You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • فضای مجازی    Cyber Space

    فضای مجازی عبارت است از محيطي مجازي و غير ملموس، موجود در فضاي شبکه­هاي بين­المللي (اینترنت) که دراين محيط تمام اطلاعات راجع به روابط افراد، فرهنگ­ها، ملت­ها، کشورها و به-طور کلي هر آنچه در کرۀ خاکي به صورت فيزيکي و ملموس وجود دارد ( نوشته، تصوير، صوت، اسناد و...) در يک فضاي مجازي به شکل ديجيتالی وجود داشته و قابل استفاده و دسترسي استفاده کنندگان و کاربران  است و از طريق رايانه اجزای آن و شبکه هاي بين­ المللي به­هم مرتبط مي­باشد.(1)

    واژۀ سايبر از لغت يوناني Kybernetes به معني سكاندار يا راهنما مشتق شده است. نخستين بار اين اصطلاح "سايبرنتيك" توسط رياضيداني به نام نوربرت وينر در كتابي با عنوان "سايبرنتيك و كنترل در ارتباط بين حيوان و ماشين" در سال 1948 به كار برده شده است. سايبرنتيك علم مطالعه و كنترل مكانيزم ها در سامانه ‌هاي انساني، ماشيني (و رایانه ها) است. سايبر پيشوندي است براي توصيف يك شخص، يك شي،يك تفکر يا يك فضا كه مربوط به دنياي اطلاعات است.

    فضای مجازی از لحاظ لغوي در فرهنگ­هاي مختلف سایبر به معني مجاز ، مجازي و غير ملموس و مترادف کلمه انگليسي  Vittualاست که با توجه به گستردگي به مفهوم سايبر و اطلاق آن به تمام افعال و اقدامات واقع شده در محيط شبکه¬اي بين-المللي و بيشمار بودن مصاديق سایبر، تعاريف گوناگوني از سايبر در سطح بين المللي مطرح است (2). واژۀ سایبر در فارسی به مجاز و مجازی ترجمه شده است؛ اما این ترجمه گویای دقیق این واژه نیست زیرا محیط سایبر محیطی است حقیقی و واقعی نه دروغین و مجازی و فقط به شکل مادی و ملموس احساس شدنی نیست و این نکته کافی نیست که به آن مجاز و مجازی اطلاق شود.(3) در اصطلاح به همۀ محیط هایی گفته می­شود که اساس فعالیت آنها بر مبنای پردازش و طبق سامانه صفر و یک کار می­کنند.(4) سایبر در زبان عموم مردم به غلط اینترنت نامیده می­شود در حالی که اینترنت یک شبکه رایانه-ای بین المللی بزرگ است که نظیر آن چندین شبکه بزرگ مثل یوزنت، تله نت و ... وجود دارد. تعداد این شبکه های بزرگ بالغ بر 19 شبکه است.(5) البته پیدایش فضای سایبر مرهون این شبکه بزرگ جهانی است و بخش قابل توجه و حداقل لایه آشکار و ملموس آن ­را تشکیل می­دهد(6)

    در تعریف دیگر فضای مجازی محیطی است حقیقی و واقعی و نه دروغین و مجازی در واقع جهان سایبر هرچند به شکل مادی و ملموس احساس شدنی نیست همان گونه که به اطلاعات ناشی از امری نمی توان عنوان مجازی داد به جهان سایبر نیز نمی توان مجاز و مجازی اطلاق کرد. محيط سايبربه محيط مجازي اطلاق مي شودکه اطلاعات درآن ردو بدل مي گردند. (7)

    از فضای مجازی یا  فضای مجازی در سطح بین المللی تعاریف متعددی به شرح زیرارائه گردیده است:

    *فضای مجازی مجموعه به هم پيوستۀ موجودات زنده از طريق رايانه و ارتباطات راه دور بدون در نظر گرفتن جغرافياي عيني است.(8) فضای مجازی اثر فضا و اجتماع شکل گرفته از رايانه، شبکه­ هاي رايانه­اي و کاربران است به عبارتي ديگر دنياي مجازي که کاربران اينترنت وقتي بر خط (آنلاین) هستند موجوديت پيدا مي­کنند(9) فضای مجازی يک ناحيه «واقعي» است. فعاليت­ هايي در اين فضا اتفاق می­افتد از جمله تبادل اطلاعات و راه­هايي براي تجمع اطلاعات.

    فضای مجازی محیطی است که اشياء، اطلاعات، داده­ها به صورت فيزيکي و ملموس وجود ندارند و در واقع آنچه در صفحۀ نمایشگر مشاهده مي­شود موضوعات مجازي هستند که به صورت ديجيتال وارد شبکه شده است. برای وارد شدن به اینترنت یا فضای شبکه های بین المللی نیاز به تجهیزات رایانه­ ای دارد امروزه وارد شدن به محیط شبکه های بین المللی یعنی ورود به سایبر سپیس: که اجزای آن عبارت­اند از رایانه مودم، وصل بودن به شبکه بین المللی Online اینترنت و مجازی سازی. از مصادیق شبیه سازی می­توان به کسب شخصیت یا موفقیت موهوم وخیالی یا مشابه یک مهم یا یک موقعیت معتبر، توسط کاربر اشاره کرد و تمامی اطلاعاتی را که در اینترنت و شبکه های بین المللی وجود دارد یا خلق می شود اعم از واقعی و غیر واقعی،  مجازی سازی است. در این محیط اشیا و اطلاعات به صورت فیزیکی و ملموس وجود ندارد و در واقع آنچه در صفحه نمایش مشاهده می¬شود موضوعات مجازی است که به صورت دیجیتال وارد شبکه  شده است (10)

    فضای مجازی فضاي گمنامي است. کاربران می­توانند به هرگونه خدمات اطلاعاتی الکترونیکی دستیابی پیدا کنند. افراد در آن خود را با حرف معرفي مي کنند و کسي به طور حقيقي ديگري را نمي­شناسند. افراد در اين فضا از طريق شبکه هاي بين المللي در زمینه های متعدد با یکدیگر درارتباط هستند. در اين فضا افراد به طور مجازي دور هم جمع مي شوند پس مي توان حدس زد که اين عرصه هم مانند ديگر محیط واقعی، از گزند پدیدۀ ناهنجار اجتماعی بسيار انعطاف پذير و لاينفک اجتماع به نام «جرم» در امان نمانده است.

    امروزه بسیاری از جرایم سنتی، هم­زمان با پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات به شدت متحول شده و به جرایم سایبری تبدیل شده اند(11). جرایم سایبری نیز به جهت گسترش خود، رفته رفته جانشین عباراتی چون جرم های رایانه ای و جرم های اینترنتی می­شوند. به جرایم سایبر، جرایم علیه فناوری اطلاعات نیز گفته می شود. (12)

    فضای مجازی در روند گسترش خود به زمانی می رسد که تمام جنبه­های زندگی را در بر می گیرد و بدین ترتیب به دلیل ارتباط نزدیک با جنبه های واقعی زندگی عینیت واقعی نمی یابد و برای همه به راحتی درک می شود. همچنین فضای مجازی هم مانند فضای ملموس از پدیده­های ناهنجار اجتماعی در امان نبوده وامروزه بسیاری از جرایم سنتی، به شدت متحول شده و به جرایم سایبری تبدیل شده ­اند.(13)

    جرایم سایبری در اصطلاح به جرایمی گفته می­شود که در محیطی غیر فیزیکی علیه فناوری اطلاعات با حالات شبیه سازی و مجازی سازی ارتکاب می­یابد(14) وظیفه مقابله ومبارزه با جرایم سایبری برعهدۀ پلیس فتا (فضای تولید  و تبادل اطلاعات) به­عنوان پلیس تخصصی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی است.

    کلید واژه­ ها

    دنیای مجازی، فضای مجازی، سایبر، اینترنت.اطلاعات، داده،جرایم سایبری.

    ارجاعات

    1- باستاني، برومن. جرايم رایانه­اي و اينترنتي جلوه هاي نوين از بزهکاري. انتشارات بهنامي،1383ص57

    2-  همان، ص 54

    3-  زندی، محمدرضا. تحقیقات مقدماتی در جرائم سایبری.چاپ اول، تهران، انتشارات جنگل، 1389، صص 38- 40

    4-  جلالی فراهانی، امیر حسین؛ درآمدی بر آیین دادرسی کیفری جرایم سایبری، چاپ اول تهران: انتشارات خرسندی، 1389، ص48 و زندی. همان، ص39.

    5-   زندی، محمدرضا. تحقیقات مقدماتی در جرائم سایبری. همان، ص38و403.

    6-   جلالی فراهانی، امیر حسین. درآمدی بر آیین دادرسی کیفری جرایم سایبری. همان.

    7- پرويزي رضا، پي جويي جرايم رايانه­اي. انتشارات جام جم جهان، معاونت آموزش دانشگاه علوم انتظامي، ص 46

    8-      http/serchwebservices techtarget. Com/ definition

    9-      http/www.Atis .Org.tg2k/cyberspace.html

    10-  باستاني، برومند.جرايم رایانه اي واينترنتي جلوه هاي نوين ازبزهکاري. همان، ص56

    11-  پرویزی، رضا. پی جویی جرایم رایانه ای. همان.

    12-  زندی، محمدرضا. تحقیقات مقدماتی در جرائم سایبری. همان، ص40.

    13-  پرویزی، رضا. پی جویی جرایم رایانه­ای. همان.

    14-  زندی، محمدرضا. تحقیقات مقدماتی در جرائم سایبری. همان.

     

نظر شما