You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • آیین‌نامه معاملات دولتی      bylaw Dealing Governmental

     

    آیین‌نامه (bylaw, statute, statute book) دستورهایی است که برای اجرای قانون یا انجام دادن کارهای اداری نوشته شود یا موادی است که در شرح و تفسیر یا دستور اجرای مرامنامه یا اساسنامه‌ای نوشته شده باشد (عمید، 1375). معاملات (deal, Dealing, transaction, truck) جمع معامله، دادوستد، نظام­نامه، قانون ویژه، قانون فرعی و ضمنی، خریدوفروش است (دهخدا، 1377). واژگان مترادف معاملات شاملِ دادوستدها، خریدوفروش‌ها، بده و بستان‌ها است (خداپرستی، 1376). دولتی (governmental, public, state) به معنای دیوانی، حکومتی، عمومی، همگانی، ملی، اجتماعی و عامه است.

    آیین‌نامه معاملات دولتی، به مجموعه مقرراتی اطلاق می‌شود که دستگاه‌های دولتی از جمله نیروی انتظامی باید در انجام معامله¬های خود بر اساس آن عمل نمایند. با هدف اجرای ماده 80 قانون محاسبات عمومی کشور، آیین‌نامه معاملات دولتی در مجلس تدوین و تصویب گردیده و جهت اجرا به کلیه دستگاه‌های اجرایی از جمله نیروی انتظامی ابلاغ شده است.

    متن

    دولت‌ها به منظور یکنواختی و همچنین ایجاد شرایط کنترل انجام معامله­های وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، نهادها، مؤسسات و شرکت‌هایی که دارای ردیف بودجه از دولت هستند، قوانین و مقررات مالی شرایط و نحوه دریافت، تخصیص و هزینه­کرد اعتبارات و همچنین شرایط و نحوه انجام معامله­ها در دستگاه‌های دولتی و وابسته به دولت را تدوین می‌کنند. در جمهوری اسلامی ایران، مجلس شورای اسلامی آیین‌نامه معاملات دولتی را تدوین و تصویب کرده است و بر اساس آن، کلیه سازمان‌های دولتی موظف هستند معاملات خود را برابر مفاد این آیین‌نامه انجام دهند. مسئولیت کنترل و نظارت بر دستگاه‌های دولتی در خصوص اجرای این آیین‌نامه به عهدۀ دیوان محاسبات عمومی کشور است.

    قوانین و مقررات معاملات، زبان مشترکی بین تمام متصدیان معاملات دولتی می‌تواند ایجاد نماید به‌طوری‌که از تفسیر و تعبیرهای گوناگون جلوگیری کند و موجب سلامت و درستی انجام معاملات گردد و زمینه جلوگیری از وارد شدن ضرر و زیان، تحمیل هزینه‌های اضافی بر دولت و نهایتاً حفظ منافع ملی و بیت‌المال را فراهم سازد و مانع سوءاستفاده‌های احتمالی شود (عیدی زاده، 1382). وجود قوانین و مقررات مالی و بازرگانی موجب انسجام، وحدت رویه و شفافیت وظایف و نیز سهولت تصمیم‌گیری در سطوح گوناگون و موضوعات مختلف در اداره سازمان‌ها گردیده است.

    جایگاه آیین‌نامه معاملات دولتی در نیروی انتظامی: نیروی انتظامی از زمان تصویب آیین‌نامه معاملات دولتی تا سال 1386 که ستاد کل نیروهای مسلح، مقررات برگزاری مناقصات نیروهای مسلح را ابلاغ نمود، کلیه معاملات (خرید، فروش، دادوستد اموال) خود را بر اساس این آیین‌نامه انجام می‌داد. البته پس از تصویب و ابلاغ مقررات برگزاری مناقصات نیروهای مسلح، هیچ ابلاغیه‌ای مبنی بر ابطال آیین‌نامه معاملات دولتی از سوی مجلس یا ستاد کل ارسال نشده است و رعایت مقررات این آیین‌نامه برای دستگاه‌های دولتی و نیروی انتظامی همچنان الزامی است.

    منظور از معامله در آیین‌نامه معاملات دولتی و مقررات مناقصات نیروهای مسلح، تعاریف و چهارچوب تعریف‌شده در قانونمندی برای عقد، معامله و قرارداد است؛ و شاملِ هر گونه خرید، امور پیمانکاری و قراردادی خواهد شد (مقررات مناقصات نیروهای مسلح، 1386).

    فصل‌های آیین‌نامه معاملات دولتی:

    فصل اوّل: این فصل از آیین‌نامه و تبصره‌های آن که شامل ماده 1 است، به تشریح دقیق و شفاف انواع معاملات دولتی بر اساس ماده 80 قانون محاسبات عمومی کشور پرداخته است.

    فصل دوّم: فصل دوّم که شامل ماده 2 تا ماده 29 است، در خصوص مناقصه و روش انجام و چگونگی درج آگهی مناقصه، دعوت‌نامه مناقصه محدود، گروه مناقصه، اجرای نظر گروه مناقصه است.

    فصل سوّم: فصل سوّم که از ماده 30 تا ماده 32 است، در خصوص شرایط و نحوه انعقاد قرارداد در معاملات است.

    فصل چهارم: فصل چهارم که شامل ماده 32 تا 36 است، در خصوص ترتیب تحویل کالا یا خدمات در دستگاه‌های دولتی و وابسته به دولت است.

    فصل پنجم: فصل پنجم که شامل ماده 36 تا ماده 41 است، در خصوص نصاب و چگونگی انجام مزایده است.

    فصل ششم: فصل ششم که شامل ماده 39 تا ماده 42 است، در خصوص مقررات عمومی انجام معاملات است.

    فصل هفتم: فصل هفتم که شامل ماده 42 تا ماده 47 است، مربوط به شرایط و نحوه انجام ترک مناقصه یا مزایده است (شوقی، 1386).

    واژه‌های کلیدی:

    آیین‌نامه، معاملات دولتی، دستگاه‌های دولتی، قانون محاسبات، ناجا.

    ارجاعات

    1. خداپرستی، فرج‌الله (1376)، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، شیراز: دانشنامه  فارس.

    2. دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوّم.

    3. ستاد کل نیروهای مسلح (1386)، مقررات مناقصات نیروهای مسلح، معاونت طرح و برنامه‌وبودجه ناجا.

    4. شوقی، محمود (1386)، مدیریت تهیه و خرید، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.

    5. عمید، حسن (1389)، فرهنگ لغت عمید، ویرایش فرهاد قربان زاده، نشر اشجع.

    6. عیدی زاده، محمد (1382)، شرحی بر آیین‌نامه معاملات دولتی، نشر خیزران.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1. انواری رستمی، علی‌اصغر (1378)، سیستم‌های خرید و انبارداری، طراحان نشر.

    2. منصور، جهانگیر (1389)، مجموعه قوانین و مقررات و آیین‌نامه دیوان محاسبات عمومی کشور، تهران: نیل، چاپ ششم.

نظر شما