You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.




  • مدیریت دانش در پلیس     knowledge management in police

    مدیریت دانش در سازمان پلیس، به مثابه فرایند کشف، جمع‌آوری، انتخاب، ذخیره‌سازی، سازماندهی، انتقال، بکارگیری و به روزسازی دانش، تعریف می‌شود (1).

    متن

    استفاده از دانش، نقش اساسی را به منظور ایجاد مزیت رقابتی در سازمان‌های امروزی، برعهده دارد. شاید در نگاه اول به نظر برسد که ایجاد مزیت رقابتی تنها در سازمان‌های تجاری معنا دارد؛ اما باید به این نکته توجه کرد که سازمانی مانند پلیس نیز، در فرایند انجام مأموریت‌های خود، با قانون‌شکنان و افرادی که به دنبال برهم زدن نظم و امنیت عمومی هستند، رقابت دارد و به منظور اجرای مناسب مأموریت‌های خود، باید به مزیت‌های رقابتی برای مقابله با این افراد، دست یابد، استفاده از دانش و فرایند مدیریت آن، در انجام مأموریت‌های پلیس، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است (2).

    در تقسیم‌بندی دانش، دو گونۀ دانش صریح و ضمنی قابل تفکیک هستند. دانش ضمنی که در ذهن و تجارت افراد نهفته است و رسمی کردن و انتقال آن به دیگران دشوار است و عمیقاً در فعالیت و تعهد فردی به یک زمینه خاص، نظیر یک حرفه یا صنعت، یک فناوری خاص یا بازار محصول ریشه دارد و دوم، دانش صریح که رسمی و نظامند است و به سهولت در قالب ویژگی‌های محصولی، یک فرمول خاص یا یک برنامه رایانه‌ای قابل کُدگذاری و انتقال است (3).

    مأموران واحدهای مختلف پلیسی، در راستای اجرای مأموریت‌های خود با حجم انبوهی از داده و اطلاعات مواجه می‌باشند. بهره‌گیری به موقع و مناسب از این اطلاعات، که در پاره‌ای ‌از مواقع به دانش ضمنی نیز تبدیل شده و در نزد افسران با سابقه قرار دارد؛ نیازمند بهر‌ه‌گیری از فرایندهایی در سازمان است، که در ادبیات جدید علم مدیریت، به آن مدیریت دانش اطلاق می‌گردد. مدیریت دانش شامل فرایند؛ کشف، جمع‌آوری، انتخاب، ذخیره‌سازی، سازماندهی، انتقال، بکارگیری و به روزسازی دانش است. نیاز به مدیریت دانش، براساس رشد ادراک جامعه، از این واقعیت سرچشمه می‌گیرد که دانش در عملکرد سازمانی و دسترسی به مزیت رقابتی پایدار، عنصری مهم تلقی می‌شود (4). این رشته از دانش بشری، ریشه در رشته‌هایی مانند هوش مصنوعی، مدیریت صنایع، فناوری اطلاعات، مدیریت بازرگانی، جامعه شناسی، علوم تربیتی، روانشناسی و اقتصاد دارد (5).

    با آن‌که شواهد، نشان دهندۀ افزایش نسبتاً چشم‌گیر در مبانی نظری مدیریت دانش در سازمان‌های پلیسی می‌باشد؛ اما نشانه‌های بسیار کمی از اقدام‌های عملی مانند؛ ایجاد شبکه‌های دانشی و استفاده از مدیریت دانش در سازمان پلیس، وجود دارد. برخی از کارکردهای مدیریت دانش در تمامی سازمان‌ها و یا واحدهای مختلف پلیس یکسان می‌باشد و برخی دیگر با توجه به وظایف واحدهای مختلف پلیس، از اهمیت زیادی در آن واحدها برخوردار شده‌اند.

    تبدیل دانش ضمنی مدیران باتجربه به دانش آشکار و انتقال این دانش به افسران تازه وارد، به عنوان یکی از کارکردهای مدیریت دانش در پلیس اطلاعات شناخته شده است. همان‌طور که گفته شد، پیچیدگی و نامشهود بودن دانش ضمنی، مانع انتقال کامل و یکبارۀ آن می‌شود. این امر، ضرورت تعامل مستمر و طولانی را در انتقال دانش ضمنی بین افسران با تجربه و تازه وارد، بیش از پیش مشخص می‌کند. در این خصوص، قرار دادن افسران تازه وارد در ارتباط کاری مستقیم با افسران با تجربۀ کاری زیاد، می‌تواند بسیار کارگشا باشد (6). ذکر این نکته، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می‌باشد که عنصر بنیادین روابط نزدیک بین فرستنده و گیرندۀ اطلاعات و دانش سازمانی، اعتماد متقابل است. اصولاً اعتماد، اساس مبادلۀ دانش ضمنی را تشکیل می‌دهد (7).

    پیاده‌سازی رویکرد پلیسی اطلاعات محور به کمک سامانه‌های مدیریت دانش، از دیگر کارکردهای شناسایی شدۀ مدیریت دانش در سازمان پلیس است. رویکرد پلیسی اطلاعات محور، یک مدل کاری و یک فلسفۀ مدیریتی است؛ که در آن، تحلیل داده‌ها و اطلاعات جرم، ابزاری اساسی برای دستیابی به یک چارچوب تصمیم‌گیری هستند. در این بخش، تأکید بر جنبۀ فنی دانش و زیر ساخت‌های فناورانۀ پیاده‌سازی مدیریت دانش می‌باشد. در این رویکرد، با استفاده از فرایندهای مدیریت دانش، از جمله جمع‌آوری، انتخاب و ذخیره‌سازی اطلاعات و با پشتیبانی سامانه‌های فنی مدیریت دانش، پایگاه داده‌های مناسب جهت نگهداری سوابق افراد بزهکار، ایجاد می‌گردد. سپس با استفاده از فرایندهای سازماندهی، انتقال و بکارگیری؛ اطلاعات لازم، در مواقع نیاز، به سرعت در اختیار مأموران پلیس قرار می‌گیرد (8).

    واژه‌های کلیدی:

     مدیریت دانش، رویکرد پلیسی اطلاعات محور، دانش صریح، دانش ضمنی، پلیس دانش بنیان.

    ارجاعات:

    1-     یاوری بافقی، امیرحسین؛ اسماعیلی، احمدرضا. کارکردهای مدیریت دانش در مأموریت‌های پلیس اطلاعات و امنیت عمومی، مجموعه مقالات همایش علمی مدیریت دانش و پلیس دانش بنیان، تهران، سازمان تحقیقات و مطالعات ناجا؛ 1391، ص 388.

    2-     یاوری بافقی، امیرحسین؛ اسماعیلی، احمدرضا، کارکردهای مدیریت دانش در مأموریت‌های پلیس اطلاعات و امنیت عمومی، همان؛ 1391، ص 387.

    3-     قربانی‌زاده، وجه‌اله؛ محمدی‌مقدم، یوسف، الگوی مدیریت دانش در سازمان ناجا، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت انتظامی، سال هفتم، شماره سوم؛ 1391، ص 330.

    4-     Davenport, T., & Grover, V. (2001). Knowledge Management. Journal of Management Information Systems, 18(1), pp 3-4.

    5-     مهرعلي‌زاده، يدالله. اقتصاد جهاني، تغييرات سازماني، آموزش و كارآموزي و ايجاد و بهره‌برداري از مهارت در صنايع. مجلۀ مطالعات مديريت دانشگاه علامه طباطبايي، شماره 27ـ28؛ 1380، ص 149.

    6-      یاوری بافقی، امیر حسین؛ نجار، رسول. رویکرد پلیسی اطلاعات محور: طرحی جدید از اطلاعات. تهران: پلیس اطلاعات و امنیت عمومی ناجا؛ 1388، ص 141.

    7-     قربانی‌زاده، وجه اله؛ خالقی‌نیا، شیرین. نقش انتقال دانش ضمنی در توانمندسازی کارکنان. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، سال اول، شماره 2؛ 1388. 

    8-     گاتچالک، پیتر (1388). «سامانه‌های مدیریت دانش در خدمت پلیس (فناوری و راهکارها)». همان، ص 34.

     

     

     

نظر شما