You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • ذخیره‌سازی جیره غذایی در بحران     Diet storage in crisis

    ذخیره یعنی اندوخته و پس‌انداز که به‌صورت جمع، آن را ذخایر می‌گویند و کلمه ذخیره‌سازی به معنی اندوخته کردن و یا نگهداری ذخایر است (آموزگار، 1375). جیره، مقدار محدود و معین از مواد غذایی است که روزانه، هفتگی، ماهیانه یا سالانه به کسی دهند (دهخدا، 1377) و واژگان مترادف آن شاملِ سهم، آذوقه، توشه، خوراک، سور و سات، قوت، راتبه، رستاد، مستمری، مقرری است (خداپرستی، 1376). جیره، مقدار مواد غذایی است که برای مدت 24 ساعت در اختیار یک فرد نظامی یا دوآب قرار می‌گیرد (رمضانی، 1390) غذا، آنچه خورده شود و به نمو جسم کمک کند و انرژی لازم برای بدن به وجود می­آورد و واژگان مترادف آن شاملِ خوراک، خوردنی، طعام، قوت و مائده است (قربان‌زاده، 1389). بحران، آشفتگی و تغییر حالت ناگهانی، بالاترین مرحلة یک جریان، بروز ناگهانی نیرو یا مجموعه‌ای از نیروهای مخالف و غیر قابل پیش‌بینی است که بنیاد و محوریت یک حرکت هدفمند را تحت تأثیر مخرب خود قرار می‌دهد (سادات، 1383). ذخیره‌سازی جیره غذایی در بحران، نگهداری و ذخیره‌سازی مقدار آذوقۀ تعیین‌شده با رعایت اصول حفظ کیفیت و کمیت آن، به‌منظور انجام تدارک به‌موقع یگان‌های درگیر در شرایط بحران است.

    متن

    بدون شک تأمین همۀ نیازهای متابولیکی و شخصی یک نیروی پلیس در یک بسته امکان‌پذیر نیست و چون باید بسته¬هایی به تعداد و در نقاط متعدد در سطح شهر و بین نیروها حمل و توزیع شود، محدودیت‌های فراوانی مطرح می‌شود؛ بنابراین اولاً باید از بسیاری از مایحتاج که جنبه حیاتی ندارند، صرف‌نظر کرد، ثانیاً محتویات غذایی بسته، باید در حداقل وزن لازم و حداکثر بهره‌وری باشد.

    عامل اساسی ذخیره‌سازی جیره غذایی: در خصوص ذخیره‌سازی مواد غذایی برای شرایط بحران، سه عامل اساسی در حفظ عمر ماندگاری آن تأثیر زیادی خواهد داشت: 1) نحوة بسته‌بندی اقلام: درصورتی‌که اقلام به‌طور مناسبی بسته‌بندی شوند و در انتخاب بسته، اصول بسته‌بندی رعایت شده باشد، این بسته می‌تواند کالای درون خود را در مدت زمان تعیین‌شده به شکل مناسبی حفظ کند. در روی بسته‌بندی اطلاعات لازم از جمله تاریخ تولید و انقضاء، نحوة نگهداری درج شده باشد. این اطلاعات در هنگام ذخیره‌سازی اقلام و همچنین استفاده به‌موقع آن، کمک شایانی می¬کند (فرج زاده، 1379). 2) شرایط نگهداری: در ذخیره‌سازی اقلام باید شرایطی فراهم شود تا آن کالا در زمان ذخیره‌سازی بتواند تا پایان عمر ماندگاری، خواص خود را حفظ کند. 3) محل نگهداری: مکان ذخیره‌سازی کالاها باید از لحاظ رطوبت، حرارت و دما به‌صورت مستمر کنترل شوند تا کالاها در آن مکان هویت خود را تا پایان عمر ماندگاری حفظ کنند (شوقی، 1385). بر این اساس مهم‌ترین هدفی که می‌توان برای نگهداری مواد غذایی در شرایط بحران بیان داشت، دسترسی آسان و به‌موقع در هنگام نیاز است.

    اولویت‌های برنامه‌ریزی آماد و پشتیبانی ناجا برای ذخیره‌سازی جیره غذایی در بحران: برای انجام ذخیره‌سازی مواد غذایی در شرایط بحران نیاز است که امکانات موجود ذخیره‌سازی مواد غذایی بر مبنای توانایی و ظرفیت آن‌ها شناسایی شود، امکان توسعه ظرفیت بررسی شود، توان ذخیره‌سازی مواد غذایی با حفظ شرایط نگهداری پایدار در مقابل آلودگی و فساد در سطح کشور مانند انبارها، سردخانه‌ها و سیلوها، از اولویت‌های برنامه‌ریزی آماد و پشتیبانی ناجا (به‌ویژه مرکز نگهداری کالا) باشد. ذخیره‌سازی مناسب از نظر کیفیت و کمیت مواد غذایی در انبارها و سردخانه‌ها برای مدت زمان مورد نیاز که از سوی معاونت آماد و پشتیبانی ناجا برای انجام تدارک یگان‌ها در شرایط بحران تعیین می‌شود، موجب یک ذخیره مطلوب و مطمئن با حفظ کیفیت در طول زمان ذخیره‌سازی می‌شود. ذخیره‌سازی مناسب نقش مهمی در حفظ و افزایش آمادگی و توان رزمی یگان‌ها برای اجرای دقیق مأموریت‌ها در بحران خواهد داشت.

    ملاحظات آماد و پشتیبانی ناجا برای ذخیره‌سازی جیره غذایی در بحران: به‌منظور بقاء و تداوم مأموریت در مواقع بحران، موضوع ذخیره‌سازی مواد غذایی از اهمیت بالایی برخوردار است. ملاحظات لازم برای پشتیبانی به‌موقع یگان‌های درگیر در بحران 1) طرح چرخش در مصرف اقلام ذخیره‌شده مد نظر قرار گیرد. 2) در مواد غذایی ذخیره‌شده ارزش غذایی و کالری مورد نیاز لحاظ شود. 3) بعد از 3 روز و حداکثر یک هفته تهیه غذای گرم در دستور کار قرار گیرد. 4) در ذخیره‌سازی اصل پراکندگی، با استفاده از امکانات محیطی و جغرافیایی، از راه‌هایی که احتمال آسیب‌پذیری مواد کمتر است، استفاده شود. 5) متناسب با نیاز مرکز، استان‌ها، شهرستان‌ها و رده‌های همطراز آنان نسبت به ذخیره‌سازی مواد غذایی پیش‌بینی شود (نیکزاد، 1390).

    واژه‌های کلیدی: ذخیره‌سازی، جیره غذایی، بحران، بسته‌بندی اقلام، شرایط نگهداری، محل نگهداری.

    ارجاعات

    1. آموزگار حبیب الله (1375)، فرهنگ فارسی به فارسی، انتشارات صفار.

    2. خداپرستی، فرج‌الله (1376)، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، شیراز: دانشنامۀ فارس.

    3. دهخدا، علی­اکبر (1377)، لغت‌نامه دهخدا تهران: چاپخانه دانشگاه تهران، چاپ سوم.

    4. رمضانی، حسین (1390)، شرایط تأمین جیره غذایی طرح پدافند غیرعامل در ناجا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم انتظامی امین.

    5. سادات، سید محمد (1383)، «مدیریت بحران‌های طبیعی (زلزله) و لجستیک»، فصلنامه فرآماد، شماره‌های 22 و 23.

    6. شوقی، محمود (1385)، پشتیبانی آمادی از عملیات انتظامی، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.

    7. فرج زاده، داوود (1379)، بررسی مشکلات تغذیه‌ای سپاه در دوران دفاع مقدس، طرح تحقیقاتی.

    8. قربان‌زاده، فرهاد (1389)، سرپرست تألیف و ویرایش فرهنگ لغات عمید، ناشر اَشجَع.

    9. نیکزاد، فرهاد (1390)، پدافند غیرعامل در آماد پشتیبانی، دانشگاه امام حسین (ع).

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1. نجفی پور، فرشاد و شاهرخ فرزام پور (1386)، تغذیه و ایمنی در میدان نبرد، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران.

    وفایی، مجتبی و همکاران (1387)، بهداشت مواد غذایی، معاونت آموزش ناجا.

نظر شما