You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    مؤسسه‌های استاندارد معتبر جهانی     The world’s leading standard institutes

     

    سازمان‌های مرجع استاندارد، سازمان‌هایی هستند که استانداردهای ویژگی‌های فنی و عملکردی تعیین‌شده از سوی آنان در دیگر کشورها نیز قابل پذیرش است. ایران نیز از سال 1370 به بعد تلاش گسترده‌ای را در زمینه شناسایی این استانداردها و بومی کردن آنها در حد توان، متناسب با شرایط کشور انجام داد. بیشترین کاربرد این استانداردها در رابطه با تعیین ویژگی‌های فنی و عملکردی توافق شده به‌خصوص برای ارزیابی انطباق محصول است. ویژگی‌های فنی و عملکردی جزو خصوصیات اصلی یک محصول به­شمار می‌رود (شوقی، 1393). نیروی انتظامی نیز برای تدوین استانداردهای اقلام و تجهیزات و تأمین اقلام از خارج کشور نسبت به بهره‌گیری از این استانداردها عمل می‌کند.

    متن

    نقش و جایگاه مؤسسه‌های استاندارد معتبر جهانی در نیروی انتظامی: این مؤسسات استاندارد به‌عنوان شاخص‌های استانداردی اقلام و تجهیزات در تدوین استاندارد اقلام آماد و پشتیبانی و همچنین دیگر رده‌های تخصصی ناجا مورد بهره‌گیری قرار می‌گیرند. معاونت آماد و پشتیبانی ناجا برای تدوین استاندارد 38 قلم کالای آمادی در سال 1387 از این استانداردها به‌عنوان استانداردهای مرجع استفاده کرد.

    مؤسسه استاندارد آلمان (DIN) Deutsches Institut For Normung: مؤسسه استاندارد آلمان یک سازمان خصوصی که در سال 1917 تأسیس شد و خدمات استاندارد را در آلمان مهیا می‌کند. استاندارد یک شکلی از صنعت خودتنظیمی است؛ بنابراین DIN خود را به‌عنوان یک همکار یا شریک تجاری در همه بخش‌های اقتصادی می‌بیند. این مؤسسه در توافق با دولت فدرال آلمان، استاندارد ملی منحصربه‌فردی که ارائه‌دهنده نیازهای کشور آلمان در استاندارد بین‌المللی است را تدوین می­کند.

    وظایف و اهداف مؤسسه استاندارد آلمان، عبارت است از:

    ·         تضمین در خصوص مشارکت همه صاحبان حِرَف بدون در نظر گرفتن موقعیت اقتصادی و مهارت زبانی؛

    ·         ترقی و پیشرفت انتقال و حرکت آزاد کالاها در زمان تعامل استانداردهای اروپایی و بین‌المللی؛

    ·         داشتن دبیرخانه‌های کمیته بین‌المللی؛

    ·         وفق دادن استانداردهای بین‌المللی و اروپایی در سطح ملی؛

    ·         حفظ یکنواختی و ثبات مجموعه استانداردها؛

    ·         شرکت و همکاری فعال با Consensus building؛

    ·         داشتن آیین‌نامه‌های قانونی جهت رسیدگی؛

    ·         آماده کردن زیرساخت لازم برای گسترش استانداردهای الکترونیکی؛

    ·         اجتناب از نسخه‌برداری کار.

    مؤسسه استاندارد انگلستان (BSI) British Standards Institution: مؤسسه استاندارد انگلستان که در سال 1901 تأسیس شد، به‌عنوان اولین سازمان استاندارد ملی در جهان در زمینه استقلال، نوآوری، درستی اطلاعات و تولید استانداردها، به‌منظور استاندارد کردن آهن و استیل برای پل‌ها، ریل‌ها و کشتیرانی مطرح است. در پی پیامدهای جنگ جهانی دوم در سال 1946، BSI یکی از اعضای بنیان‌گذار سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) شد. استانداردهای بریتانیایی BSI از فعالیت‌های کشور انگلستان در داخل و خارج از کشور پشتیبانی می‌کند و محل گسترش و پرورش بسیاری از استانداردهای راهبردی در دنیا است. معروف‌ترین استاندارد در دنیا 9001 ISO است که به‌عنوان استاندارد بریتانیایی شروع شد و در حال حاضر بیش از 670000 هزار سازمان در 154 کشور از آن استفاده می‌کنند.

    BSI سال‌های زیادی راهنمایی‌هایی را به‌منظور هدایت و همراهی کردن استانداردها ارائه داده است. آنچه به‌عنوان یک جزوه و یا دفترچه در این خصوص در نظر گرفته شده بود، به مرور زمان به‌صورت یک مجموعه کامل انتشار پیدا کرد که خروجی آن 70 عنوان در سال است. برخی از اولین مطالب که امروزه همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد، کتابچه‌های راهنمای فنی TH (Technical Handbooks) است. این مؤسسه امروزه با گذشت بیش از 100 سال، بیش از 27000 استاندارد رایج بریتانیایی را در خود ذخیره کرده است و هرسال 1700 استاندارد بین‌المللی اروپایی و بریتانیایی جدید و یا با چاپ مجدد ارائه می­کند.

    مؤسسه استاندارد ژاپن (JSA): مؤسسه استاندارد ژاپن رسماً از سال 1921 و به­سیله کمیته دولتی استانداردهای مهندسی ژاپن شروع به کار کرد. از سال 1945 با تغییرات اساسی در فعالیت‌های استانداردهای صنعتی، کمیته استانداردهای صنعتی ژاپن تشکیل شد. در سال 1949 قانون استاندارد صنعتی با در نظر گرفتن جنبه‌های مختلف استانداردهای صنعتی به‌صورت جامع تدوین گردید که انجمن استانداردهای صنعتی ژاپن بر اساس آن سازمان‌دهی شد.

    خصوصیات استانداردسازی در JIS بر حسب طبیعت هر استاندارد فرق می‌کند؛ بنابراین استانداردهای                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   آن به‌طورکلی به سه طبقه تقسیم می­شود: 1) استاندارد محصول (استانداردی که در مورد شکل، اندازه، کیفیت، عملکرد و خصوصیات دیگر محصول است)؛ 2) استاندارد روش کار (استانداردی که در مورد روش آزمایش، بررسی، بازرسی، اندازه‌گیری، روش عملیاتی و غیره است)؛ 3) استاندارد پایه (استانداردی که در مورد مقیاس‌های اندازه‌گیری، نهادها، واحدها، سری‌ها و غیره است).

    مؤسسه استاندارد هندوستان (ISI): فعالیت‌های عمده ISI شاملِ تهیه و تدوین استانداردهای ملی در زمینه‌های مختلف، انتشار و توسعه آنها، ترویج مفاهیم استانداردسازی و نظارت کیفیت در صنعت و تجارت، اعطای علامت استاندارد و صدور گواهی کیفیت برای کالاهای مطابق استاندارد، فراهم کردن امکانات لازم برای بازرسی و آزمون کالاها، انجام تحقیقات مورد نیاز، جمع­آوری و نگهداری آمار و اطلاعات در کلیه زمینه‌های مربوط به استانداردسازی، تبادل اطلاعات استانداردسازی در سطح جامعه، همکاری با سازمان‌های بین‌المللی استاندارد، شناسایی نظام­های کنترل کیفی در واحدهای تولیدی بر اساس موافقت‌نامه‌های دوجانبه، تهیه کتاب­های راهنما و سایر نشریات ویژه است (معتمدی فر،1378).

    خدمات اطلاعاتی ISI، شاملِ اسناد و مدارک، تحقیقات، مراجع و اطلاعات فنی است و یک نشریه استاندارد را به‌طور ماهانه به چاپ می‌رساند که آخرین اطلاعات در زمینه استاندارد سایر کشورها را داراست. ISI عضو فعال و یا عضو ناظر برخی از کمیته‌های فنی ISO است و دبیری چند کمیته فنی را به عهده دارد. اقدامات این مؤسسه در همکاری با کشورهای منطقه اروپایی به‌منظور مشارکت در تدوین پیش‌نویس استانداردهای اروپایی قابل توجه است (معتمدی فر،1378).

    مؤسسه استاندارد آمریکا (ANSI): در سال ۱۹۱۸ یک مؤسسه خصوصی غیرانتفاعی در آمریکا بنا گذاشته شد که بر روند ایجاد استانداردهای جامع اختیاری برای محصولات، خدمات، روندها، سیستم‌ها و کارمندان آمریکا نظارت کند. این مؤسسه همچنین استانداردهای آمریکا را با استانداردهای جهانی تطبیق می‌دهد تا بتوان از آنها به‌صورت جهانی نیز استفاده کرد و هماهنگی مؤسسات تولیدکننده محصولات تأیید هویت را با استانداردهای جهانی تضمین می‌نماید. همچنین این مؤسسه اعتبار استانداردهای تولیدشده در نمایندگان مؤسسات استانداردسازی، آژانس‌های دولتی، گروه‌های مصرف‌کننده، شرکت‌ها و... را تأیید می‌کند؛ استانداردهای که تضمین می‌کنند محصولات دارای عملکرد و ویژگی‌های یکسانی باشد و مصرف‌کنندگان محصولات را با همان مشخصات استفاده کنند.

    حدود ۱۰۵۰۰ استاندارد در آمریکا وجود دارند که نام ANSI بر آنها قرار دارد. روند استانداردهای ملی آمریکا شاملِ اجماع گروهی که شامل تمام افراد ذینفع است، نظرخواهی و مرور عمومی استانداردها، در نظر گرفتن و پاسخ دادن به نظرات، ایجاد تغییراتی که از لحاظ جامعیت در همان حد استاندارد باشد، است.

    مؤسسه استاندارد آمریکا مدیریت پنج بخشِ 1) بخش استانداردهای سوخت زیستی؛ 2) بخش استانداردهای فنآوری اطلاعات در بخش سلامت؛ 3) بخش استانداردهای امنیت داخلی؛ 4) بخش استانداردهای نانوتکنولوژی؛ 5) بخش جلوگیری از دزدی هویت و مدیریت استانداردهای تشخیص هویت را به عهده دارد.

    وزارت دفاع آمریکا (DOD): وزارت دفاع آمریکا، یکی از بزرگ‌ترین خریداران اقلام در جهان محسوب می‌شود. با توجه به پیچیدگی و تنوع اقلامی که این وزارتخانه به‌صورت روزانه خریداری می‌کند، برای مصرف صحیح و مؤثر بودجه دفاعی کشور آمریکا، بر امر استانداردسازی تأکید می­شود و این مسئله بسیار ضروری تلقی می‌گردد. در برنامه‌های استاندارد دفاع آمریکا، سه نهاد عمده، شاملِ وزارتخانه‌ها، آژانس‌ها و دفاتر خدماتی مرتبط با وزارتخانه‌ها و پیمانکاران صنایع دفاعی با هم نقش مؤثر ایفا می‌کنند.

    اهداف برنامه استانداردسازی DOD شاملِ افزایش آمادگی عملیاتی سرویس‌های نظامی، کاهش هزینه‌های توسعه سیستم و دورة عمر، افزایش و بهبود کیفیت،سرعت بخشیدن به تلفیق فنّاوری نوین و استانداردسازی، تقویت و بهبود اصول صنعتی و فنّاورانه، افزایش قابلیت جایگزینی، قابلیت اطمینان و قابلیت نگهداری و تعمیرات تجهیزات و محصولات، اطمینان یافتن از سهولت اجرایی شدن استانداردها و ویژگی‌ها برای موارد کاربرد مختلف، حصول اطمینان از آن‌که آن دسته از ویژگی‌ها و استانداردهایی که واقعاً بر عرضه‌کنندگان تحمیل می‌گردند، تنها منعکس‌کننده نیازهای ویژه مأموریت یا مربوط به استفاده از محصول نهایی باشد، کاهش نیاز به تهیة مواد خطرناک و تولید فرآورده‌های زائد خطرآفرین می‌شود.

    سیاست‌های برنامه استانداردسازی DOD:

    ·         دستورالعمل‌های وزارت دفاع، تنها در مورد آژانس‌ها و دفاتر خدماتی وزارت دفاع کاربرد دارد و به‌طور مستقیم بر پیمانکاران دفاعی تحمیل نمی‌شوند؛

    ·         جهت صدور دستور به پیمانکاران دفاعی، اسناد اجرایی ویژه دیگری در کنار سند اصلی تنظیم می‌شود؛

    ·         رویه‌ها و سیاست‌های داخلی پیمانکار، باید بر اساس آن دسته از نیازمندی‌ها و شرایطی که به‌طور طبیعی از سوی مشتری تحمیل می‌شود، بنا شود؛

    ·         نیازمندی‌ها و شرایط قراردادی باید به اطلاع سازمان‌های انجام دهنده کار برسد. این اطلاع‌رسانی ترجیحاً باید به شکلی ثابت و قابل درک باشد؛

    ·         درصورتی‌که استثنائاتی در نیازمندی‌ها و شرایط تحمیل‌شده از سوی مشتریان وجود داشته باشد، باید سریعاً نسبت به شناسایی آنها اقدام شود و قبل از انعقاد قرارداد مورد بحث قرار گیرند؛

    ·         زمانی که روش‌های طبیعی استانداردسازی غیرعملی یا نامطلوب باشند، باید از روش‌های دیگری که تا حد امکان مشابه روش‌های عادی هستند، استفاده کرد؛

    ·         نظام بین‌المللی SI باید در کلیه طرح‌های جدید به‌کارگیری شود.

    مؤسسه استاندارد اروپا (CE) Conformité Européne و یا Conformity European: علامت CE انطباق محصول با قوانین و مشخصات تعریف‌شده در اتحادیه اروپا را نشان می‌دهد. محصولی که موفق به اخذ این نشان می‌شود، می‌تواند در تمامی کشورهای اتحادیه اروپا (28 کشور) و اتحادیه تجارت آزاد اروپا (به‌جز کشورهای سوئیس و لیختن‌اشتاین) بدون محدودیت برای فروش، به بازار عرضه شود و با داشتن نشان CE مجوز ورود به بازارهای اروپایی را پیدا ‌کند. علاوه بر کشورهای اروپایی، بسیاری از کشورهای همسایه ایران و حاشیه خلیج‌فارس نیز، داشتن نشان CE  را به‌عنوان شرط پذیرفتن کالاهای وارداتی اعلام کرده‌اند.

    مزایای CE:

    ·         فروش و جابه­جایی محصول مورد نظر به‌صورت قانونی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا (EU)  و منطقه تجاری آزاد اروپا؛

    ·         امکان صادرات به سایر کشورهای مشمول این استاندارد (کشورهای حوزه خلیج‌فارس/کشورهای آسیای میانه شاملِ آذربایجان، ارمنستان، ترکمنستان، گرجستان، تاجیکستان، ازبکستان / عراق/ ترکیه، آفریقای جنوبی و...)؛

    ·         اعتبار در بازارهای داخلی و خارجی

    ·         ایجاد اطمینان در مصرف‌کننده و بازار خرده‌فروشی؛

    ·         رعایت حقوق مصرف‌کننده؛

    ·         مزیت رقابتی و تبلیغاتی؛

    ·         نظر مثبت نهادهای قانونی؛

    ·         شرکت در مناقصات بزرگ دولتی (نفت، گاز، پتروشیمی و...).

    واژه‌های کلیدی: استاندارد، ویژگی فنی، ویژگی عملکردی، انطباق کیفیت، مؤسسه­های جهانی استاندارد.

                 ارجاعات

    1. شوقی، محمود (1393)، استانداردسازی و یکنواخت سازی اقلام، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.

    2. معتمدی فر، کاظم (1378)، مطالعه تفصیلی سازمان‌ها و مراکز تدوین استاندارد خارجی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و صنعت.

    3.سایت رسمی اتحادیه اروپا www.newapproach.org

    4. سایت مؤسسه استاندارد آمریکا (ANSI)

    5. سایت مؤسسه استاندارد آلمان (DIN).

    6. سایت مؤسسه استاندارد انگلستان (BSI).

    7. سایت مؤسسه استاندارد ژاپن (JSA).

    8. سایت مؤسسه استاندارد هندوستان (ISI).

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1. ایروانی، محمدجواد (1383)، درآمدی بر سازمان تجارت جهانی، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.

    2. موسی‌زاده، رضا (1382)، سازمان‌های بین‌المللی، تهران: نشر میزان، چاپ چهارم.

     

نظر شما