You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • اصول کنترل اموال   Property control principles

    اصول جمع اصل و در لغت به معنای ریشه‌ها، اساس‌ها و بیخ و بن‌ها است (مدخل اصول، لغت‌نامه) و واژگان مترادف آن عبارت است از کلیات، مبادی و بنیادها (خداپرستی، 1376). موضوع کنترل اموال در دستگاه‌های دولتی برای اولین‌بار پس از انقلاب کبیر فرانسه به سال 1807 میلادی و در زمان حکومت ناپلئون بناپارت، به‌منظور حق تصویب مخارج و پیش‌بینی درآمدها و نظارت بر اجرای بودجه «تحت عنوان دیوان محاسبات» در آن کشور تحقق یافت. بعد از آن اصول، مقررات و تشکیلات آن رشد و توسعه یافت و در سایر کشورها از جمله کشور ایران اقتباس شد (شوقی، 1388). اصول کنترل اموال در نیروی انتظامی، مجموعه فعالیت‌هایی است که در واحدهای مربوط در سطح ناجا؛ به‌منظور اجرای دقیق، صحیح و به‌موقع کنترل اموال تحت اختیار از مرحله ورود به سازمان تا هنگام خروج و کسر از موجودی‌ها، انجام می‌گیرد.

    متن

    در نیروی انتظامی یکی از فعالیت‌های اساسی و مهم که باید در سراسر فرآیندهای آماد و پشتیبانی (مانند برآورد، تأمین، حمل ونقل، ذخیره سازی، توزیع، نگهداری و تعمیرات و تعیین تکلیف اقلام) انجام گیرد، کنترل اموال است (کاویانی، 1395). موضوع حفظ و نگهداری از اموال در سطح ناجا ـ که یک سازمان بزرگ و دارای گستردگی جغرافیایی در تمام کشور است و نیز اقلام مورد استفاده‌اش متنوع و فراوان ـ نیازمند تعیین یک سری اصول برای سیستم کنترل اموال است (غفاری، 1387). به‌کار‌گیری صحیح اصول کنترل اموال از هنگام ورود کالا به ناجا تا مرحله خروج آن؛ موجب خواهد شد تا نیروی انتظامی بتواند از اموال در اختیار خود، استفاده بهینه کند.

    اصول کنترل اموال در نیروی انتظامی: صحّت و درستی عملکرد کنترل اموال در ناجا، به رعایت اصول شش گانه، بستگی دارد. اگر هر کدام از این اصول، بنا به دلیلی مورد توجه قرار نگیرد، نتایج سیستم مورد شک و تردید است.

    اصل اول، عینیت: عملیات برون داده‌های سیستم کنترل اموال باید بر واقعیت‌ها، حقایق و اطلاعات عینی مبتنی باشد، به‌طوری که آرا و سلیقه‌های شخصی در آن دخالت نداشته باشد. واقعیت‌ها و اطلاعات عینی در مورد اموال از طریق مشاهده، بازبینی حضوری، لمس و شمارش آن‌ها حاصل می‌شود.

    اصل دوم، اثبات مالکیت و تصرف: اموالی که بر اساس قانون و مقررات به تملک رسمی سازمان درآمده یا در اختیار و تصرف سازمان قرار داشته باشد را می‌توان به عنوان اموال سازمان مربوط در نظر گرفت و در دفاتر و سیستم‌های اموال ثبت کرد و سپس اقدامات مربوط به حسابرسی و کنترل اموال را بر این اساس، انجام داد.

    اصل سوم، جامعیت: در سیستم کنترل اموال کلیة اموال تحت مالکیت و تصرف سازمان، باید در هر حالت (موقعیت مکانی و زمانی) که در اختیار بهره‌برداران سازمانی است، به‌صورت پیوسته و مستمر تحت نظارت و کنترل قرار بگیرد. به‌منظور تحقق این اصل، سیستم کنترل اموال باید با برنامه‌ریزی و با بهره‌گیری از روش‌های کنترل دوره‌ای، نوبه‌ای، موردی (به صورت ریالی و مقداری) به حسابرسی، صورت‌برداری و تهیة گزارش در مورد اموال اقدام کند.

    اصل چهارم، سندیت: در سیستم کنترل اموال؛ صدور سند برای کلیة اموالی که وارد سازمان می‌شود، لازم است. عملیات رسیدگی، نظارت و گزارش‌های کنترل اموال، باید طبق این اسناد تنظیم و ارائه شود.

    اصل پنجم، تسویه حساب: سیستم کنترل اموال با تعریف برنامه‌ها و ایجاد روابط درون سازمانی با دیگر رده‌ها، این امکان را مهیا می‌سازد که کارکنان نیروی انتظامی در زمان جابه‌جایی بتوانند کلیة اموال تحت اختیارشان را تحویل فرد جایگزین کنند.

    به‌منظور انجام مطلوب اصل تسویه حساب، توجه به این دو موضوع ضرورت دارد:

    1. از هنگام ورود اموال به ناجا، باید آن اموال به شخصی تحویل شود.

    الف. اموالی که در داخل انبارهای ناجا در کلیة رده‌ها قرار دارد، تحویل انبارداران می‌شود؛

    ب. اموالی که در اختیار رده‌های بهره‌بردار است؛ تحویل کارکنانی شود که در حال استفاده از آن اموال هستند.

    2. در هنگام جابه‌جایی کارکنان ناجا (از بالاترین فرد تا پایین‌ترین عضو ناجا)؛ باید اموالی را که در اختیار دارند، برابر اسناد و مدارک ثبت شده در سیستم کنترل اموال، به کارکنان جایگزین یا جمعدار اموال و یا این که به انبار تحویل دهند و این تحویل و تحول در سیستم ثبت شود. جابه‌جایی کارکنان ناجا؛ تحت این عناوین انجام می‌گیرد:

    الف. انتقال محل خدمت (از یک رده به ردة دیگر ناجا)؛

    ب. انتقال از سازمان (انتقال یا مأمور شدن از ناجا به سازمان دیگر)؛

    ج. تعلیق شدن از خدمت (منفک شدن از خدمت برای مدتی محدود)؛

    د. مأموریت بلند مدت (اعزام به مأموریت خارج از محل سازمانی برای مدتی طولانی)؛

    هـ. پایان خدمت (بازنشستگی «یا» اتمام قرارداد همکاری «یا» بازخرید شدن)؛

    ی. اخراج از خدمت که بر‌اساس احکام قضایی انجام می‌شود.

    اصل ششم، مسئولیت: از نظر شرعی و عرفی همة کارکنان نیروی انتظامی (اعم از فرماندهان، مدیران و کارکنان) در برابر حفظ و حراست اموال مسئول هستند.

    مسئولیت در سیستم کنترل اموال ناجا به دو صورت انجام می‌شود:

    1.در سیستم کنترل اموال، تحویل‌گیرندة اموال نسبت به حفظ و حراست آن اموال مسئولیت مستقیم دارد. بدین مفهوم که مسئولیت نهایی هر کالا در هر لحظه به عهده فردی است که آن را تحویل گرفته است.

    2.مدیران و مسئولان واحدها، مسئول غیر‌مستقیم حفظ و حراست اموال مورد استفاده در آن مجموعه محسوب می‌شوند. سیستم‌های نظارتی و کنترلی ناجا، در ارزشیابی‌های خود، میزان مسئولیت‌پذیری مدیران را به این موضوع مهم، منوط می‌کنند.

    کلید‌واژه‌ها

    اصول کتنرل اموال، عینیت، مالکیت، جامعیت، سندیت، تسویه حساب، مسئولیت

    ارجاعات

    1.خداپرستی، فرج‌الله (1376) فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، دانشنامة فارس.

    2.دهخدا، علی اکبر (1377) لغت نامه دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم.

    3.شوقی، محمود (1388) کنترل اموال در ناجا، معاونت آموزش ناجا.

    4. کاویانی، مهدی (1395) عوامل مؤثر بر فرهنگ نگهداری اموال درناجا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم انتظامی امین.

    5.غفاری، محمد (1387) بررسی وضع موجود سیستم کنترل اموال در ناجا و ارائه الگوی مناسب، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم انتظامی امین.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1.خدابخشی، محمد (1391) مجموعه مقالات لجستیک (آماد و پشتیبانی) مرکز مطالعات آماد و پشتیبانی ناجا.

    2. عصام رودسری، عبدالله (1380) آشنایی با مبانی بنیادی و کاربردی حفظ و نگهداری اموال در دستگاه‌های اجرایی، ناشر مؤلف.

نظر شما