You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • رادیو شناسه (RFID) Radio Frequency Identification

    به هر سامانه‌ای که قادر به خواندن و تشخیص اطلاعات افراد یا کالاها باشد، رادیو شناسه گفته می‌شود. رادیو شناسه به معنی ابزار تشخیص از طریق امواج رادیویی است که در دهه 1980 و به دنبال رواج برنامه‌های کاربردی تجاری، بازرگانی رادیو شناسه وارد بازار شد (رابرتس، 2006). ریشه ابزار تشخیص از طریق امواج رادیویی به بعد از جنگ جهانی دوم بر می‌گردد. در دهه 1970 موضوع ردیابی تجهیزات مطرح شد و در آن زمان بود که رادیو شناسه با ابزار بارکد ارائه گردید و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. رادیو شناسه RFID به معنای شناسایی با استفاده از فرکانس رادیویی است. این‌یک فنّاوری شناسایی خودکار است به‌گونه‌ای که اطلاعات در یک تگ RFID یا یک برچسب هوشمند به‌صورت رمزی قرار می‌گیرد و به‌وسیله بارکد خوانی که از امواج رادیویی استفاده می‌کند، خوانده می‌شود (محمد بیگی، 1393). به‌عبارت‌دیگر از این RFID در شناسایی خودکار کالاها، حیوانات، انسان‌ها و غیره استفاده می‌شود. شیوه به‌کارگیری آن نیز به زبان ساده، نصب تراشه‌ای کوچک روی اشیاست که فرکانس رادیویی اختصاصی خود را دارند و تنها با دریافت این فرکانس از طریق دستگاه گیرنده و تطبیق آن در بانک اطلاعاتی، شیء شناسایی‌شده و یا شیء موردنظر ردیابی می‌شود. در RFID از تراشه‌ای به نام TAG یا همان برچسب استفاده می‌شود، این قطعه درواقع یک فرستنده رادیویی است که از یک میکرو چیپ، یک آنتن و یک بُرد الکترونیکی تشکیل شده است.

    متن:

    شناسایی خودکار و نگهداری داده‌ها، روشی است که طی آن تجهیزات (سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری) قادر به خواندن داده‌ها و تشخیص داده‌ها بدون کمک گرفتن از یک فرد هستند. بارکدها، کدهای دوبُعدی، سامانه‌های انگشت‌نگاری، سامانه شناسایی با استفاده از فرکانس رادیویی، سامانه شناسایی با استفاده از قرنیه چشم و صدا و... از جمله این راهکارها هستند. یکی از جدیدترین مباحث مورد توجه دانشمندان جهت شناسایی افراد، استفاده از سامانه شناسایی با استفاده از فرکانس رادیویی (RFID) است. یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فکری مدیران در مدیریت انبار، ردیابی و شناسایی کالا از زمان تولید تا رسیدن آن به مصرف‌کننده نهایی است (رحیمی، 1392).

    مزایای رادیو شناسه (RFID): امروزه سامانه‌های شناسایی با استفاده از فناوری رادیو شناسه به جهت داشتن مزایایی از جمله بی‌سیم بودن، تأمین کردن کد شناسایی واحد و قابلیت ردیابی اشیا، اهمیت ویژه‌ای دارد و به‌سرعت در حال رشد است. یکی از سیاست‌های ناجا، استفاده از فناوری‌های نوین ارتباطی و جایگزینی آن‌ها با سامانه‌های سنتی و قدیمی است. تأثیرگذاری فناوری اطلاعات و استفاده از اینترنت و شبکه‌های ارتباطی الکترونیکی بر زنجیره تأمین از یک طرف و استفاده مفید از سامانه‌های شناسایی خودکار در فرآیندهای زنجیره تأمین از طرفی دیگر، افزایش کارایی و بهره‌وری را در مدیریت زنجیره تأمین ناجا به دنبال خواهد داشت (لک، 1390). سامانه‌های رادیو شناسه ارتباط تنگاتنگی با کارت‌های هوشمند دارند و در آن‌ها نیز همانند کارت‌های هوشمند، داده‌ها بر روی یک وسیله الکترونیک ذخیره می‌شوند؛ اما برخلاف کارت‌های هوشمند، تبادل داده‌ها بین این وسیله و قرائت­گر با تماس انجام نمی‌شود بلکه به‌وسیله امواج رادیویی صورت می‌گیرد. به علت مزایای فراوان رادیو شناسه در مقایسه با سایر سامانه‌های شناسایی خودکار، این روش به‌سرعت در حال رشد است (سویی نی، 2005).

    اجزای سامانه رادیو شناسه: دستگاه رادیو شناسه، برچسب، قرائت­گر، آنتن، فرستنده و گیرنده سیگنال، سامانه میزبان و یا ارتباطی با یک سامانه بزرگ (رابرتس، 2006).

    مزایای استفاده از رادیو شناسه: بی‌سیم بودن (قابلیت قرائت اطلاعات کالا در بسته‌بندی‌ها، برچسب‌های بیشتری نسبت به بارکد در زمان واحد خوانده می‌شوند، بررسی اقلام را به‌صورت خودکار پشتیبانی می‌کند، در محیط‌های ناملایم و کثیف نسبتاً قوی‌تر از بارکد عمل می‌کند)؛ قابلیت تأمین کردن یک کد شناسایی واحد برای اقلام (گنجایش بیشتر نسبت به بارکد، قابلیت ذخیره و بازیابی اطلاعاتی بیشتر از اطلاعات کد شناسایی، ردگیری حلقه بسته اموال و دارایی‌ها را میسر می‌کند)و قابلیت بررسی و ردگیری اشیاء (ردگیری بی­درنگ در هر مکان و جای جهان) (تاجیما، 2007).

    انواع RFID ازنظر محدوده فرکانس: 1- فرکانس پایین Low frequency (بین 120 تا 134 کیلو هرتز) 2- فرکانس بالا High frequency (بین 13 تا 56 مگا هرتز) 3- فرکانس بسیار بالا High frequency Ultra (بین 902 تا 915 مگا هر ترتز) است. با توجه به اینکه اساس عملکرد رادیو شناسه (RFID)، خواندن اطلاعات به طریق بی‌سیم است و نیز با توجه به بحث اختلال در دیگر سامانه‌های مخابراتی و ماهواره‌ای، موضوع محدوده فرکانس می‌تواند مهم باشد.

    برچسب RFID یک شیء بسیار کوچک است که بر روی کالا نصب می‌شود و شرایط ایجاد ارتباط بین دستگاه مرکزی و کالا را برای تبادل اطلاعات برقرار می‌نماید. برچسب‌های مورد استفاده در RFID عبارتند از: برچسب غیرفعال Passive (این نوع برچسب‌ها هیچ منبع تولید انرژی درونی ندارد و انرژی خود را از طریق سیگنال‌های RF که از دستگاه خواننده ارسال می­شود و آنتن موجود در برچسب دریافت می‌کند، تأمین می‌کنند)؛ برچسب‌های نیمه منفعل Semi – passive (بسیار شبیه برچسب‌های غیرفعال است با این تفاوت که باتری کوچکی در آن‌ها وجود دارد و انرژی لازم برای فعال شدن مدار داخل آن‌ها را فراهم می‌سازد)؛ برچسب‌های فعال Active (این برچسب‌ها دارای منبع انرژی داخلی است که توانایی انتقال اطلاعات در فواصل دورتر را فراهم می‌کند).

    این سه نوع برچسب از جهات دیگری مانند دامنه پاسخگویی، سرعت پاسخگویی و... نیز باهم تفاوت‌هایی دارند. این خواص با حرکت از برچسب‌های فعال به‌سوی غیرفعال به‌صورت: اندازه، دامنه پاسخگویی، قیمت، سرعت پاسخگویی و قابلیت اطمینان تغییر می‌کند.

    رادیو شناسه (RFID) در بخس اعظمی از مأموریت‌های نیروی انتظامی قابل کاربرد است. در حال حاضر در فعالیت‌های آماد و پشتیبانی با توجه به هزینه زیاد بهره‌گیری، مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؛ ولی از آن برای اقلام و تجهیزات گران‌قیمت، ناوگان حمل‌ونقل و سلاح‌های سازمانی می‌توان استفاده کرد.

    واژه‌های کلیدی:

     رادیو شناسه، برچسب، آنتن، سیگنال، بارکد، کارت‌های هوشمند، فرکانس.

    ارجاعات:

    1-ROBERTS, C. M. (2006) Radio frequency identification (RFID). computers & security.

    2 - محمدبیگی، زهرا  و مهدی افضلی ( 1393 )، ارائه الگویی کاربردی جهت مدیریت پروژه‌های مبتنی بر فناوری رادیو شناسه، همایش ملی مهندسی رایانه و مدیریت فناوری اطلاعات.

    3 - رحیمی، مریم و اسدالله شاه بهرامی (1392)، فناوری رادیو شناسه(RFID)  و ردیابی اجناس درسیستم مدیریت انبارها، اولین کنفرانس ملی نوآوری در مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات.

    4 - لک بهزاد و همکاران (1390)، «بررسی نقش رادیو شناسه در بهبود مدیریت زنجیره تأمین ناجا»، فصلنامه توسعه مدیریت و منابع انسانی و پشتیبانی، دوره 6 ، شماره 20.

    5-SWEENEY, P. J. (2005) RFID For Dummies, Wiley Publishing, Inc

    6-TAJIMA, M. (2007) Strategic value of RFID in supply chainmanagement. Journal of Purchasing & Supply Management, 13, 261-273

    7- BAARS, H. KEMPER, H.G. LASI, H. & SIEGEL, M. (2008)Combining RFID Technology and Business Intelligence for SupplyChain Optimization – Scenarios for Retail Logistics. Proceedings of the41st Hawaii International Conference on System Sciences.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1 - ایزدی یزدان‌آبادی، احمد (1381)، قلمرو و ابعاد کنترل اموال در سازمان، فصلنامه لجستیک، شماره 11.

    2- BANKS, J. PACHANO, M. THOMPSON, L. & HANNY, D. (2007)RFID Applied, JohnWiley & Sons

    3- HOSSAIN, M. M. & PRYBUTOK, V. R. (2008) ConsumerAcceptance of RFID Technology:An Exploratory Study. IEEE TRANSACTIONS ON ENGINEERING MANAGEMENT

    4-RIGGINS, F. (2008) RFID: Technology, applications, and impact on business operations. Int. J. Production Economics

     

     

نظر شما