You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    عنوان: آمادوپشتیبانی پایدار

    الف) معرف

    1- معادل انگلیسی:  Sustainable logistic

    2- تعریف

    آماد و پشتیبانی

    لجستیک واژه‌ای انگلیسی و برگرفته از لغت یونانی «لجستیکوس » به‌معنی علم محاسبه  و مهارت در حساب کردن است و معادل آن را در فارسی «آماد و پشتیبانی» در نظر می‌گیرند. اولین تلاش نظام‌مند برای تعریف این واژه را جومینی  مفسر، متفکر و نویسندۀ فرانسوی، انجام داد. او در کتاب هنر جنگ  (1838) آماد و پشتیبانی را این‌گونه تعریف می‌کند:

    "آماد و پشتیبانی عبارت است از: هنر علمی تحرک ارتش‌ها"

    بر اساس آنچه وی معنی می‌کند، آماد و پشتیبانی تمام فعالیت‌های حرکتی و پشتیبانی نیروهای نظامی را از جمله: برنامه‌ریزی، اداره، تأمین، استقرار و اردو زدن، پل‌سازی و راه‌سازی، حتی بازدید مقدماتی و تا حدودی آگاهی از اموری که مربوط به میدان نبرد است، شامل می‌شود (عیسائی، 1390: 9). مفهوم آماد و پشتیبانی بر مبنای شبکه‌ای متشکل از موجودیت‌های منفرد و کارکردی است که به‌صورت یک کل واحد، برای تأمین منابع و اطلاعات و در راستای مدیریت کارآمد تأمین‌کنندگان و جریان کالا شکل گرفته است (کتیکیدیس و همکاران ، 2008).

    پایدار در لغت‌نامۀ دهخدا، به‌معنی استوار، بادوام، باقی، برقرار، پابرجا، پایا، ثابت، جاوید، جاویدان، لایزال، ماندنی، محکم، مدام، مستدام، مستقر، مقاوم، نوشه، واثق آمده است (فرهنگ برخط به آدرس: www.vajehyab.com در زبان انگلیسی نیز ریشۀ لغوی واژۀ پایدار  به‌معنی حمایت، زنده نگه داشتن، ادامه دادن مستمر است و در کل پایداری، صفتی است که چیزی را توصیف می‌کند و باعث آرامش،

    تغذیه و تأمین زندگی می‌شود و درنتیجه به تداوم زندگی و طولانی کردن آن، کمک می‌کند (آذربایجانی و مفیدی، 1382: 351).

    آماد و پشتیبانی پایدار

    سیورینگ و مولر  (2008) آماد و پشتیبانی پایدار را همکاری عناصر دخیل در طول زنجیره تأمین، برای مدیریت جریان مواد و اطلاعات جهت دستیابی به توسعۀ پایدار در هر سه جنبۀ اقتصادی، محیطی و اجتماعی، تعریف می‌کنند. هسینی، سورتی و سیرکی  (2012) نیز آماد و پشتیبانی پایدار را شامل مدیریت عملیات، منابع، اطلاعات و سرمایه‌های آمادی به‌منظور افزایش سودآوری و رفاه اجتماعی و درعین‌حال کاهش تأثیرات محیطی ناشی از آماد و پشتیبانی می‌دانند. هاتوکو و همکاران  )2013 (در جمع‌بندی تعاریف مختلف به یک تعریف جامع از مدیریت آماد و پشتیبانی پایدار دست یافتند که عبارت است از: ادغام دغدغه‌های محیطی، اجتماعی و اقتصادی در فعالیت‌های آماد و پشتیبانی سازمان با تأکید بر فعالیت‌های مدیران، در چهارچوب الزام به کاهش تأثیرات منفی اجتماعی و محیطی، مورد توجه قرار دادن تمامی مراحل در طول کل زنجیرۀ ارزش با تأکید بر ملاحظات اقتصادی.

    با توجه به رویکرد پلیسی، آماد و پشتیبانی پایدار را می‌توان به‌معنی همکاری سازگار با محیط‌زیست عناصر دخیل در ارکان آماد و پشتیبانی پلیس در نظر گرفت که به انجام فعالیت‌های پلیسی به‌منظور ایجاد و ارتقای امنیت کمک می‌کند و این امر درنهایت منجر به فعالیت‌های اقتصادی مولّد و شکل‌گیری رفاه اجتماعی می‌شود.

    ب) متن

    آماد و پشتیبانی پایدار، سامانه‌ای هماهنگ و یکپارچه است که با تلفیق ملاحظات اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی با سیستم‌های درون‌سازمانی در جهت مدیریت کارا و اثربخش مواد، اطلاعات و جریان‌های اصلی مرتبط با خرید، تولید و توزیع کالا یا خدمات با هدف تأمین نیازهای ذی‌نفعان و بالا بردن سود و مزیت و پایداری سازمان در کوتاه‌مدّت و بلندمدّت فعالیت می‌کند (آهی و سیرسی ، 2013: 334). در این زمینه، سریواستاوا ) 2007 (بر این باور است که حرکت به سمت پایدارسازی آماد و پشتیبانی، بیش از آنکه هزینه‌ساز باشد، ارزش‌آفرین است. بر این اساس، آماد و پشتیبانی پایدار با در نظر گرفتن ملاحظات محیطی و اجتماعی در فضای فعالیت سازمان‌ها، حلقۀ اتصال رویکرد سنتی و رویکرد جدید است. بی‌شک نیروی انتظامی نیز که مهم‌ترین رکن تأمین امنیت در کشور است، تأثیر زیادی در عناصر مختلف توسعۀ پایدار از جمله اجتماع، اقتصاد و محیط‌زیست دارد و در این راستا، تسرّی پایداری در عناصر مختلف این نیرو از جمله آماد و پشتیبانی یکی از مهم‌ترین راهبردهایی است که می‌بایست ایجاد و توسعه پیدا کند.

    تکامل مدیریت زنجیرۀ تأمین تا رسیدن به پایداری

    رویکرد آماد و پشتیبانی و در نقش تکاملی آن، زنجیرۀ تأمین به‌طور گسترده‌ای از دو دهۀ گذشته مورد مطالعه قرار گرفته است؛ اما بحث دربارۀ پایداری در پژوهش‌های آماد و پشتیبانی از اوایل سال 2000 شتاب گرفته است. شکل زیر، آثار تکامل مدیریت زنجیرۀ تأمین را تا حصول مفهوم پایداری در چهار دهۀ گذشته به تصویر می‌کشد.


    شکل 1: روند تکامل مدیریت زنجیرۀ تأمین (اسدی و سلیمان‌پور، 1393: 37).

    ابعاد پایداری آماد و پشتیبانی

    به‌منظور دستیابی به پایداری در آماد و پشتیبانی، توجه متوازن به ابعاد سه‌گانه پایداری (ابعاد اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی) ضروری است. پیاده‌سازی هرگونه طرح و برنامه‌ای برای ایجاد و توسعۀ پایداری در آماد و پشتیبانی، به چهارچوب یکپارچه‌ای نیاز دارد که بتواند این ابعاد سه‌گانه را با هم در نظر بگیرد.

    1-     بُعد اقتصادی

    یکی از اهداف کلی تجزیه‌وتحلیل پایداری آماد و پشتیبانی، بُعد اقتصادی و بررسی زمینه‌های کاهش هزینه‌ها است؛ زیرا کاهش هزینه‌ها موجب بقا و حفظ منابع خواهد بود. یک آماد و پشتیبانی خوب می‌تواند با کاهش هزینه، به مدیریت کارآمد منابع کمک کند. در این زمینه، هزینه‌های قابل‌تأمل در یک آماد و پشتیبانی پایدار شامل هزینه‌های منابع مورد استفاده، هزینه‌های توزیع و حمل‌ونقل، هزینه‌های نگهداری کالا و... است که صرفه‌جویی در موارد ذکر شده موجب پایداری در آماد و پشتیبانی می‌شود (کارتر ، 2008). راهکارهای مختلف استفاده بهینه و صرفه‌جویی اقتصادی در یک سیستم آمادی شامل توزیع به‌موقع کالا بین واحدهای صفی و ستادی، کاهش زمان پاسخ‌گویی به درخواست‌های واحدهای سازمانی و کاهش هزینه‌های ناشی از حمل‌ونقل است (شعاع‌بین، 1396: 58). از طرف دیگر، همواره خطرات مختلف اقتصادی می‌تواند تهدیدکننده پایداری آماد و پشتیبانی باشد. رویدادهایی از قبیل نوسانات قیمت کالا در بازار، تغییرات پیش‌بینی‌نشده در تقاضای یگان‌های سازمان به¬سبب عوامل پیش‌بینی‌نشده، لزوم بازگشت کالای توزیع‌شده در یگان‌ها، خرابی کالاها، خودروها، دستگاه‌ها و تجهیزات توزیع‌شده و... آماد و پشتیبانی پایدار را با اختلال روبرو می‌کند و هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده‌ای را به آماد و پشتیبانی ناجا تحمیل می‌کند. از طرف دیگر، ریسک‌های پیوسته اقتصادی شامل موارد تغییر قیمت ارز و افزایش قیمت کالا، تغییرات تورمی و... به‌همراه مباحث مربوط به تغییرات قوانین و مقررات دولتی و بی‌ثباتی سیاسی و بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله و... و همچنین مهم‌تر از این عوامل، بحران‌های امنیتی و انتظامی می‌تواند پایداری آماد و پشتیبانی را با مخاطره روبرو می‌کند. بدین‌دلیل همان‌طور که ملاحظه می‌شود، برخی از ریسک‌های اقتصادی، قابل کنترل و برخی نیز غیرقابل کنترل هستند که آماد و پشتیبانی نیروی انتظامی باید با جلوگیری و یا مبارزه با آنها، برای حفظ پایداری خود برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام دهد. به‌طورکلی کارکرد آماد و پشتیبانی پلیس در بُعد اقتصادی از پایداری به مدیریت متغیرهای اقتصادی تأثیرگذار بر آماد و پشتیبانی پلیس اشاره دارد که می‌تواند به‌واسطه ایجاد تلاطم در محیط فعالیت آماد و پشتیبانی پلیس، بر مأموریت‌های مجموعه سازمان نیز اثرگذار شود.

    بُعد اجتماعی

    هال  (2012) تأکید می‌کند که بُعد اجتماعی پایداری، به‌عنوان چالش اصلی در آماد و پشتیبانی پایدار در حال ظهور است. این بُعد از آماد و پشتیبانی پایدار، شامل مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها، رضایت مشتریان، رضایت کارکنان و اصول اخلاقی در سازمان‌ها می‌باشد. اصول اخلاقی همچون امانت، صداقت، اصالت، خلوص، انصاف، قابلیت اعتماد و عزت جزو معیارهای اخلاقی و اجتماعی متداولی هستند که باید در تصمیم‌گیری‌های سازمانی رفتارها را هدایت کنند. در این باره، مفهوم مسئولیت اجتماعی  مدتی است که در زمرۀ مفاهیم اخلاق سازمانی ، مطرح شده است و به نقشی که سازمان‌ها در حوزۀ اجتماعی، بر عهده دارند مربوط می‌شود. سازمان‌های سرآمد به‌عنوان سازمان‌های پاسخگو، برای شفافیت و پاسخ‌گویی به ذی‌نفعان خود در قبال عملکردشان، روشی بسیار اخلاقی در پیش می‌گیرند؛ این سازمان‌ها، حساسیت و توجهی ویژه به پاسخ‌گویی اجتماعی در حال و آینده دارند و این دیدگاه را ترویج می‌کنند. در این زمینه، بحث رضایت‌مندی شغلی، ارتباطی مستقیم و محکم با کارایی و بهره‌وری دارد و کانون توجه مدیران در حوزه پایداری آماد و پشتیبانی است؛ زیرا رضایت شغلی کارکنان از مهم‌ترین متغیرهای اساسی در حیطه رفتار سازمانی به‌شمار می‌رود و امروزه ثابت شده است هر اندازه مدیران سازمان‌ها دربارۀ افزایش رغبت شغلی کارکنان بیندیشند، به گردش مطلوب فرایند کار در سازمان، کمک کرده‌اند. نتایج پژوهش‌های مختلف نشان داده است که ناخشنودی شغلی از علل اصلی نرخ بالای ترک شغل، غیبت، تأخیر، شکایت، ناراحتی‌های جسمانی و روانی است که این مسائل به‌نوبه خود موجب کاهش کارایی سازمان و عملکرد ضعیف کارکنان می‌شود. رضایت شغلی باعث می‌شود که بهره‌وری فرد افزایش یابد، به سازمان متعهد شود، روحیه او افزایش یابد، از زندگی راضی باشد و مهارت‌های شغلی را به‌سرعت فراگیرد (شعاع‌بین، 1396: 49). از طرف دیگر، رضایت مشتریان سازمان نیز یکی از شاخص‌های پایداری آماد و پشتیبانی است. رده‌های صفی و ستادی ناجا به‌عنوان مشتریان اصلی آماد و پشتیبانی محسوب می‌شوند که هر یک انتظارات و الزامات مختلفی را مدنظر دارند؛ ازاین‌رو، رضایت رده‌های مختلف سازمانی به‌عنوان مهم‌ترین عناصر تولید امنیت در کشور باید هدف و نیروی محرکه بهبود آماد و پشتیبانی در راستای ایجاد آمادی پایدار به‌شمار آید. به‌طورکلی می‌توان گفت در بُعد اجتماعی آماد و پشتیبانی پایدار به‌عنوان یک راهبرد، توجه به دو عنصر درون و برون‌سازمانی مهم است که نیروی انسانی و توجه به الزامات اجتماعی نیروی انسانی در سازمان به‌عنوان عنصر درون‌سازمانی و توجه به مشتری و نیازهای مشتریان به‌عنوان بُعد برون‌سازمانی مطرح است.

    بُعد زیست‌محیطی

    یکی از مهم‌ترین عناصر آماد و پشتیبانی پایدار که امروزه نیز به دلیل افزایش فشارهای گروه‌های مردمی و به‌تبع آن قوانین دولتی در حال افزایش است، توجه به مسائل زیست‌محیطی است. جنبۀ زیست‌محیطی شامل مجموعه‌ای از اهداف، برنامه‌ها و مکانیسم‌ها است که مسئولیت زیست‌محیطی سازمان‌ها را تقویت می‌کند و تشویق و انتشار تولیدات و خدمات سازگار با محیط‌زیست را گسترش می‌دهد. باید توجه داشت که امروزه آلودگی محیط‌زیست مشکل اصلی کرۀ زمین است که اگر به آن توجه نشود، می‌تواند منجر به انقراض نسل بشر شود؛ ازاین‌رو، انجام اقدام مناسب در مقیاس وسیع و درزمینۀ فناوری، سیاسی، مالی و اجتماعی ضروری به نظر می‌رسد. یکی از فرایندهایی که می‌تواند در هر سازمانی برای مدنظر قرار دادن این مهم و اعمال آن در تمام فرایندهای کاری، مؤثر واقع شود، مدیریت آماد و پشتیبانی است (بنی جمال، 1393: 37).

     به‌کارگیری راهبرد سرمایه‌گذاری درزمینۀ بهبود عملکرد زیست‌محیطی آماد و پشتیبانی، مزایا و منافع زیادی را مانند صرفه‌جویی در منابع انرژی، کاهش آلاینده‌ها، حذف یا کاهش ضایعات، ایجاد ارزش برای مشتریان و درنهایت ارتقای بهره‌وری را برای سازمان‌ها به‌همراه خواهد داشت. در این راستا، آماد و پشتیبانی سبز ، یکی از راهبردهایی است که همان‌گونه که از نامش مشخص است، به سازگار کردن فعالیت‌های سازمان با محیط‌زیست کمک می‌کند (ویستراک و توتبرگ ، 2003: 145). بی‌شک نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران نیز از این اصل دور نیست و بایستی به‌ویژه فعالیت‌های خود را در حوزۀ آماد و پشتیبانی با الزامات زیست‌محیطی هم‌راستا کند. با عنایت به وجود حجم بسیار بالایی از خودروها در سه سطح سبک، سنگین و نیمه سنگین در ناجا به همراه حجم گسترده‌ای از موتورسیکلت در راستای اجرای مأموریت‌های سازمانی، تطابق خودروها با الزامات زیست‌محیطی یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی است که در بخش آماد و پشتیبانی بایستی بررسی و بازبینی شود. سرمایه‌گذاری درزمینۀ فناوری‌های جدید حمل‌ونقل، ممیزی فعالیت‌های تأمین‌کنندگان آماد و پشتیبانی ناجا منطبق با الزامات زیست‌محیطی و... از جمله حوزه‌هایی است که می‌تواند به پایدارسازی آماد و پشتیبانی ناجا در بُعد زیست‌محیطی کمک کند.

    واژه‌های کلیدی: آماد و پشتیبانی، آماد و پشتیبانی پایدار، اقتصادی، زیست‌محیطی، اجتماعی.

    فهرست منابع

    -         آذربایجانی، مونا و مجید مفیدی. (1382). مفهوم معماری پایدار. تهران: مجموعه مقالات همایش بهینه‌سازی مصرف سوخت در ساختمان.

    -         اسدی، ماندانا و مقصود سلیمان‌پور. (1393). طراحی مدل بهینه‌سازی چند هدفه برای مدیریت زنجیره تأمین پایدار. همدان: همایش ملی پژوهش‌های مهندسی صنایع.

    -         بنی جمال، سیده مرسده. (1393). تدوین مدل تأثیر زنجیره تأمین سبز بر عملکرد عملیاتی زنجیره. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه علم و فرهنگ تهران.

    -         شعاع‌بین، شیرین. (1396). مدل مدیریت موجودی پایدار با تابع توزیع آزاد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مهندسی صنایع- لجستیک و زنجیره تأمین، دانشگاه علم و فرهنگ تهران.

    -         عیسائی، حسین. (1390). مدیریت آماد و پشتیبانی. تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین (ع).

    -         Ahi, Payman., and Searcy, C. (2013). A comparative literature analysis of definitions for green and sustainable supply chain management. Journal of Cleaner Production, 52, 329-341.

    -          Carter, R.C. and Rogers, D.S. (2008). A framework of sustainable supply chain management: moving toward new theory. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 38(5), 360-387.

    -          Huatuco, J. R. M.-T., Nicky Shaw, Anisoara Calinescu, L., Taticchi, P., Tonelli, F., & Pasqualino, R. (2013). Performance measurement of sustainable supply chains: A literature review and a research agenda. International Journal of Productivity and Performance Management, 62 (8), 782-804.

    -         Hall, P. (2012). Toward sustainable, liveable and innovative cities for 21st century, in proceeding of the third conference of the world capitals, Tokyo, 22-28.

    -         Hassini, E., Surti, C., & Searcy, C. (2012). A literature review and a case study of sustainable supply chains with a focus on metrics. International Journal of Production Economics, 140, 69–82.

    -         Ketikidis.P.H, Koh.C.L, Dimitriadis, Gunasekaran.N.A, Kehajova. M (2008). The use of information systems for logistics and supply chain management in South East Europe: Current status and future direction, Omega,no 36,592 – 599.

    -         Seuring, S., & Müller, M. (2008). From a literature review to a conceptual framework for sustainable supply chain management. Journal of Cleaner.

    -         Srivastava, S.K. (2007). Green supply-chain management: A state-of-the-art literature review. International Journal of Management Reviews, 9(1), 53–80

    -         Wittstruck, D., and Teuteberg, F. (2011). Understanding the success factors of sustainable supply chain management: empirical evidence from the electrics and electronics industry. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 19(3), 141-158.

    منابع بیشتر برای مطالعه

    - سالتواره، دی. (1395). مدل‌های جدید در لجستیک پایدار، ترجمۀ امیر یوسفلی و مهدی نصراللهی، قزوین: انتشارات جهاد دانشگاهی.

    - مظفری، محمدمهدی و مهدی نصراللهی. (1396). لجستیک و حمل‌ونقل سبز: چشم‌انداز مدیریت زنجیره تأمین پایدار. قزوین: انتشارات جهاد دانشگاهی.

     

     

     

     

نظر شما