You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • چرخه عمر کالا     Merchandise life cycle

    چرخه: زنجیره، مجموع فرآیندهای مرتبط با هم فاصله زمانی‌ای که در طی آن یک حادثه یا پدیدة منظم رخ می‌دهد، سیکل (معین، 1371). واژگان مترادف آن تناوب، دور، سیر، سیکل، چرخ، گردونه، کلافِ نخ (خداپرستی، 1376) عمر: زندگانی، حیات، زیست، زندگی، مدت حیات و زندگانی (لغت‌نامه دهخدا، 1373). کالا: متاع، مال‌التجاره و مال.

    چرخه عمر کالا تمام فعالیت‌های لازم از طراحی کالا و خرید مواد اولیه برای ساخت آن تا تحویل کالای ساخته‌شده و ارائه خدمات پس از فروش را در برمی‌گیرد. این فعالیت‌ها شامل تحقیق و توسعه، طراحی کالا، ساخت، فروش، بازاریابی، تبلیغات و خدمات پس از فروش است. چرخه عمر کالا در ناجا شامل مراحلی همچون مرحلة تعیین ویژگی‌ها، میزان، زمان، روش تأمین، به‌کارگیری، کنترل حین مصرف و تعیین تکلیف کالا است.

    متن

    همه کالاها و خدمات همانند موجودات زنده دارای چرخه عمر هستند. چرخه عمر از زمان تولید یک کالا آغاز شده و با عرضه آن به بازار ادامه یافته و در نهایت با گردآوری آن از بازار به پایان می‌رسد.  طی این چرخه تغییراتی اساسی در رفتار کالا در بازار مشاهده می‌شود. نخستین بار تئودور لویت در سال (1995 میلادی) در مقالة خود با نام راه‌های بهره‌برداری از چرخه عمر کالا که در نشریه (Harvard Business Review) به چاپ رسیده بود، اصطلاح چرخه عمر کالا را به کار برد (مدنی، 1385).

    مراحل چرخه عمر کالا

    1. معرفی: کالا با تلاش گسترده و بی‌وقفه بازاریابان وارد بازار می‌شود. هدف اصلی در این مرحله ایجاد یک هویت مشخص برای کالا و آگاهی بخشی به گروه مخاطبان و مشتریان است. در این مرحله بسیاری از مشتریان تنها برای رفع حس کنجکاوی و یا آزمایش کالا، اقدام به خرید آن می‌کنند.

    2. رشد: افزایش میزان فروش و آغاز رقابت از جمله ویژگی‌های بارز این مرحله است. افزایش فعالیت‌های بازاریابی جدی و مستمر از سوی شرکت ارائه‌دهنده کالا، یکی دیگر از مشخصه‌های مرحله رشد است. در این مرحله بعضی از مشتریان مرحله اول برای بار دوم و بیشتر اقدام به خرید کالا می‌کنند.

    3. بلوغ: در این مرحله رقبا به‌تدریج بازار را ترک می‌کنند، سرعت فروش به‌شدت کاهش یافته و تقریباً ثابت می‌شود. در این مرحله معمولاً مشتریان وفادار خرید می‌کنند.

    4. افول: تأثیرات فرسایشی رقابت، شرایط نامساعد اقتصادی، پیدایش تمایلات و گرایش‌های جدید در بازار و غیره باعث آغاز این مرحله می‌شود (مرکز پژوهش‌های مارکت کلینیک، 1393).

    هزینه‌یابی دوره عمر مفید کالا: مهم‌ترین عامل برای هزینه‌یابی دوره عمر مفید و سودمند کالا، به‌کارگیری طرح واقع‌بینانه کالا است. لزوماً این طرح کاربردی در ابتدا شکل نمی‌گیرد بلکه باید در طول عمر کالا به‌روز شود. به‌روز کردن این طرح کاربردی مکمل جمع‌آوری اطلاعات مربوط به کالا در طول عمر آن است که برای داشتن یک هزینه‌یابی دوره عمر کالا  لازم است (امری اسرمی، 1384).

    موضوع هزینه‌یابی دوره عمر مفید کالا در نیروی انتظامی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و باید تأمین کالا و تدارک رده‌ها بر اساس نیاز واقعی انجام پذیرد و کنترل حین مصرف کالاها در سطح ناجا به‌صورت مستمر و جدی مورد توجه فرماندهان، مدیران و کارکنان قرار گیرد.

    با توجه به سیاست‌های کلان کشور که بر اساس فرمایش‌های مقام معظم رهبری مبنی بر رویکرد به اقتصاد مقاومتی است و دیگر آن که سازمان‌های دولتی و نیروی انتظامی با محدودیت اعتباری و تأمین کالاهای مورد نیاز سازمانی روبرو است، ضروری است که به چرخه عمر کالاهای مورد استفاده در ناجا توجهی ویژه شود تا بهره‌برداری مطلوب از کالاها  و کاهش هزینه‌های سازمانی در سطح رده‌های بهره‌بردار به عمل آید.

    با شتاب‌گیری رقابت و تنوع در عرصه تولید و نیازهای جدید مصرف کالا در سازمان‌های بزرگ به‌ویژه سازمان‌هایی که اهداف وجودی آنان و همچنین مأموریت‌های محوله‌شان در ارتباط مستقیم با آحاد جامعه است، ضرورت تأمل بر نوع، میزان و زمان تأمین، نحوه به‌کارگیری و استفاده صحیح از کالاها باید جزو راهبردهای کلان سازمان باشد تا آن سازمان، بقای خود را حفظ کرده و از انجام وظایف و مطالبات جامعه، مطلوب عمل نماید.

    در سازمان‌های خدماتی از جمله نیروی انتظامی، بحث نگهداری و بهره‌برداری مطلوب از منابع موجود می‌تواند موجب افزایش عمر کالاها شود و از محل کاهش هزینه‌ها می‌تواند صرفه‌جویی قابل توجه‌ای در اعتبارت را حاصل نماید. با تدارک به‌موقع رده‌ها، افزایش بهره‌وری در ناجا میسر و مهیا می‌شود.

    کارکردهای چرخه عمر کالا در نیروی انتظامی

    1. چرخه عمر کالا، می‌تواند کمک فراوانی به مدیران ناجا کند تا از طریق آن، راهبرد خود را پیرامون کنترل متغیرهای کاهش طول عمر کالا اتخاذ کنند.

    2. چرخه عمر کالا نباید به‌تنهایی به‌عنوان ابزاری برای تصمیم‌گیری انتخاب شود، بلکه برای تصمیم‌گیری باید به بهینه‌سازی الگوی مصرف توجه کرد تا بتوان به نتیجه مطلوب دست یافت.

    3 - در چرخه عمر کالا، تشخیص به‌موقع سن کالا و اتخاذ راهبردی مؤثر و مناسب، بسیار مهم است.

    ملاحظات چرخه عمر کالا در نیروی انتظامی

    1 . قرار گرفتن کالا در چرخه حیات خود و مدت‌زمان مصرفی‌اش، به وضعیت مقررات سازمانی، نوع کالاهای تأمین‌شده، نحوه استفاده و فرهنگ نگهداری حاکم در سازمان بستگی دارد.

    2.  اگر کارکنان اعتقاد داشته باشند که عمر تعیین‌شده برای کالا، متناسب با زمان واقعی مصرف در رده‌های مأموریتی ناجا نیست. باز هم باید نسبت به رعایت و نگهداری کالا اقدام ‌کنند.

    3.  مهم‌ترین عناصر مؤثر بر اهمیت طول عمر کالا عبارتند از: توجه به میزان گردش سرمایه، درآمد سازمان در قبال هزینه‌های تأمین، حمل و نقل، ذخیره‌سازی، توزیع، نگهداری و تعمیرات و کنترل اموال.

    واژه‌های کلیدی

    چرخه عمر کالا، معرفی، رشد، بلوغ، افول، دوره عمر مفید، هزینه‌یابی، نیروی انتظامی

    ارجاعات

    1-     امری اسرمی، محمد (1384). دوره عمر محصول و روش هزینه‌یابی آن، ماهنامه حسابدار، شماره 168.

    2-     خداپرستی، فرج‌الله (1376) فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، دانشنامه فارس.

    3-     دهخدا، علی اکبر (1373) لغت‌نامه، چاپخانه دانشگاه تهران.

    4-     مدنی، مصطفی (1385) استراتژی‌های بازاریابی در چرخه عمر محصول.

    5-    مرکز پژوهش‌های مارکت کلینیک mc@univisionco.com.

    6-     معین، محمد (1371) لغت‌نامه فارسی، انتشارات امیرکبیر

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1-     شاکرین، مانا (1388). کاهش هزینه‌ها و افزایش قابلیت‌ها، فصلنامه تدبیر کشور، شماره 210

    2-      Krozer, Voram. (2008). Life Cycle Costing for Innovations In Product Chains, Journal of Cleaner  Production, No.16, pp.310-321

     

     

نظر شما