You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • مدیریت اموال دولتی Management of state property   

    اموال، جمع کلمة مال است به معنی دارایی و همچنین آنچه در مالکیت شخص است. اموال دولتی (state property, Governmental property) هر نوع مال منقول و غیرمنقول که در تصرف مالکانه دولت است (عنبرستانی، 1376). اموال دولتی، طبق ماده 2 آیین‌نامه اموال دولتی، به آن دسته از اموالی اطلاق می‌شود که از سوی وزارتخانه‌های مؤسسات و یا شرکت‌های دولتی تأمین می‌شود یا به هر طریق قانونی دیگر تحت مالکیت آنان در می‌آید؛ بنابراین اموال امانی، اهدایی، غنیمتی، تولیدی و بازیافتی که وارد سازمان‌های دولتی شده و در اختیار آنها قرار می‌گیرد نیز جزء اموال دولتی به­شمار می‌آید (بابایی درویش و همکاران، 1392). دولت همانند افراد حقیقی و حقوقی برای اعمال مالکیت، تصدی و انجام وظایف خود نیازمند به استفاده از وسایل و ابزار مادی با عنوان اموال است. به ایجاد شرایط مناسب برای حفظ و نگهداری و حسن استفاده و نگهداری این اموال به‌صورت نظام ­مند، مدیریت اموال دولتی می‌گویند.

    متن

    اموال موجود در نیروی انتظامی از بودجه دولت (بیت‌المال) تأمین می‌گردد و در طول زمان مصرف، دستخوش تغییر و تحول قرار می­گیرد؛ بر این اساس مدیران و تصمیم گیران ناجا موظف هستند انواع کنترل‌های لازم را بر کیفیت، کمیت و اسناد اموال در اختیارشان به عمل آورند تا با استفاده صحیح و بهینه توان عملیاتی خود را افزایش دهند.

    وظایف و اختیارات قانونی نیروی انتظامی در مدیریت اموال دولتی: ناجا به‌منظور انجام مدیریت اموال دولتی در اختیار خود، باید در جهت حدود وظایف و اختیارات قانونی تعریف‌شده برای کنترل اموال دولتی، مانند حفظ و حراست اموال، انتصاب امین اموال، فروش اموال مازاد و اقساطی، نظارت بر نحوه استفاده از اموال، اعلام نقل‌وانتقال اموال به وزارت امور اقتصادی و دارایی، نظارت و رسیدگی به حساب اموال دولتی، اعلام تغییرات کلی ایجادشده در اموال به وزارت امور اقتصادی و دارایی، ارسال گزارش‌های مختلف در رابطه با اموال به مراجع ذی‌ربط، تهیه دستورالعمل‌های لازم برای حفظ و نگهداری اموال از طریق فرمانده ناجا، معاون آماد و پشتیبانی ناجا، فرماندهان و مدیران تمام سطوح و امین اموال نسبت به اعمال مدیریت اموال موجود در ناجا اقدام نمایند.

    اصول مدیریت اموال دولتی

    ·         اصل تنظیم برنامه اموال؛ که شامل مراحل: نیازسنجی، تأمین، انبار و توزیع، حساب و آمار، استفاده صحیح و اسقاط نمودن اموال است.

    ·         اصل سازمان‌دهی اموال؛ که شامل مراحل: تشخیص و شناخت، تعریف و طبقه‌بندی اموال، تنظیم و مستندسازی روش‌های انجام کار، ایجاد واحد کنترل اموال، تجهیز واحدهای کنترل اموال به فناوری‌های نوین و آموزش کاربران سیستم کنترل اموال است.

    ·         اصل هماهنگی کنترل اموال در سازمان؛ که شامل مراحل: هماهنگی با واحد استفاده‌کننده، هماهنگی با افراد متخصص و باتجربه، هماهنگی با واحد تدارک و خرید، هماهنگی با مراکز نگهداری، هماهنگی با واحد نگهداری و تعمیرات و هماهنگی با واحدهای کاربر اموال است.

    ·         اصل نظارت بر اموال؛ که شامل مراحل: کنترل خرید، انبار و توزیع اموال، کنترل ورود اموال به چرخه استفاده، کنترل‌های دوره‌ای، کنترل‌های اتفاقی، کنترل خروج از چرخه استفاده و سیستم گزارش‌گیری از اموال است.

    ·         اصل رهبری؛ که شامل مراحل: ترسیم خط و مشی‌های کلی مرتبط با اموال، فرهنگ‌سازی استفاده از اموال توسط کارکنان، اجرای روش‌های کنترل اموال و استمرار آن در تمامی رده‌ها، آموزش متصدیان اموال، آموزش‌های کلی در سطح مدیران و هدایت در جهت منافع سازمان (امینی، 1386).

    وظایف مدیریت بر اموال دولتی در دستگاه‌های دولتی:

    ·         تدارک اموال اعم از منقول و غیرمنقول به‌صورت خرید یا تملک قانونی و یا دریافت هدیه؛

    ·          نگهداری فیزیکی اموال مزبور و نظارت بر نحوه استفاده صحیح از آن؛

    ·          نگهداری حساب اموال و مستندسازی مشخصات اموال غیرمنقول؛

    ·          اعمال کنترل و نظارت بر نحوه نگهداری اموال از نظر حساب و فیزیکی؛

    ·          اعمال حیطه مالکانه بر اموال و جلوگیری از تعدی و تصرف متجاوزان به آن از طریق مراجع ذی‌صلاح؛

    ·          شناسایی اموال فرسوده و غیرقابل استفاده و از گردش خارج نمودن اموال منقول؛

    ·          استفاده بهینه از اموال غیرمنقول با اعمال سیستم شناسایی و کنترل؛

    ·          اعمال نظارت دقیق بر هرگونه فعل‌وانفعال، فروش و تبدیل به‌منظور حصول اطمینان از اجرای صحیح مقررات (شوقی، 1393).

    مدیریت اداره کل اموال دولتی بر اموال دولتی: مدیریت راهبردی بر اموال دولتی در کشور را اداره کل اموال دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی به‌منظور ارائه راهکارهای مناسب در جهت بهینه کردن سامانه‌های نگهداری حساب اموال از سوی دستگاه‌های دولتی بر این اساس انجام می‌دهد: الف) نظارت بر حفظ و حراست و نگهداری اموال منقول دولتی و تمرکز حساب اموال مزبور؛ ب) رسیدگی به حساب و موجودی اموال منقول دولتی در اختیار وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی به روش‌های مقتضی و در مواردی که لازم تشخیص داده شود؛ ج) انجام دادن امور مربوط به اموال منقول مصرفی و در حکم مصرفی طبق آیین نامة مربوط (صفرخانی، 1388).

    اداره کل اموال دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی تلاش می‌کند تا متولیان اموال دولتی را از طریق ارتقای سطح دانش در موضوعاتی مانند ضرورت توجه به مقوله اموال دستگاه‌های اجرایی، مستندسازی اموال دستگاه‌های اجرایی، آشنایی در خصوص پروژه مدیریت و مولدسازی اموال دستگاه‌های اجرایی، سامانه جامع اموال دستگاه‌های اجرایی، ضرورت‌ها و مکانیسم‌های ورود اطلاعات، نظام نوین اموال منقول غیرمصرفی، با رویکردهای نوین اعمال مدیریت اموال دولتی آشنا سازد.

    مدیریت نیروی انتظامی بر اموال دولتی: در ناجا مدیریت بر اموال به اداره کنترل اموال معاونت آماد و پشتیبانی محول شده و مدیریت بر نظارت و رسیدگی به حساب این اموال را به ذی‌حساب ناجا به‌عنوان نماینده دولت واگذار کرده است.

    واژه‌های کلیدی: مدیریت اموال دولتی، اصول اموال دولتی، وظایف اموال دولتی، اموال منقول، اموال غیرمنقول منقول.

    ارجاعات

    1. امینی، سید کاظم (1386)، مدیریت اموال (علمی، کاربردی)، انتشارات مدیریت.

    2. بابایی درویش، حسین و همکاران (1392) زیرسامانه مکانیزه کنترل اموال، معاونت تربیت و آموزش ناجا.

    3. شوقی، محمود (1393)، سیستم‌های تأمین و خرید داخلی، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.

    4. صفرخانی، حسن (1388)، «نظارت نوین و نقش سازمان بازرسی کل کشور در تحقق آن»، فصلنامه علمی تخصصی بازرسی کل کشور (دانش ارزیابی) شماره یک.

    5. عنبرستانی، محمود (1378)، فرهنگ عمومی لجستیکی، اداره لجستیک ستاد مشترک سپاه.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1. شکرالهی، فریدون (1386)، طراحی سیستم مدیریت اموال در سازمان آموزش‌وپرورش استان اصفهان، نجف آباد: دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد.

    2. میربافقی، حسن (1386) مجموعه کامل قانون و مقررات مالی، انتشارات کیومرث.

نظر شما