You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •        کنترل و نظارت آماد و پشتیبانی support control        Supply

    کنترل در لغت به معناي نگاه كننده است، و در اصطلاح به شخصي مي­گويند كه عمل يا اعمال نماينده شخص يا اشخاصي را مورد توجه قرار داده، صحت و سقم آن عمل يا اعمال را با مقياس معيني كه مشخص است مي­سنجد و براي اين كار اختيار قانوني دارد (1) بنابراین کنترل، فعالیتی است که ضمن آن عملیات پیش­ بینی شده با عملیات انجام شده مقایسه می شوند و در صورت وجود اختلاف و انحراف بین آنچه باید باشد و آنچه که هست به رفع و اصلاح آنها اقدام می­ شود. نظارت، فرآیندی است که عملکردها را اندازه گیری می ‏کند و هنگامی ‏که درست انجام شود کارکنان، سرپرستان و مدیران از آن بهره مند خواهند شد. کنترل و نظارت، ارزیابی تصمیم­ گیری­ها و برنامه ­ها از زمان اجرای آنها و اقدامات لازم برای جلوگیری از انحراف عملیات نسبت به هدف­ های برنامه و تصحیح انحرافات احتمالی به وجود آمده، است. (2) کنترل آمادی را تعیین نیازمندی ­ها و ایجاد موازنه بین نیازمندی و موجودی و اقدام برای رساندن سطح موجودی به سطح نیازمندی گویند (3) بنابراين مي­توان گفت كه كنترل و نظارت فرايندي است كه بايدها را با هست­ها، مطلوب­ها را با موجودها، و پیش­بينی­ها را با عملكردها مقايسه مي­كند

    متن

    تفاوت نظارت و كنترل :اصطلاحات نظارت و كنترل معمولاً به صورت مترادف و هم معني با هم به­كار گرفته مي­شوند ولي در  واقع اين دو اصطلاح داراي معاني متفاوتي هستند اما كاملاً به هم مربوط و وابسته­اند. نظارت و كنترل يعني بازديد و مراقبت از طرز پيشرفت اجراي عمليات در مقايسه با وضع مطلوب و به دنبال آن تغيير عمليات به منظور جلوگيري از انحراف در تحقق اهداف پیش­بيني شده سازمان است. در قسمت اول این تعریف، كسب اطلاعات از طريق مشاهده و بررسي وضع موجود و تعيين پيشرفت كارها در مقايسه با وضع مطلوب است كه نظارت ناميده مي­شود و قسمت دوم يعني كنترل به منظور باز گردانيدن سامانه اجرايي به شكل درست و مطلوب آن از طريقا انجام كارهاي اصلاح كننده  است كه يك فرايند اجرايي و عملياتي باشد. مفهوم کنترل و نظارت: کنترل و نظارت فعالیتی است که ضمن آن عملیات پیش­بینی شده با عملیات انجام شده مقایسه می شوند و در صورت وجود اختلاف و انحراف بین آنچه باید باشد و آنچه هست، به رفع و اصلاح آنها اقدام می­شود. نظارت و کنترل همواره با هم بررسی می­شوند. در نظام مدیریتی اسلام کنترل و نظارت محدود به مدیر نمی­شود، بلکه بخش عمده­ای را به ایمان و وجدان مردم واگذار می­کنند. نظارت و كنترل يكي از اجزاي اصلي مديريت محسوب مي­شود به طوري كه بدون توجه به اين جزء ساير اجزای مديريت، از قبيل برنامه­ریزی، سازماندهي و هدايت نيز ناقص است  و تضميني براي انجام درست آنها وجود ندارد. هدف از انجام كنترل و نظارت عبارت است از اینکه مشخص شود آيا سازمان يا مؤسسه به اهداف خود نائل آمده است يا خير؟ و اگر اهداف محقق شده است تحقق اهداف به چه ميزان است؟

    فرآیند کنترل و نظارت : 1- تعیین شاخص ­ها یا معیارها متناسب با هدف­های برنامه و پیش­بینی نتایج برنامه؛ 2- تهیه و تدوین اطلاعات مربوط به اقدامات انجام شده؛ 3- مقایسه اطلاعات مدون با معیارها و شاخص­ها؛ 4- تصمیم­ گیری و اقدام اصلاحی برای رفع نواقص یا تصحیح انحراف­ها (4) و انواع كنترل :كنترل پيش از عمل  (5) روشي است كه بدان وسيله، پيش از انجام يك عمل يا يك اقدام، فرد نسبت به وجود منابع مالي، انساني و مواد اوليه اطمينان حاصل مي­كند. كنترل سكاني(6) برای شناسایی موارد انحراف از استاندارد تعيين شده و پيش از اين كه به نتايج نامناسبي بينجامد، درصدد اقدامات اصلاحي است). كنترل تفكيكي بلي-  خير (7)  فرايندي است كه بدان وسيله جنبه­هاي خاصي از اقدامي كه بايد تصويب شود يا شرايط خاصي كه پيش از ادامه كار بايد تایید شود مشخص خواهد شد. كنترل بعد از عمل (8) در اين نوع از كنترل نتيجه كارهاي انجام شده به سنجش در مي­آيد، علت انحراف از برنامه يا استاندارد مورد نظر تعيين  می­شود و نتیجه اين اقدام براي فعاليت­هاي مشابه آينده مورد استفاده قرار مي­ گيرد. (9)

    كنترل و نظارت در عمليات آماد و پشتيباني: بررسي و مقايسه از طريق كنترل، بايدها با هست‌ها، مطلوب‌ها با موجودي‌ها، پيش‌بيني‌ها با عملكردها و در نهایت نتايج با اهداف است تا بدين‌‌وسيله مشخص شود كه آيا بين اين دو گروه عوامل، اختلاف وجود دارد يا خير؟ 

    معیارهای کنترل و نظارت در فعالیت‌های آماد و پشتیبانی را می‌توان به دو دستۀ عمدة کمّی وکیفی تقسیم كرد. 1- معيارهاي كمّي، مواردي است كه بيان کنندۀ كميت و مقدار نتيجۀ مورد نظر است که مهم‌ترين معيارهاي كمّي شامل : 1- هزينه ( براي خريد منابع، انجام عمليات، ايجاد و استقرار طرح، هزينه‎هايي پيش‌بيني شده به کار می­رود )؛ 2 زمان (برای زمان انجام با استاندارد زماني تعيين شده هر مرحله از عمليات استفاده می­شود )؛ 3 مقدار ( اين معيار مربوط به مقدار كالا يا خدماتي است كه بر حسب وزن، تعداد، متراژ و مانند آن سنجش می­شود) است و 2- معیارهای كيفي، بيان­کنندۀ كيفيت انجام امور و تعيين مطلوبيت است که مهم‌ترين معيارهاي كیفي شامل : 1 - چگونگي استفاده از وسايل و تجهيزات؛ 2 - اجراي دستورالعمل‎ها و روش‎هاي جاري تدوين‌شده؛ 3 - به‌كارگيري فرم‎ها و نمونه‎هاي طراحي شده؛ 4 - درجۀ مطلوبيت عملكرد كاركنان؛ 5 - صحت و دقت انجام عمليات؛ 6 - نظرات پشتيباني‌شوندگان،است.

    كنترل و نظارت در آماد و پشتيباني: اعمال روش يكنواخت در چرخۀ كنترل و نظارت آماد و پشتيباني؛ آگاهي از آخرين وضعيت آماد و پشتيباني و اطمينان از حسن جريان امور؛ بررسي روند اجراي عمليات آماد و پشتيباني و واكنش مناسب و فوري به انحراف احتمالي روش‌هاي آمادي؛ بررسي نحوۀ مصرف و استفاده از مقدورات بالفعل و استقرار  سامانه مناسب براي كاهش  میزان ‌ضايعات،‌ اسراف و استفادۀ نامناسب از امكانات؛ از بين بردن وضعیت سوء‌استفاده از موقعيت؛ پيشگيري و ايجاد مصونيت در كاركنان براي جلوگيري از تخلف و پيامدهاي مجازات مصوب در قوانين؛ ارشاد و راهنمايي متصديان امور بر انجام بهينۀ وظايف محوله؛ ايجاد انگيزه براي بهبود عملكردهاي آيندة كاركنان از طريق اعمال تشويق و تنبيه متناسب و ارزيابي توانمندي‌هاي مديريتي مسئولان و متصديان امور از طريق سنجش نتايج كيفيت عملكردها. (10 )

    فرايند كنترل و نظارت آماد و پشتيباني: تعيين اهداف؛ تعیین معیارهای کمّی وکیفی؛ تعيين قسمت‌هاي مورد بازرسي؛ تعيين محورها و موضوعات مورد كنترل و نظارت؛ انتخاب عناصر بازديدكننده؛ تهيۀ برنامۀ زماني براي بازرسي؛ تهيه و تدارك مقدمات و تمهيدات لازم براي انجام كنترل و نظارت؛ بازديد و جمع‌آوري اطلاعات؛ پردازش اطلاعات و تعيين مغايرت‌ها و تجزيه‌ و‌تحليل است که پس از كشف مغايرت‌ها بايد با تجزيه‌و‌تحليل‌ وضعيت، علل اصلي مشكلات مشخص شود  که محورهاي بازديد از رده­های آماد و پشتيباني در نیروی انتظامی عبارت­اند از : امور نيروي انساني آماد و پشتيباني، امور طرح و برنامه و بودجه ، امـور خريـد، امـور فـروش و اقلام فرسوده، امـور آمـاد، كنتـرل امـوال، امـور نگهـداري، امور تسليحات و مهمات، امـور ترابـري، امـور تعميـرات، امـور آمـادگاهي و بخش مخازن انجام می­ پذیرد.

     

    کلید واژه­ ها

    کنترل و نظارت، فرآیند کنترل و نظارت، معیارهای کنترل و نظارت، کنترل و نظارت آماد و پشتیبانی.

    ارجاعات

    1-        منصور، جهانگیر. قانون تجارت. نشر دیدار، چاپ 1383.

    2-        جاسبي، عبدا....  اصول‌ و مباني‌ مديريت. انتشارات‌ دانشگاه‌ آزاد اسلامي، 1370.

    3-        عنبرستانی، محمود.فرهنگ عمومی لجستیکی. اداره لجستیک ستاد مشترک سپاه،1378 .

    4-        جاسبی، عبدا.... همان.

    5-      Preaction control

    6-      Steering Control

    7-      Yes-No control

    8-      Post-action Control

    9-   دانشور، غلامرضا. اصول نظارت و کنترل. دانشگاه علوم پزشکی تبریز، 1386.

    10-   شوقی، محمود. مدیریت و فرماندهی آماد و پشتیبانی. جلد اول، معاونت آموزش ناجا، 1391.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1 -  سلطانی، ایرج. مدیریت عملکرد بسترساز پرورش منابع انسانی. چاپ اول، ارکان، اصفهان، ۱۳۸۱

    2 -  هیوز، اوئن. مدیریت دولتی نوین، نگرش راهبردی سیراندیشه­ها. ترجمه الوانی، خلیلی و معمارزاده، چاپ سوم مروارید، ۱۳۸۰

    3 - Alexander, Filinkor, Risk Analysis, chapman & Hall, London, 2004

     

نظر شما