You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • مقررات کنترل اموال     ( control regulation(requirement

    مقررات یعنی هر آن­چه ضمانت اجرایی داشته باشد. امور و قواعدی که باید مراعات شوند (معین، 1371) و واژگان مترادف آن شاملِ آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها، ضوابط تصویب‌نامه و قوانین است (خداپرستی، 1376). کنترل اموال در نیروی انتظامی، مجموعه فعالیت‌هایی است که اموال و تجهیزات سازمان را از آغاز تملک یا تصرف تا پایان تملک آن‌ها و در طول چرخۀ عمر کالا، مورد کنترل و حسابرسی قرار می‌دهد. این کنترل‌ها به‌صورت دوره‌ای و موردی انجام می‌شود و شاملِ کنترل‌های فیزیکی، عینی، مقداری، هویتی، اسنادی و بررسی استهلاک اموال است (دوانی، 1382). مقررات کنترل اموال، آیین‌نامه‌های اجرایی است که به‌منظور مدیریت کردن مطلوب اموال در اختیار، از سوی واحد کنترل اموال برابر قوانین و مقررات حاکم بر اموال دولتی تدوین و اجرا می‌شود.

    متن

    نگهداری حساب اموال و اعمال نظارت برحسن اجرای قوانین و مقررات و نحوۀ استفادۀ صحیح از اموال در اختیار در چهارچوب وظایف محوله، به عهدۀ نیروی انتظامی است. امور مربوط به هماهنگی، نظارت، کنترل و هدایت به‌صورت متمرکز در سطح کشور به‌وسیلۀ اداره کل اموال دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی اجرا می‌شود.

    قوانین و مقررات حاکم بر کنترل اموال نیروی انتظامی: آیین‌نامۀ اموال دولتی عمده‌ترین قانون موجود در کشور است که می‌توان به آن استناد کرد؛ اما از قانون اساسی، قانون مدنی، قانون مجازات اسلامی، قانون محاسبات عمومی و آیین‌نامۀ معاملات نیز می‌توان به‌عنوان مقررات حاکم بر کنترل اموال ناجا نام برد. کنترل اموال معاونت آماد و پشتیبانی نیروی انتظامی مبتنی بر مأموریت خود نسبت به تنظیم مقررات و آیین‌نامه‌های اجرایی اقدام می‌کند تا بتواند اموال در اختیار را به‌صورت مطلوب در سطح رده‌ها مدیریت کند.

    وظایف وزارت امور اقتصادی و دارایی در کنترل اموال: وزارت امور اقتصادی و دارایی به‌عنوان متولی اصلی اموال دولت، وظایفی دارد. این وظایف به دو گروه عمده تقسیم‌بندی می‌شود:

    1. وظایف سازمانی: وظایف سازمانی وزارت امور اقتصادی و دارایی دربارۀ اموال دولت نشأت گرفته از قانون است. در بندهای 27 و 28 وظایف کلی سازمانی این وزارتخانه، این‌گونه ذکر شده است: الف) رسیدگی به موجودی و نظارت و تمرکز حساب اموال در اختیار وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی؛ ب) نگهداری سهام و اسناد مالکیت اموال غیرمنقول، تضمین‌نامه، جمع­داران و سایر اوراق بهادار متعلق به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و همچنین سهام متعلق به دولت در شرکت‌ها (جهانگیر، 1389).

    2. وظایف قانونی: در ماده 106 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1/6/1366 مقرر شده است که مسئولیت حفظ و حراست و نگهداری حساب اموال منقول دولتی در اختیار وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی با خود وزارتخانه یا مؤسسۀ دولتی استفاده‌کننده است و نظارت و تمرکز حساب اموال مزبور با وزارت امور اقتصادی و دارایی خواهد بود. در اجرای این ماده، وزارت امور اقتصادی و دارایی مجاز است در مواردی که تشخیص می­دهد به حساب و موجودی اموال وزارتخانه و مؤسسات دولتی به طرق مقتضی رسیدگی کند. و دستگاه‌های مزبور مکلف به همکاری و ایجاد تسهیلات لازم در این زمینه خواهند بود. درهرحال رسیدگی و نظارت وزارت امور اقتصاد و دارایی رافع مسئولیت دستگاه‌های دولتی مربوط نخواهد بود (امینی، 1378).

    برخی مقررات کنترل اموال: نیروی انتظامی به‌عنوان یک سازمان دولتی موظف است در تنظیم و تهیۀ مقررات کنترل اموال درون‌سازمانی، بر اساس مفاد مندرج در این مقررات اقدام کند:

    قانون محاسبات عمومی کشور: در فصل پنجم این قانون، از ماده 106 تا ماده 123، به موضوع اموال دولتی پرداخته شده است.

    آیین‌نامۀ معاملات دولتی: در فصل چهارم و موادی از فصل ششم به بحث اموال دولتی در بخش تحویل و تحول و جابه­جایی اشاره کرده است.

    آیین‌نامۀ اموال دولتی: این آیین‌نامه ابتدا در سال 1349 تدوین و به تأیید مجلس وقت رسید و جهت اجرا به دستگاه‌های دولتی ابلاغ شد؛ ولی پس از پیروزی انقلاب اسلامی و توجه ویژه به موضوع بیت‌المال و همچنین ایرادات و کارآمد نبودن، این آیین‌نامه در سال 1372 مورد بازنگری جدی قرار گرفت تا به استناد ماده 122 قانون محاسبات عمومی در تاریخ 27/4/1372 آیین‌نامۀ اموال دولتی که دارای چهار فصل (فصل اول: تعاریف، فصل دوم: انتقالات، فصل سوم: نظارت، فصل چهارم: مقررات متفرقه) و 43 ماده و 5 تبصره بود، به تصویب هیئت وزیران رسید و جهت اجرا ابلاغ شد.

    آیین‌نامۀ مربوط به شرایط و طرز انتخاب و حدود وظایف و مسئولیت‌های امین اموال: این آیین‌نامه در تاریخ 15/11/1376 به استناد ماده 34 قانون محاسبات عمومی کشور، به تصویب هیئت وزیران قرار گرفت و ابلاغ شد (جعفری لنگرودی، 1388).

    قوانین، آیین‌نامه­ها، دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های متعدد دیگری وجود دارد که به موضوع اموال دولتی اشاره می‌کند. چهار رکن اساسی مقررات کنترل اموال که در برنامه‌ریزی، اجرا، کنترل و نظارت در نیروی انتظامی تأثیرگذار هستند، اشاره گردیده است.

    بر اساس ماده 106 آیین‌نامۀ اموال دولتی، اداره کل اموال دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی با اختیارات رسیدگی، نظارت و متمرکز ساختن حساب اموال منقول، مسئولیت دارد تا بر اجرای دقیق مقررات کنترل اموال، از سوی دستگاه‌های دولتی ( از جمله نیروی انتظامی) نظارت کند. بر این اساس طبق ماده 16 آیین‌نامۀ اموال دولتی، مهم‌ترین وظایف اداره کل اموال دولتی عبارت است از: 1) دریافت صورتحساب‌ها و مدارک مربوط به اموال؛ 2) رسیدگی به‌صورت حساب‌های اموال واصل از وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و ثبت آن با مشخصات کامل دفاتر مربوط؛ 3) درخواست تعقیب مأمورانی که بر طبق مقررات، وظایف به آنان محول شده است در مراجع صلاحیت‌دار اداری و قضایی در صورت ارتکاب جرم یا خطا؛ 4) نسبت به اعزام مأمور به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی به‌منظور رسیدگی به موجودی اموال آن‌ها در مواقع مقتضی اقدام کند.

    واژه‌های کلیدی:

     مقررات، کنترل اموال، وظایف سازمانی، وظایف قانونی، اداره کل اموال دولتی.

    ارجاعات

    1. امینی، سیدکاظم (1378)، ادارة امور اموال‌، نشر نور.

    2. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1388)، حقوق اموال، کتابخانه گنج دانش، چاپ پنجم.

    3. خداپرستی، فرج‌الله (1376)، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، شیراز: دانشنامۀ فارس.

    4. دوانی، غلامحسین (1382)، مجموعه قوانین و مقررات، انتشارات کیومرث، چاپ چهارم.

    5. معین، محمد (1371)، فرهنگ فارسی، انتشارات امیرکبیر.

    6. منصور، جهانگیر (1389)، مجموعه قوانین و مقررات و آیین‌نامه دیوان محاسبات عمومی کشور، نشر نیل، چاپ ششم.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1. عصام رودسری، عبدالله (1380)، آشنایی با مبانی بنیادی و کاربردی حفظ و نگهداری اموال در دستگاه‌های اجرایی، ناشر مؤلف.

    2. میربافقی، حسن (1386)، مجموعه کامل قانون و مقررات مالی، انتشارات کیومرث.

نظر شما