You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    رضایت شغلی job satisfaction     

    رضایت شغلی عبارت از نگرش فرد نسبت به شغل و به زبان ساده، چگونگی احساس فرد نسبت به شغلش و جنبه‌های گوناگون آن (1) و همچنین شامل حالت مطبوع و مثبت عاطفی حاصل از ارزیابی شغل یا تجارب شغلی است (2).

    متن

    رضايت شغلي مفهومي پيچيده و چند بُعدي است كه با عوامل‌ رواني، جسماني و اجتماعي ارتباط دارد؛ بنابراین هر فرد با تأكيدي كه بر عوامل گوناگون نظير ميزان درآمد، ارزش­اجتماعي شغل، شرايط محيط كار و تشويق‌هاي لازم مي‌شود، از راه‌هاي گوناگون از شغلش احساس رضايت مي‌كند (3).

    پیشینه محیطی رضایت شغلی مشتمل بر نظریه ویژگی‌های شغلی، محدودیت‌های سازمانی، متغیرهای نقش، تعارض کار و خانواده، سطح پرداخت، تنش شغلی کار اضافی و کنترل حین کار است  و از طرف دیگر، پیشینه و سوابق فردی رضایت شغلی، ویژگی‌های شخصیتی کارکنان و تناسب شغل با شاغل را دربرمی‌گیرد (4).

    انواع و ابعاد مختلفي از رضايت شغلي نيز توسط انديشمندان مختلف ذكر گرديده است که بیش از همه در مطالعات گوناگون، به دو نوع رضايت شغلي با عنوان رضايت دروني و بيروني اشاره مي‌‌شود. رضايت دروني را ناشي از احساس لذت انساني از اشتغال به كاري كه دارد مي‌دانند، مانند افسر پلیسی که به شغل  خود افتخار می­کند؛ ولي رضايت بيروني را ناشي از ميزان  دستمزد و پاداش نوع  كار، روابط انساني حاكم بر محيط و بالاخره، شرايط محيطي ذكر مي‌كنند (5). رضایت شغلی در سازمان پلیس از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است؛ زیرا کارکنان پلیس در راستای اجرای مأموریت های خود با سختی و خطرهای بسیاری مواجه هستند، بنابراین انتظار دارند تا سازمان مطبوعشان در حوزۀ اختصاص پیامدهای مادی و معنوی، به گونه­ای مناسب عمل کند؛ در غیر این صورت، کارکنان دچار دلسردی می شوند که می تواند برای سازمان پلیس بسیار چالش برانگیز باشد.

    به طور کلی رضایت شغلی یک متغیر نگرشی است. در گذشته، تحقیقات رضایت شغلی بیشتر بر اساس سلسله مراتب نیازهای مازلو انجام می‌گرفت و تمرکز بر ارضای نیازهای جسمانی و روانی افراد از قبیل حقوق و دستمزد، قدر و منزلت و احترام به افراد بود، اما امروزه محققان بیشتر به فرایندهای شناختی توجه دارند تا نیازهای اساسی و بنیادین (6). پنج بُعد شغل می‌توانند معرف خصوصیات برجستۀ رضایت شغلی باشند که عبارت¬اند از؛ رضایت از کار؛ رضایت از مافوق؛ رضایت از همکاران؛ رضایت از ترفیع و رضایت از حقوق (7).

       به دليل اهميت رضايت شغلي، ديدگاه‌ها و مفهوم سازي‌هاي متعدد و گاه متناقض دربارۀ آن شكل گرفته و توسعه يافته است. يكي از جديدترين نظريه ها در اين خصوص از ديدگاه روان­شناختي، عواملي را كه مي‌توانند به محيط‌هاي كاري و سازماني معنا بخشيده و آنها را مطلوب سازد، شناخته و راه هاي عملي ساختن آنها را تعيين می‌كند. این نظریه در مجموع 22 كليد (عامل) اصلي افزايش رضايت شغلي را مشخص مي‌كند. اين عوامل عبارت­اند از: قدرداني، توازن، چالش، بحث و گفتگو، اعتبار سازمان، هدف، هويت فردي، احترام، برقراري ارتباط، غير رسمي بودن، يكپارچگي، تناسب، رشد شخصي، انعطاف پذيري، نوآوري، برابري، مالكيت، حمايت، خدمات، شرايط ارزشي افراد، قوانين مناسب و مربوط (8).

    بر اساس نتایج مطالعات مختلفی که در حوزۀ پیامدهای رضایت شغلی انجام شده است، این متغیر در سازمان با مفاهیمی مانند افزایش اثربخشی، کاهش ترک خدمت، افزایش تعهد سازمانی، افزایش سلامت سازمانی، کاهش فشار روانی در محیط کار و... مرتبط است.

    کلید واژه‌ها

    رضایت شغلی، رضایت درونی، تعهد سازمانی، بهره‌وری کارکنان.

    ارجاعات

    1-   سید جوادین، سید رضا. مدیریت منابع انسانی و امور کارکنان. نگاه دانش، 1384، ص 12.

    2-     Hellriegel. Don & Woodman. W. Richard, Organizational Behavior (South - Western College Pub-lishing An International Thomson Publishing Company, 1996), P. 53-55.

    3-  صافي، احمد. مديريت و نوآوري در مدارس. تهران: انجمن اولياء و مربيان، 1379، ص 15.

    4-     درویش، حسن. «بررسی عوامل موثر بر رضایت شغلی کارکنان.» فرهنگ مدیریت، شماره 16،1386، ص 118.

    5-  صافي، احمد. مديريت و نوآوري در مدارس. همان. ص 153.

    6-      Lock, J. (2000), "Job Satisfaction of Quick Service Restaurant Employees", Hospitality Research Journal, P 78.

    7-  Hosseinzadeh D, Saemyan A. Job satisfaction, paying attention to staff and quality of working life. Management.2002; 12(63-64):40-47.

    8-  غلامحسینی، اسماعیل؛ احمدرضا اسماعیلی. «بررسی تاثیر تعهد سازمانی بر نگهداشت نیروی انسانی. »فصلنامه منابع انسانی ناجا، شماره 23، 1390، ص 10.

     

     

نظر شما