You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

     

    تعهد سازمانی       Organizational commitment

     

    «تعهد سازماني» به مثابه «حالتي كه فرد در آن به اهداف و ارزش‌هاي سازمان، اعتماد و اعتقاد قوي داشته و براي رسيدن به اين اهداف، تلاش قابل ملاحظه‌اي از خود نشان مي‌دهد و در نهايت نيز داراي آرزو و خواست قوي و عميق براي ادامة عضويت در سازمان است» تعريف مي‌شود (1).

    متن

     تعهد سازماني را، نوعي وابستگي عاطفي و رواني به سازمان در نظر مي‌گيرند. بر این اساس، فردي كه به شدت به سازمان خود متعهد است، هويت خود را از سازمان مي‌گيرد، در سازمان مشاركت فعال دارد، با آن درمي‌آميزد و از عضويت خود در سازمان لذت مي‌برد (2). بر این اساس، افسران متعهد پلیس کسانی هستند که به داشتن چنین شغلی افتخار می‌کنند و پیوسته به دنبال اجرای مأموریت‌های خود به بهترین شکل در سازمان هستند.

    تعهد سازمانی، مفهومی است که نشان می‌دهد کارمند تا چه حد خودش را با اهداف سازمانی تطبیق داده است، عضویت در آن سازمان را ارزشمند می‌داند و تمایل دارد با تمام توان جهت رسیدن به اهداف کلی سازمان، تلاش نماید. از این منظر، تعهد با صِرف پیوستگی یا عضویت در سازمان متفاوت است؛ زیرا که تعهد سازمانی مستلزم ایفای رابطه‌ای فعال بین کارمند و سازمان است، به گونه‌ای که کارمند با تمایل باطنی از رفتاری از پیش تعیین و پذیرفته شده فراتر رفته و می‌خواهد با ایفای نقش فعال‌تر، به تحقق اهداف سازمان کمک کند.

    نقش و جایگاه تعهد سازمانی، زمانی که در قالب سازمانی مانند ناجا مطرح می‌شود از اهمیت بیشتری نیز برخوردار می‌گردد. یک مأمور پلیس اگر به مأموریت‌ها و اهداف سازمان خود ایمان و اعتقاد قلبی نداشته باشد، حاضر نمی‌شود که جان خود را در راه انجام وظایفش به خطر بیند؛ بنابراین سازمان پلیس به کارکنانی نیاز دارد که ضمن داشتن احساس غرور به دلیل داشتن چنین شغلی، به اهداف این سازمان نیز باور و اعتقاد قلبی داشته باشند (3).

    آلن و می‌یر (4) تعهد سازمانی را به سه شکل یا به عبارتی در سه بُعد تعهد عاطفی، تعهد هنجاری و تعهد مستمر تقسیم کرده‌اند. به طور خلاصه در این مفهوم‌سازی، کارکنان در سازمان می‌مانند (تعهد سازمانی) چون می‌خواهند بمانند (تعهد عاطفی) یا نیاز دارند که بمانند (تعهد مستمر) و یا احساس می‌کنند که می‌بایست بمانند (تعهد هنجاری) (5).

    در بررسي منابع و پيشينة پژوهش‌هاي صورت گرفته در اين موضوع، در مجموع 73 متغير به عنوان عوامل تأثيرگذار بر تعهد سازماني، مورد شناسايي قرار گرفته است. اگر اين متغير‌ها را در چهار گروه دسته‌بندي كنيم، عبارت اند از: 1- متغيرهاي زمينه‌اي يا فردي، شامل 23 متغير: «سن، جنس، وضع تأهل، تحصيلات، سابقۀ كار، پايگاه اقتصادي و اجتماعي، مسئوليت‌هاي خانوادگي و...» (6).

    2- متغير‌هاي شغلي، شامل 23 متغير: «رضايت شغلي، چالشي بودن شغل، تعارض نقش، ابهام نقش، فرصت‌هاي ارتقاي شغلي، امنيت شغلي، سابقه شغلي، حمايت سرپرست، وضوح شغل، دسترسي به منابع و...».

    3- متغير‌هاي سازماني، شامل 13 متغير: «حمايت سازماني، عدالت سازماني، مشاركت سازماني، سبك رهبري، هويت سازماني، آموزش ضمن خدمت و...»(7).

    4- متغير‌هاي محيطي، شامل 13 متغير: «فرصت‌هاي شغلي خارج از سازمان، عدالت اجتماعي، تعهد اتحاديه‌اي، تعهدات خويشاوندي و... »(8).

    کلید واژه‌ها

     تعهد سازمانی، وجدان کاری، وفاداری سازمانی، رضایت شغلی.

    ارجاعات

    1-   یاوری، امیرحسین؛ احمدرضا اسماعیلی. رفتارهای شهروندی سازمانی. دفتر تحقیقات طرح و برنامه ناجا، 1392، ص 30.

    2-   رضایيان، علي. مديريت رفتار سازماني. تهران: انتشارات سمت، 1382.

    3-   اسماعیلی، احمدرضا. بررسی نقش تعهد سازمانی و ادراک کارکنان از عدالت سازمانی بر ایجاد و گسترش رفتارهای شهروندی سازمان. پایان نامه کارشناسی‌ارشد مدیریت اجرایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، 1391، ص 82.

    4-   Allen & Meyer

    5-   ALLEN, N.J., & MEYER, J.P. (1991). “The measurement and antecedents of affective, continuance, and normative commitment to the organization”. Journal of occupational psychology, 63, 1-18.

    6-   مدنی، حسین؛ محمد جواد زاهدی. «تعیین اولویت عوامل ﻤٶثربر تعهد سازمانی کارکنان (مطالعه موردی در شرکت‌های پالایش گاز فجر و بیدبلند)». مجلۀ جامعه شناسی ایران. دوره ششم، شماره 1، صص 3- 33.

    7-   Joiner, A. Therese & Bakalis, Steve. (2006). “The Antecedents of Organizational Commitment: the case of Australian Casual Academics”, International Journal of Educational Management, Vol. 20, No. 6, PP.439-452.

    8-   مدنی، حسین، محمد جواد زاهدی.همان.

     

نظر شما