You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • معاملات دولتی    State bargain

     

    معاملات (Bargain, Dealing, transaction, truck) جمع معامله و به معنی داد و ستد، نظام­نامه، قانون ویژه، قانون فرعی و ضمنی، خریدوفروش است (دهخدا، 1377). واژگان مترادف معاملات، شامل: معامله‌ها، داد و ستدها، خریدوفروش‌ها، بده و بستان‌ها است (خداپرستی، 1376). دولتی (governmental, public, state) به معنای دیوانی، حکومتی، عمومی، همگانی، ملی، اجتماعی و عامه است. معاملات دولتی، معاملاتی هستند که میان مأموران دولتی به نمایندگی از سوی دولت یا دستگاه دولتی از یک طرف با اشخاص حقیقی یا حقوقی از طرف دیگر در زمینه‌های مالی و در قالب مقررات حقوق خصوصی انجام می­گیرد و در دادگاه‌های عمومی دادگستری مورد رسیدگی واقع می‌شود (رعنایی، 1387).

    در حوزه­ی کار نیروی انتظامی، معاملاتی را که یک سوی آن ناجا باشد و آن معامله بر اساس قوانین و مقررات تعیین‌شده­ی دولت، نیروهای مسلح و ناجا انجام پذیرد، معاملات دولتی نیز می‌گویند.

    متن:

    دستگاه‌های دولتی ازجمله نیروی انتظامی مانند سایر اشخاص حقوقی برای رفع نیازمندی‌های خود، اقدامات حقوقی مختلفی انجام می‌دهند. برخی از این اقدامات به‌صورت احکام یک‌جانبه است؛ مانند وضع آیین‌نامه و مصوبه و برخی دیگر به‌صورت عقد قراردادها است؛ بدین مفهوم که اقدامات دوجانبه‌ای مانند خریدوفروش، رهن، اجاره و... صورت می‌گیرد (حجتی اشرفی، 1381).

    معاملات دولتی در نیروی انتظامی: ناجا خریدوفروش خود را بایستی برابر قوانین و مقررات حاکم بر معاملات دولتی انجام دهد. موضوعیت انواع معاملات دولتی را که قانون­گذار آن را به معاملات کوچک، متوسط و عمده معرفی نموده است، در ماده 81 قانون محاسبات عمومی و ماده 2 آئین‌نامه معاملات دولتی و مواد 3 و 11 قانون برگزاری مناقصات دولتی و مواد 2 و 11 مقررات برگزاری مناقصات نیروهای مسلح، می‌توان ملاحظه کرد.

    سقف ریالی در معاملات دولتی: وزارت اقتصاد و دارایی، سقف ریالی انجام معاملات دولتی (مطابق ماده 80 قانون محاسبات عمومی) را در ابتدای هر سال تعیین می­کند و از طریق دولت به کلیه دستگاه‌های دولتی جهت اجرا ابلاغ می‌گردد. نیروی انتظامی به‌عنوان یک دستگاه دولتی، موظف است معاملات خود را بر اساس این سقف ریالی و مقررات حاکم بر آن انجام دهد. سقف ریالی معاملات دولتی به سه صورت بیان می‌شود:

    1-    معاملات کوچک / جزئی: این نوع معاملات به‌صورت اخذ استعلام بهاء و یا مراجعه حضوری مأمور خرید به فروشنده، با کمترین قیمت ممکن به تشخیص و مسئولیت مأمور خرید، انجام می‌پذیرد.

    در نیروی انتظامی، مأموران واحد خرید آماد و پشتیبانی یا افسران عامل رده‌ها، معاملات کوچک را به‌صورت اخذ استعلام بهاء و یا مراجعه حضوری به فروشنده، با کمترین قیمت ممکن به تشخیص و مسئولیت مأمور خرید یا افسر عامل خرید، انجام می­دهند.

    2-    معاملات متوسط: این نوع معاملات به‌صورت اخذ استعلام بهاء، از طریق واحد پشتیبانی سازمان دولتی و تأیید وزیر یا عالی‌ترین مقام دستگاه اجرایی انجام می‌پذیرد.

    در نیروی انتظامی، واحد خرید آماد و پشتیبانی رده‌های ناجا، معاملات متوسط را از فروشندگان با کمترین قیمت و به تشخیص و مسئولیت مأموران واحد خرید آماد و پشتیبانی یا افسران عامل رده‌ها و مسئول واحد پشتیبانی رده مربوط و تأیید فرمانده ناجا و یا مقام­های مجاز (افرادی که دارای مجوز ماده 53 قانون محاسبات عمومی از طرف فرمانده ناجا هستند)، انجام می‌دهند.

    3-    معاملات بزرگ / عمده: این نوع معاملات از طریق مناقصه عمومی و محدود، ترک مناقصه و یا استثنائات عدم نیاز خرید از طریق مناقصه و به تشخیص وزیر یا عالی‌ترین مقام دستگاه اجرایی انجام می‌پذیرد.

    در نیروی انتظامی معاملات بزرگ / عمده به تشخیص فرمانده ناجا و یا مقام­های مجاز (افرادی که دارای مجوز ماده 53 قانون محاسبات عمومی از طرف فرمانده ناجا هستند)، انجام می‌شود.

    شرایط اساسی صحت معاملات دولتی: برای انجام هر معامله‌ای نیاز است یک مواردی به‌عنوان مقدمات قبل از انجام معامله مشخص شود. قانون­گذار این موارد را در ماده 190 قانون محاسبات عمومی کشور در چهار مورد بیان نموده است: 1- قصد و رضای در انجام معامله؛ 2- اهلیت طرفین برای انجام معامله؛ 3- موضوع معامله که باید معین باشد؛ 4- طرفین معامله بایستی مشروعیت لازم را جهت انجام معامله دارا باشند (کاتوزیان، 1378).

    تضمین انجام معامله در نیروی انتظامی: ناجا برای انجام معاملات خود نیاز دارد که تضمین‌های لازم را از فروشندگان کالا و خدمات دریافت نماید. این موضوع بر اساس آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی که در تاریخ 26 / 3 / 1381 به تصویب دولت رسیده است، انجام می‌پذیرد. با توجه به اینکه معاملات بزرگ (معاملات عمده) معمولاً مشمول زمان می‌شود و باید قراردادی میان نیروی انتظامی و فروشنده منعقد گردد، نیاز است تضمین برای انجام معامله را طبق ماده 2 آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی بدین شرح از فروشنده دریافت کند: الف) تضمین شرکت در مناقصه (وجه التزام)؛ ب) تضمین انجام تعهدات؛ ج) تضمین پیش‌پرداخت؛ د) تضمین حسن انجام کار.

    انواع ضمانت‌های معتبر در معاملات دولتی: مطابق ماده 3- آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی، انواع ضمانت‌نامه‌های معتبر بدین شرح است: 1- ضمانت‌نامه بانکی؛ 2- ضمانت‌نامه صادر شده از سوی مؤسسات اعتباری غیر بانکی که دارای مجوز لازم از طرف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هستند؛ 3- وجه نقد؛ 4- سفته با امضای صاحبان امضای مجاز با مهر شرکت فروشنده؛ 5- سایر ضمانت‌نامه‌ها که شامل موارد زیر می‌شود: الف) وثیقه ملکی معادل نود درصد (90%) ارزش کارشناسی رسمی آن؛ ب) انواع اوراق مشارکت (موضوع قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت، مصوب 1376)؛ ج) سهام شرکت‌های سهامی عام پذیرفته‌شده در بورس (بهابازار) اوراق بهادار تهران به مأخذ هفتاد درصد (70%) ارزش روز؛ د)مطالبات قراردادهایی که از سوی دستگاه‌های اجرایی و ذی‌حسابان مربوط، تأیید شده باشند.

    واژه‌های کلیدی:

    معاملات دولتی، انواع معاملات دولتی، صحت معاملات، تضمین انجام معامله.

    ارجاعات:

    1 - دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم.

    2 - خداپرستی، فرج‌الله (1376)، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، شیراز: دانشنامه­ی فارس.

    3 - رعنایی، فرهاد (1387)، بررسی اثربخشی قوانین و مقررات انجام معاملات دولتی در آماد و پشتیبانی ناجا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم انتظامی امین.

    4 - حجتی اشرفی، غلامرضا (1381)، مجموعه قوانین و مقررات مالی و محاسباتی کشور (کلیات آئین‌نامه معاملات دولتی)، کتابخانه گنج دانش، چاپ چهارم.

    5 - کاتوزیان، ناصر (1378)، مسئولیت مدنی (قواعد عمومی)، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1 - منصور، جهانگیر (1389)، مجموعه قوانین و مقررات و آیین‌نامه دیوان محاسبات عمومی کشور، تهران: نیل، چاپ ششم.

    2 موسوی، سید نجم الدین (1388)، سیستم‌های خرید، انبارداری و توزیع (با تأکید بر ساختار اداری ایران)، تهران: انتشارات ترمه.

     

نظر شما