You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • ترابری در بحران          transportation storm

    ترابری (1) حمل و نقل، جابه­جایی کالا و انسان، جابه­جایی کالا، نفرات و امکانات از نقطه­ای به نقطه دیگر با وسایل حمل و نقل (2) بحران؛ (3) آشفتگی و تغییر حالت ناگهانی، بالاترین مرحلة یک جریان، بروز ناگهانی نيرو يا مجموعه­ای از نيروهای مخالف و غير قابل پيش­بينی است که بنياد و محوريت يک حرکت هدفمند را تحت تأثير مخرب خود قرار می­دهد (4). ترابری بحران، انجام عمليات امدادي نيازمند پشتيباني همه سازمان­های مسئول درخصوص بحران است. اين سازمان­ها از نقاط استقراري ديگر به منطقه بحران‌زده اعزام مي‌شوند. انتقال و جابه­جايي اين واحدها جزء مأموريت اساسي ترابری است. در اين راه، یگان ترابری در بحران بايد واحدهاي امدادي را كه شامل نيروي انساني، تجهيزات، آذوقه، پوشاك، تجهيزات و مايحتاج و نيازمندي‌هاي مربوطه هستند انتقال ‌دهد، علاوه بر اين بايد نيازمندي‌هاي آسيب‌ديدگان و گروه‌هاي امدادي را در طول مدت كمك‌رساني به طور مستمر پشتيباني کند (5).

    متن

    بحران یک حادثه، واقعه و یا جریانی است که اتفاق می­افتد و سامانه را از کارکرد منظم خودش باز می­دارد؛ یعنی حرکت منظم سازمان، مجموعه شهر یا امثال آن را از کار می­اندازد یا فلج می­کند یا باعث تأخیر در روند اجرای فعالیت­ها، مأموریت-ها و اهداف سازمان می­شود.(6) که دارای سه مرحله، شامل : 1- مرحله قبل از بحران شامل : پیش‌بینی وقوع بحران، پیشگیری از وقوع بحران، ایجاد شرایط و وضعیت آماده سازی مقابله با بحران؛  2- مرحله حین بحران شامل: اجرایی کردن پیش­بینی‌ها در جهت مقابله اصولی و منطقی با بحران؛  3- مرحله بعد از بحران شامل: بازسازی و عادی سازی، بازتوانی است.

    تدوین راهبردهای مدیریت ترابری در بحران دارای مراحل زیر است:

    مرحله مقدماتی: برنامه­ريزی، سازماندهی و انجام هماهنگی¬های لازم برای بسيج کلیه منابع ترابری موجود است، مرحله آمادگی

    : انجام تمرينات استقراری در محل­های تعیین شده و اطمینان حاصل کردن از آماده به­کاری امکانات ترابری در اختیار به منظور آمادگی نيروها برای واکنش سريع و رفع عيوب احتمالی است. مرحله تدارکات:  فراهم  کردن منابع، امکانات و تجهيزات مورد نياز برای پشتيبانی ترابری از یگان­های عملياتی در بحران است. مرحله عمليات: به­کارگيری تمامی امکانات، نيروی انسانی، تجهيزات سازمانی و سازمان­های مرتبط که قبلا هماهنگ شده بودند، است که در این جهت وظايف عمدۀ آن شامل: جمع آوری و تجزيه و تحليل اطلاعات و و تعیین تقاضای ترابری، تهيه برنامه تدارک بموقع، تأمين ملزومات و تجهيزات مورد نیاز ترابری یگان­های عملیاتی و ارائه خدمات جابه­جایی نیروی انسانی و کالا در سطح منطقۀ بحران است.

    ترابری در مرحله قبل از بحران، که در این مرحله اهدافی مانند: پیش‌بینی و برآورد وسایل نقلیه مورد نیاز برای انتقال و جابه­جایی کارکنان و کالا، تعیین روش‌ اجرایی فراخوان رانندگان، تعیین روش‌های جابه­جایی اقلام و تجهیزات و پیش بینی، سازماندهی و تامین نیازمندی­ها ملاک نظر است. اقدامات اجرایی لازم برای تحقق این اهداف شامل موارد زیر است :

    دریافت آمار رسمی کارکنانی که باید در زمان بحران جابه­جا شوند، اخذ نشانی دقیق منزل کارکنان و عوامل اجرایی دخیل در بحران برای برآورد خودروهای مورد نیاز، هماهنگی‌ با رده‌ها برای اعزام خودرو‌های در اختیار آنان در هنگام بحران به ستاد بحران، شناسایی و انعقاد قرارداد و اخذ تضمین‌های مناسب با شرکت­های حمل ونقل، شناسایی مسیر‌های حرکت و تهیه نقشه مسیرهای اصلی و جایگزین، اخذ نشانی دقیق رانندگان، تعیین محل تمرکز و اسکان رانندگان، اجرای رزمایش به منظور ایجاد آمادگی و رفع معایب احتمالی، تفکیک اقلام و تجهیزات تأمین شده برای بحران با توجه به ویژگی و خصوصیات، تعیین خودروها متناسب با اقلام و تجهیزات، تعیین ملاحظات ایمنی و امنیتی، پیش­بینی و تعیین محل تجمع خودروهای کالا و کارکنان در موقعیت­های متفاوت و شماره تلفن این محل­ها به رده­­ها اعلام گردد، سازماندهی و نحوۀ به-کارگیری بخشی از فعالیت‌ها که قرار است از طریق برون‌سپاری صورت پذیرد، ذخیره‌سازی سوخت مایع (بنزین و گازوئیل) حداقل برای مصرف پانزده روز، برآورد و تأمین ابزار آلات، قطعات یدکی و مواد مصرفی، اجرای آموزش‌ تعمیرات در وضعیت بحران برای رانندگان.

    ترابری در مرحلۀ حین بحران، که در این مرحله اهدافی مانند : تعیین روش‌ و رویه‌های جابه¬جایی کارکنان و اقلام، استقرار و آماده به¬کارنگهداشتن خودروها برای انجام مأموریت ملاک نظر است. اقدامات اجرایی لازم برای تحقق این اهداف شامل: دریافت خودروها از رده‌های سازمانی برابر مصوبات ستاد بحران، در اختیار گرفتن خودروهای بخش خصوصی طرف قرارداد ، اعزام خودروها فقط برابر دستور ستاد بحران، رعایت اصل پراکندگی در تعیین محل استقرار خودرو‌ها، تعیین روش مناسب و ایمن توزیع سوخت، نقشه شهر و نقشه کروکی مسیر‌های تعیین شده در اختیار رانندگان، تعیین فضای مناسب برای انجام سرویس‌های اولیه خودرو‌ها، توقف کلیه خودروها همواره با باک پر از سوخت در پارک موتوری، فواصل  پنج متری خودرو‌ها برای پارک، محل استقرار و اسکان رانندگان در محل و جلوگیری از پراکندگی آنان، تامین جیره عملیاتی (غذاهای بسته بندی، کنسروی) و مواد انرژی زا (مانند خرما، مغز گردو، و ...) برای رانندگان، اجرای طرح احضار رانندگان به صورت آزمایش هر شش ماه یکبار  است.

     ترابری در مرحلۀ بعد از بحران، که در این مرحله اهداف زیر مد نظر است:

     تعیین چگونگی جابه جایی کارکنان و اقلام از موقعیت‌های مأموریتی به محل‌های اولیه، تعیین چگونگی ارزیابی و بازنگری فعالیت‌های ترابری و شناسایی نقاط ضعف و قوت، تعیین چگونگی اصلاح و رفع معایب و نواقص موجود، ایجاد شرایط آمادگی برای بحران‌های آتی. اقدامات اجرایی لازم برای تحقق این اهداف شامل موارد زیر است:

    انتقال کارکنان و اقلام از موقعیت‌های مأموریتی به محل­های مورد نظر، توجه به خستگی کارکنان و رعایت شأن و منزلت آنان توسط رانندگان، خودرو‌ها متناسب با نیاز (تعداد کارکنان / کالاها ) به محل‌های مأموریتی اعزام شوند، أخذ گزارش از رده‌های درگیر بحران در خصوص ارائه خدمات ترابری، شناسایی نقاط ضعف ارائه خدمات توسط مؤسسات حمل و نقل خصوصی، شناسایی نقاط ضعف و قوت ارائه خدمات ترابری، تجزیه و تحلیل نقاط ضعف و قوت اجرای عملیات ترابری در مرحله قبل ، حین و بعد از بحران، انجام رفع نقاط ضعف، معایب و نواقص، تهیه فهرست نیازمندی‌های جدید ترابری برای آماده سازی، بازنگری و اصلاح فعالیت‌ها به منظور آمادگی کامل برای بحران‌های آتی.

    به طور کلی اقدامات اساسی برای تدارک بموقع با بهره‌گیری از توان تحرک در جابه­جایی کارکنان، اقلام و تجهیزات عبارت از : شناسایی نوع و تعداد وسایل نقلیه مورد نیاز بر اساس تهدیدات، تأمین و ذخیره‌سازی به تعداد مورد نیاز، استقرار وسایل نقلیه در پارک خودرویی به صورت آماده به کار، ایجاد وضعیت عدم شناسایی خودروها توسط دشمن، شناسایی راه‌های  موصلاتی اصلی و فرعی، تدوین طرح احضار رانندگان، ایجاد شرایط بهره‌مندی از توان تحرک یگان‌های همجوار، ایجاد وضعیت بهره‌مندی از توان تحرک بخش خصوصی صلاحیت دار، آموزش رانندگان در حد تعمیرات اولیه و تعویض قطعات، تامین جعبه ابزار مورد نیاز برای تعمیرات اولیه، ذخیره سازی قطعات یدکی پرمصرف به ویژه سوخت، لاستیک و باطری در محل‌های مناسب.

    کلید واژه­ها

    مرحله قبل از بحران، مرحله حین بحران، مرحله بعد از بحران، راهبرد مدیریت ترابری، مرحله تدارکات، مرحله عمليات.

    ارجاعات

    1- carriage, draft, freight, haul, haulage, shipment, shipping, transit, transport, transportation

    2-عنبرستانی، محمود. "فرهنگ عمومی لجستیکی."  اداره لجستیک ستاد مشترک سپاه،1378.

    3-Conjuncture,Crisis, juncture,storm

    4-سادات، سيد محمد. "مديريت بحران های طبيعی (زلزله) و لجستيک." فصلنامه فرآماد، شماره های 22و23،1383.

    5-نيكزاد، فرهاد. "پدافند غير عامل در آماد و پشتيباني."  مرکز تحقيقات كاربردي معاونت آماد و پشتيباني ناجا،1390.

    6-صمدی میارکلائی, حمزه و حسین. "بررسی نقش و کارکرد سیستم مدیریت حمل و نقل در مدیریت بحران­ها." سومین همایش مدیریت بحران در صنعت ساختمان، مشهد،1391.

    7-شوقی، محمود. "پدافند غیر عامل در آماد و پشتیبانی." دانشگاه علوم انتظامی امین،1393.

    8-پوری رحيم ، علی اکبر . "مديريت بحران و نقش نيروهای مسلح در مواجهه با بحران­های ناشی از بلايای طبيعی."دومين کنفرانش بين المللی مديريت بحران،تهران،1385.

    9-حکاک زاده , احسان ؛ علی عبدالهی ؛ علی تقی پور و رسول پهلوان پور."مدیریت حمل و نقل و ترافیک شهری پس از بروز بحران،" اولین همایش ملی مدیریت بحران شهری با چشم انداز افق 1404، دانشگاه جامع علمی کاربردی ، واحد ابهر،1391.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1 پورياری، مقصود؛ محمدرضا احدي و مرتضي اسدا... مرجي. نقش سامانه¬های هوشمند در بهبود عملكرد مديريت بحران درحمل ونقل جاده اي، فصلنامه علمی ترویجی راهور ، شماره 20،1391

    2 - پژوهشكده حمل ونقل. پروژه تحقيقاتي امكان سنجي به کارگيري سامانه¬هاي حمل ونقل هوشمند در چرخه مديريت بحران  .مجري پژوهشكده حمل ونقل طراحان پارسه،1391.

    3 همت، بابا محمودی و نظام افتخاری. بکارگيری سيستم فرماندهی سوانح در لجستيک حوادث غير مترقبه. اولين کنفرانس لجستيک و زنجيره تأمين،1383

    4 - مديريت بحران ، سايت گروه مطالعات برنامه ريزی شهری   WWW.IIEES.AC.IR

نظر شما