‌شوند، در صورت کسب 150 امتیاز از مجموع امتیاز سوابق خدمتی و مهارت شغلی، مدرک نظامی که یک مقطع بیشتر از مدرک تحصیلی آنهاست، اعطا شود. حداکثر ارتقای موضوع این ماده، دو مقطع تحصیلی و بالاترین مدرک اعطایی لیسانس بود. در ضمن به کسانی که دارای شرایط اولیه دریافت مدرک نظامی بوده ولی موفق به کسب حداقل امتیاز لازم نشدند، به­ازای کسب هر 50 امتیاز از یک و نیم سال تا هشت ماه ارشدیت برخوردار شدند.

    قابل­ذکر است که 25 روز قبل از تصویب قانون یازده ماده‌ای تشکیل ناجا، دستورالعمل تعیین جایگاه خدمتی پاسداران کمیته انقلاب اسلامی به تصویب فرمانده معظم کل قوا رسید. همچنین علی­رغم مهلت شش‌ماهه قانون‌گذار به وزارت کشور در مادۀ شش قانون تشکیل ناجا برای تهیه لایحه استخدام این سازمان و ارائه آن به مجلس جهت بررسی و تصویب، این مهم در 2/4/1374 اتفاق افتاد (روزنامۀ رسمی، 1369، شماره 13231). بااین‌حال کارکنان تطبیق­شده با دستورالعمل تعیین جایگاه خدمتی پاسداران کمیته انقلاب اسلامی مصوب فرماندهی کل قوا و نیز کارکنان تطبیق­شده با قانون ارتش، مصوب تاریخ 7/7/1366 از حیث تطبیق درجه، رتبه یا ارشدیت مشمول دستورالعمل و قانون مذکور شدند و اصلاحات بعدی آنها صورت پذیرفت. 

    تطبیق در قانون استخدام ناجا

    برابر مادۀ 204 قانون استخدام ناجا مقرر شد: «سنوات خدمتی کارکنان کمیته انقلاب اسلامی برابر دستورالعمل تعیین جایگاه خدمتی پاسداران کمیته انقلاب اسلامی مصوب فرماندهی کل قوا، حسب مورد از تاریخ تأسیس این نهاد (23/11/1357) جز سنوات خدمت رسمی آنان محسوب شود و دولت موظف است پس از تصویب این قانون، کسور بازنشستگی کارکنان مذکور را تا تاریخ 12/1/1370 اعم از سهم دولت و کارکنان به صندوق بازنشستگی نیروی انتظامی پرداخت کند.»

    در تبصره ماده فوق نیز آمده است که: «پاسداران کمیته انقلاب اسلامی که قبل از تصویب این قانون از خدمت منفک شده‌اند نیز مشمول مفاد این ماده می‌شوند.»

    همچنین در مادۀ 205 قانون استخدام ناجا و تبصره آن دربارۀ سوابق خدمتی آمده است که «کارکنانی که سابقۀ خدمت در وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت و یا نهادهای انقلاب اسلامی داشته و سوابق خدمتی آنان به نیروی انتظامی منتقل شده است، سابقۀ خدمتی مذکور جزو سنوات خدمتی آنان محسوب خواهد شد. درصورتی‌که سابقه خدمت قبلی در ارتباط با شغل آنان در نیروی انتظامی باشد، تمام سنوات و در غیر این صورت یک‌دوّم آن جزو سنوات ترفیعاتی محسوب می‌شود. تشخیص ارتباط سابقه خدمت قبلی با شغل کارکنان برابر دستورالعملی خواهد بود که توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد

    شایان‌ذکر است که نیروی انتظامی برابر مادۀ 207 قانون استخدام خود موظف شد، کارکنان روزمزد و قراردادی که قبل از تاریخ 1/1/1370 و همچنین داوطلبان غیرنظامی (جوانمردان) که در اجرای قانون مربوط به وضع خدمتی داوطلبان غیرنظامی که در مناطق عملیاتی با نیروهای مسلح همکاری می‌کنند (مصوب 14/10/1360) و قبل از تاریخ 7/7/1366 به کار گرفته شده‌اند و به­علت نیاز سازمان به خدمت خود ادامه داده‌اند را ظرف مدت شش ماه تعیین وضعیت (تطبیق وضعیت و ادامه خدمت) کند. برابر تبصره ماده فوق مقرر شد که حق بیمه پرداخت­شده به سازمان تأمین اجتماعی (سهم بیمه‌شده و کارفرما) و کسورات بازنشستگی جوانمردان (سهم دولت و کارکنان) به صندوق بازنشستگی نیروی انتظامی واریز شود (قانون استخدام ناجا، 1384: فصل یازدهم).

    کلمات کلیدی: جایگاه خدمتی، سنوات خدمتی، سابقۀ خدمتی، مدرک تحصیلی.

    منابع

    - دستورالعمل تعیین جایگاه خدمتی پرسنل کمیته انقلاب اسلامی، مصوب فرمانده معظم کل قوا (1369).

    - روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران (1369). «قانون تشکیل ناجا»، شماره 13231.

    - خبرگزاری تسنیم (1395). «کمیته انقلاب اسلامی؛ مخالفان، موافقان و چالش‌ها»، 26 بهمن http://tn.ai/1328145

    - خبرگزاری تسنیم (1392). «تفاوت تطبیق قانون مدیریت خدمات کشوری در احکام کارگزینی کارمندان باقی ماند»، 6 خرداد، http://tn.ai/64237

    - قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (1384). تهران: روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران، چاپ دوم.

    - معین، محمد (1384). فرهنگ فارسی (تک‌جلدی)، تهران: سرایش، چاپ هفتم.

     

     منابع برای مطالعۀ بیشتر

    - منصور، جهانگیر (1379). مجموعه قوانین نیروهای مسلح، قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران (فصل دهم: تطبیق)، تهران: شرکت انتشارات احیا.

    - منصور، جهانگیر (1379). مجموعه قوانین نیروهای مسلح، قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (فصل دهم: تطبیق)، تهران: شرکت انتشارات احیا.

نظر شما