You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • سازگاری مهمات در انبار     Compatibility ammunition in stock

    سازگاری (adaptation, compatibility, harmony) سازش، توافق، هماهنگی، قناعت است و واژگان مترادف آن، شاملِ تحمل، سازش، مؤالفت، مماشات، موافقت، توافق، تناسب، سازواری، همآوازی، هماهنگی، همخوانی، همنوایی است (قربان‌زاده، 1389). مهمات (Ammunition, Munitions) واژه‌ای کلی و عمومی و متداول برای همۀ گلوله‌ها، خمپاره‌ها، موشک‌ها، مین‌ها و انواع مواد منفجره مورد استفاده در نیروهای مسلح است (عنبرستانی، 1378). انبار (arsenal, barn, stash) محل و فضایی است که یک یا چند نوع کالای بازرگانی / صنعتی یا مواد اولیه یا فرآورده‌های مختلف در آن نگهداری می‌شود (انواری رستمی، 1389). مهمات از نظر سازمان، مشخصات، جنس یا اهمیت خرج گذاری در آنها با یکدیگر تفاوت دارند و برای ذخیره‌سازی آن باید با در نظر گرفتن مواردی همچون: اثر ناشی از انفجار، نحوه و میزان فاسد شدن، حساسیت در شروع به عمل کردن، نوع بسته‌بندی، اثر آتش بر روی آنها و میزان مواد منفجره موجود در واحد مهمات، نسبت به نگهداری در یک انبار اقدام کرد.

    متن

    در طبقه‌بندی سازگاری مهمات و مواد منفجره، مشخص می‌کنند که کدام یک از این اقلام می‌توانند با یکدیگر در یک محل، انبار و نگهداری شوند. این طبقه‌بندی نباید با طبقه‌بندی فاصله، مقدار (خطرات) و طبقه‌بندی نوع مهمات که بر اساس کالیبر و کاربرد صورت می‌گیرد، اشتباه شود. هنگامی‌که دو یا چند طبقه مختلف مهمات با یکدیگر از نظر سازش در یک محل انبار می‌شود برای کاهش خطرات موجود، بالاترین فاصله و مقدار باید رعایت شود (معاونت آماد و پشتیبانی ناجا، 1381).

    نگهداری مهمات جنگ‌افزار سبک در انبار از حیث سازگاری: این مهمات با اغلب مهمات از هر نظر، سازش انبارداری و همجواری دارد و جزء گروه‌های سازشی قرار دارد. از لحاظ ساختار عملکرد و مکانیزم نیز نسبت به دیگر مهمات، ساده‌تر و از اجزای کمتری تشکیل شده است (صیادی، 1392).

    مهمات جنگ‌افزارهای سبک که بیشترین نوع مهمات موجود در یگان‌های ناجا را تشکیل می‌دهند. مهمات جنگ‌افزار سبک از نظر حساسیت شروع به عملکرد نسبت به دیگر مهمات از حساسیت کمتری برخوردار است و در صورت لزوم می‌توان آنها را در کنار دیگر مهمات انبار کرد. اگر آتش‌سوزی از یک توده مهمات جنگ‌افزار سبک شروع شود، در صورت وجود فاصله مناسب با توده‌های دیگر مهمات، امکان کنترل حریق آن توده با وسایل اطفای حریق هست. آتش‌سوزی در این نوع مهمات، خطری برای مهمات همجوار خود (به‌جز مهمات شدید الانفجار) ندارد. ذخیره‌سازی این نوع مهمات را در هر ظرفیتی می‌توان انجام داد.

    نگهداری مهمات توپخانه در انبار از حیث سازگاری: یکی از مهم‌ترین اصول انبارداری مهمات توپخانه، بررسی مهمات توپخانه از لحاظ سازش انبارداری بر اساس نوع و ساختار عملکرد مهمات در تمام موارد تطبیقی در سازش است. حساسیت شروع عملکرد از لحاظ مهمات به ساختمان عملکرد و نوع مواد منفجره به کار رفته، آثار آتش‌سوزی در قرار گرفتن مهمات در آتش‌سوزی، اثر انفجاری که در مجاورت یک توده یا یک قلم مهمات صورت می‌گیرد، مقدار ماده منفجره در واحد جنس سری مهمات توپخانه که در کالیبرهای مختلف از لحاظ مقدار مواد منفجره در واحد جنس، تفاوت‌های زیادی دارد، بستگی دارد.

    نگهداری مین‌ها در انبار از حیث سازگاری: این نوع مهمات به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در مقابل عوامل جوّی و محیطی مثل آب‌، رطوبت و غیره پایدار باشند. مین‌ها تنها مهماتی هستند که مصرف و استفاده آنها در شرایط غیر معمولی مثل قرار گرفتن در زیر خاک و آب برای مدت طولانی امکان‌پذیر است. این نوع مهمات خصوصاً مین‌های ضد تانک، در گروه بسته‌های تخریبی قرار می‌گیرند و از لحاظ ایجاد ارتباط سازش با دیگر مهمات در خیلی از موارد مانند مقدار مواد منفجره در واحد جنس، حساسیت در مورد شروع عملکرد، آثار ناشی از انفجار و آتش‌سوزی،‌ دارای ویژگی خاصی بوده و با هر مهماتی سازش نگهداری در یک انبار را ندارند.

    نگهداری نارنجک‌های دستی در انبار از حیث سازگاری: نارنجک‌ها از لحاظ مصرف در انواع دستی و تفنگی، شدید الانفجار ضد نفر، ضد تانک، منور، دود زا و شیمیایی ساخته می‌شوند. نارنجک‌های دستی که از نظر بسته‌بندی‌، ماسوره بر روی آنها قرار دارد و درصورتی‌که یک توده از آنها به‌طور اتفاقی شروع به عمل نماید، ممکن است در هر دفعه یک یا چند جعبه به‌طور مداوم منفجر شود و بعضی از بسته‌ها و نارنجک‌ها به‌صورت عمل‌نکرده در اطراف پراکنده شوند. از لحاظ سازش این نوع مهمات با اغلب مهمات توپخانه، سازش نگهداری در یک انبار را دارند (شوقی و دارابی، 1393)

    نگهداری مهمات بسته‌های تخریب در انبار از حیث سازگاری: این مهمات از نوع مواد منفجره‌ای هستند که به اشکال گوناگون ساخته شده و مأموریت‌های مختلفی از تخریب و انفجار را بر عهده دارند. این مهمات دارای انواع مختلفی مانند تی ان تی‌، آر دی ایکس‌، نیتروپنتا، دینامیت و پتن که بیشتر مصرف آن در فتیله‌های انفجاری است، می‌باشند که از لحاظ سازشی فقط با انواع مشابه خود سازگاری دارند. وزن این نوع مهمات را تا 98 درصد، مواد منفجره تشکیل می‌دهد که حساسیت ویژه¬ای در مقابل آتش‌سوزی و انفجار و میزان فاسد شدن، دارد و با مهمات دیگر سازگاری خاصی ندارد. این اقلام فقط باید با مهمات هم‌گروه خود در یک محل، انبار شوند. چنانچه به‌صورت توده‌ای در مجموعه انبارها در معرض آتش‌سوزی قرار گیرند، در مدت زمان کوتاهی از خود واکنش نشان داده و با واکنش اولیه موجب انفجار کل توده می‌شود. با انفجار یک توده از این نوع مهمات امکان انفجار توده‌های همجوار نیز وجود خواهد داشت.

    واژه‌های کلیدی:

     سازگاری مهمات، انبار، انفجار، فاسد شدن، حساسیت، بسته‌بندی، آتش‌سوزی، مواد منفجره، نگهداری

    ارجاعات

    1. انواری رستمی، علی‌اصغر (1389)، سیستم‌های خرید، انبارداری و توزیع، انتشارات دانشگاه پیام نور.

    2. ستورالعمل انبارداری مهمات و مواد منفجره (17/12/81) شماره 6660/8/1401/8/22، معاونت آماد و پشتیبانی ناجا.

    3. شوقی، محمود و رضا دارابی (1393)، انبارداری سلاح و مهمات، معاونت آموزش ناجا، چاپ سوم.

    4. صیادی، مهدی (1392)، استاندارد ذخیره‌سازی مهمات ناجا با رویکرد پدافند غیرعامل، مرکز تحقیقات کاربردی آماد و پشتیبانی ناجا.

    5. قربان‌زاده، فرهاد (1389)، سرپرست تألیف و ویرایش فرهنگ لغات عمید، ناشراَشجَع.

    6. عنبرستانی، محمود (1378)، فرهنگ عمومی لجستیکی، اداره لجستیک ستاد مشترک سپاه.

    ارجاع برای اطلاعات بیشتر

    1. حبیبی، محمد (1381)، انبارداری مهمات (جلد اول) مرکز مطالعات و پژوهش‌های لجستیکی سپاه پاسداران.

    2. نیروی زمینی ارتش (1389)، اصول و روش‌های انبارداری مهمات، چاپخانه نزاجا.

نظر شما