You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    حسابرسی اموال       belongings audit

    حسابرس شخصی است که بر حسب مورد و بر اساس درخواست صاحب یا عالی‌ترین مقام اجرایی یک سازمان طبق اصول و معیارهای پذیرفته‌شده حسابداری و حسابرسی، رسیدگی لازم را انجام دهد و نتیجه‌گیری و اظهارنظر کند (عنبرستانی، 1378). حسابرسی در لغت به معنی محاسبة عملیات مالی و بررسی و نظارت بر در اختیار گیرندگان و کاربران اموال و نظارت بر وظایف مدیران اجرایی اقتصادی است (صمدانی، 1384). عملیات حسابرسی با بررسی و تحلیل دقیق اسناد مالی و اموال به وسیلة فردی مستقل انجام می‌پذیرد (مختار، 1387). حسابرس علاوه بر داشتن دانش و تجربة عملی حسابرسی، باید ضمن رعایت اصل بی‌طرفی، امور را بازبینی و قضاوت کند.

    حسابرسی اموال در ناجا، یکی از بخش‌های مهم در کنترل اموال است. عملیات حسابرسی اموال در ناجا به‌صورت برنامه‌ریزی و زمان‌بندی‌شده انجام می‌گیرد.

    متن

    نیروی انتظامی به حسابرسی اموال با توجه به وسعت و گستردگی سازمانی و پراکندگی اموال و دارایی‌ها در سطح کشور، اهمیت زیادی می‌دهد. حسابرسی اموال آسیب­های احتمالی از بی‌مبالاتی، اشتباه، قصور، سهل‌انگاری و گاهی تقلب و سرقت را کاهش می‌دهد.

    وظایف حسابرسی اموال در نیروی انتظامی: وظایف حسابرسی اموال در نیروی انتظامی عبارت است از: 1) تنظیم برنامة حسابرسی و کنترل اموال؛ 2) استفاده از اطلاعات موجود در کنترل اموال برای مأموریت­ها؛ 3) نظارت بر انبارگردانی و شمارش‌های تصادفی و نمونه بر طبق ضوابط؛ 4) اجرای نظارت بر اسناد و مدارک رده؛ 5) اجرای نظارت و کنترل موجودی انبارهای رده؛ 6) تهیة گزارش‌های مکتوب با مستندات و تعیین نواقص و مغایرت‌های احتمالی در اموال؛ 7) اجرای مأموریت‌های موردی از سوی سلسله‌مراتب مانند پیگیری و استعلام سلاح، خودرو و اموال سرقتی (شوقی، 1391).

    اهداف حسابرسی اموال نیروی انتظامی: این اهداف را می‌توان به دو گروه اهداف تقسیم‌بندی کرد؛ گروه اول: تشخیص درستی و قابل‌قبول بودن گزارش‌ها است. گروه دوم: حصول اطمینان از صحت اسناد و مدارک آماری جمع­داران در سطح رده‌های ناجا است. این دو گروه اهداف به‌منظور کشف و جلوگیری از اشتباهات احتمالی خواهد بود.

    مأموریت حسابرسی اموال نیروی انتظامی: مأموریت کلی فعالیت حسابرسی اموال در ناجا را می‌توان رسیدگی، کنترل عینی و اسنادی، گردش و ردیابی اموال بیان کرد. حوزة فعالیت حسابرسی، تمام اموال منقول غیرمصرفی و اموال منقول در حکم مصرفی است. شایان ذکر است حسابرسی املاک و مستغلات از دایرة شمول حسابرسی در سامانۀ کنترل اموال آماد و پشتیبانی ناجا خارج است.

    سیاست‌های حسابرسی اموال نیروی انتظامی: علاوه بر اینکه حسابرسی اموال ملزم به اجرای خط‌مشی و راهبردهای حاکم بر نیروهای مسلح و ناجا است، باید برای اجرای مأموریت‌های اساسی خود و نیز انتخاب راهکار و رویه و روش مربوط به خود دارای راهبردهای اختصاصی بدین شرح باشد: الف) شمارش کلی اموال در مراکز نگهداری، مطابق دستورالعمل انبارگردانی و بنا به‌ضرورت انجام گیرد؛ ب) کنترل حساب اموال در انبارها به‌صورت دوره‌ای، موردی، نمونه‌ای و تصادفی انجام پذیرد؛ ج) برای رسیدگی به حساب اموالی که به‌صورت انبوه و با حجم زیاد در انبارها وجود دارند، از طریق انتخاب بسته‌های نمونه و شمارش آن‌ها اکتفا شود؛ د) برای رسیدگی به حساب اموال راهبردی  و استراتژیک (سلاح، مهمات، تجهیزات و...) مشاهده عینی آن‌ها ضرورت دارد.

    مراحل تعیین برنامۀ حسابرسی اموال: برنامۀ حسابرسی اموال به‌منظور ایجاد هماهنگی و همچنین اطمینان از انجام همۀ عملیات حسابرسی اموال تهیه می­شود. جدول زمان‌بندی کلی حسابرسی اموال بر اساس این موارد تنظیم می‌شود: الف) با توجه به گستردگی و وسعت رده‌های موردبررسی و موضوع حسابرسی اموال ب) با توجه به حجم ورودی و خروجی اموال و موجودی آن در رده موردبررسی؛ ج) نوع و درجه تخصصی بودن اموال و موجودی آن در رده موردبررسی و میزان آشنایی با آن‌ها (طبایی زاده، 1383).

    شرایط تعیین زمان حسابرسی اموال در نیروی انتظامی: در زمان‌های مختلف و برحسب ضرورت‌های زیر حسابرسی و رسیدگی اموال در رده‌های تحت پوشش ناجا انجام می‌شود: الف) بر اساس نظر فرماندهی یا رده مافوق؛ ب) در زمانی که حوادث غیرمترقبه‌ای مثل سیل، زلزله و... رخ می‌دهد؛ ج) به هنگام اطلاع از اختلاف آماری اموال؛ د) هنگام تعویض انباردارها؛ ه) در زمان ادغام رده‌ای در رده دیگر؛ و) حسابرسی‌های ادواری و موردی؛ ز) تعویض مسئولان کنترل اموال رده‌ها (آماد و پشتیبانی ناجا، 1382).

    عملیات حسابرسی اموال در نیروی انتظامی: عملیات حسابرسی اموال در نیروی انتظامی شامل موارد زیر است:

    حسابرسی اموال موجود در انبارها: اموال موجودی در انبارها به‌عنوان بخشی از سرمایه‌های اصلی، نقش مهمی در پشتیبانی از مأموریت‌ها دارند. اموال در ناجا با این روش‌ها حسابرسی می‌شوند: الف) دفاتر اموال موجود در انبارها باید بررسی شود و در این دفاتر مشخصات ثبت‌شده اموال با مشخصات ثبت‌شده در کنترل اموال هر یگان تطبیق داده می‌شود. در انبارهایی که سامانۀ رایانه‌ای وجود دارد، این کنترل از طریق رایانه صورت می‌گیرد؛ ب) کارت‌های اموال موجود در انبارها از نظر مُهرهای کنترل اموال بر روی کارت‌ها، نوشتن کارت با خودکار، شماره کارت‌های انبار و مقایسۀ موجودی کارت‌ها با موجودی کنترل اموال هر یگان و اموال موجود در انبار بررسی می‌شود؛ ج) اسناد رسید انبار، حواله انبار، قبض برگشت و سند انتقال موجود در انبار از نظر نگهداری اسناد، صحت اسناد و...، بررسی می‌شود؛ د) اموال موجود در انبار در زمان‌های مختلف با آمار ثبت‌شده در کنترل اموال هر یگان باید به‌صورت نمونه‌ای مطابقت داده شود.

    حسابرسی اموال در حال استفاده در رده: جهت اطمینان از حفاظت اموال موجود در رده‌ها که در شرایط مناسب نگهداری شود و حساب آماری آن‌ها در دفاتر به‌طور مطلوب تهیه و تنظیم شود، به حسابرسی اموال و بررسی دفاتر و مشاهدۀ عینی اموال رده‌ها نیاز است. نحوۀ حسابرسی اموال در حال استفاده رده‌ها به این شرح است: الف) دفاتر اموال رده به ترتیب موردبررسی قرار می­گیرد تا نسبت به صحت ثبت ستون‌ها اطمینان حاصل شود؛ ب) به‌طور تصادفی و یا پس از گزارش‌های واصله از رده بالاتر، آمارها بررسی شود و از مطابقت گزارش ارسالی با دفاتر در رده‌ها اطمینان حاصل شود؛ ج) به‌طور نمونه به تعدادی از اتاق‌ها و انبارها مراجعه و اموال موجود در آن‌ها را مطابقت داده و اختلاف بین آن‌ها پیگیری شود تا رفع اختلاف شود؛ د) به‌طور نمونه تعدادی از اموال مورداستفاده با اطلاعاتی که از آن‌ها در دفتر به ثبت رسیده مقایسه شود. سپس تعدادی از اموال ثبت‌شده در دفاتر مورد مشاهده عینی قرار گیرد.

    گزارش حسابرسی اموال: حسابرسان بر اساس نتایج به¬دست آمده از رسیدگی به دفاتر، مدارک و مشاهده‌های عینی و همچنین با توجه به اطلاعات و توضیحات مختلفی که در جریان این رسیدگی‌ها کسب می‌شود، نسبت به تهیۀ گزارش عملیات حسابرسی اموال اقدام می­کنند.

     واژه‌های کلیدی:

    حسابرس، حسابرسی اموال، برنامۀ حسابرسی، زمان حسابرسی، عملیات حسابرسی.

    ارجاعات

    1. آماد و پشتیبانی ناجا (30/10/82)، دستورالعمل حسابرسی اموال نیروی انتظامی، به شماره 014/05/1382.

    2. شوقی، محمود (1391)، مدیریت و فرماندهی آماد و پشتیبانی (جلد دوم)، معاونت آموزش ناجا.

    3. صمدانی (1384)، کنترل و حسابداری در ارتش، دانشکده علوم اداری.

    4. طبایی زاده فشارکی، حمید و زاد الله فتحی (1383)، اصول حسابرسی، انتشارات شهرآشوب.

    5. عنبرستانی، محمود (1378)، فرهنگ عمومی لجستیکی، اداره لجستیک ستاد مشترک سپاه.

    6. مختار، نصرالله (1387)، حسابرسی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1. کاظمی، بابک (1377)، مدیریت تدارکات، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

    2. کوچکی نژاد، جلالی، علیزاده (1382)، مبانی و دستورالعمل‌های سیستم کنترل اموال، دانشگاه امام حسین (ع).

نظر شما