You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • وب گذرهای غیر قانونی(دور زدن غیرقانونی فیلترینگ) Illegal bypass web        

    وب گذر­های غیر قانونی، عبارت است از نرم افزارهایی که با وصل شدن به سرویس دهندۀ خاصی که ممکن است در کشور دیگری باشد، عملیات گذر از فیلترینگ را برای کاربران فضاي مجازي فراهم می سازد (1).

    گسترش اینترنت زمینه‌ای به وجود آورده که طیف وسیعی از اطلاعات بدون هیچ­گونه محدودیتی و فراتر از مرزهای جغرافیایی در سراسر جهان منتشر شود و به نحو چشم­گیری به یک رسانه ارتباطی و اطلاعاتی تبدیل شود.خصوصیت و ویژگی اینترنت و سهولت انتشار مطالب و اطلاعات و علاوه بر آن راحتی دست­یابی به انواع مختلف اطلاعات در وب اعم از متن، صوت و تصویر و داده‌های گرافیکی متنوع، به اندازه‌ای شدت یافته است که در برخی موارد اطلاعات حاوی مطالب مخرب و زیانباری نیز در وب منتشر می‌شود که زمینه سوء استفاده‌های مختلف را فراهم آورده است. مصادیق مجرمانه ای مانند هرزه‌نگاری‌های جنسی، ترویج خشونت و فساد، خرید و فروش مواد مخدر، اشاعه اطلاعات خصوصی افراد و سازمان‌ها و موارد مشابه، ضرورت کنترل محتوای وب ، فیلترینگ و مسدود کردن برخی از وبگاه­ها را ناگزیر ساخته است. عمده دلایل فیلتر کردن اینترنت در کشورهای مختلف را می‌توان در مسائل سیاسی، مسائل اجتماعی، مسائل امنیتی و مسائل اخلاقی تقسیم بندی کرد. در جمهوری اسلامی ایران با تصویب قانون جرائم رایانه‌ای در سال ۱۳۸۸  و تشکیل کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه رایانه‌ای ،مسئولیت تعیین موارد پالایش( فیلترینگ وبگاه­های غیر مجاز) به این کارگروه محول شد.

    بر اساس قانون جرایم رایانه‌ای، فیلترینگ عبارت است ازعدم دسترسی به مجموعه ای از  محتواهای مجرمانه. که کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه رایانه‌ای» در اجرای حکم ماده ۲۱ قانون جرائم رایانه‌ای و بر اساس قوانین موضوعه از جمله قانون مجازات اسلامی، قانون مطبوعات و قانون جرائم رایانه‌ای و نیز مصوبات شورای عالی امنیت ملی اعلام می نماید. این هشت محور عبارت هستند از: محتوا علیه عفت و اخلاق عمومی،محتوا علیه مقدسات اسلامی،محتوا علیه امنیت و آسایش عمومی،محتوا علیه مقامات و نهادهای دولتی و عمومی،محتوایی که برای ارتکاب جرایم رایانه‌ای به کار می‌رود (محتوا مرتبط با جرایم رایانه‌ای)، محتوایی که تحریک، ترغیب، یا دعوت به ارتکاب جرم می‌کند (محتوای مرتبط با سایر جرایم)، محتوای مجرمانه مربوط به امور سمعی و بصری ومالکیت معنوی، محتوای مجرمانه مرتبط با انتخابات مجلس شورای اسلامی،محتوای مجرمانه مرتبط با انتخابات ریاست جمهوری(2).

    علاوه بر این هدف از فلیترینگ اینترنت در جمهوری اسلامی ایران  مسدود و از دسترس خارج کردن وبگاه­های  غير اخلاقي و مستهجن يا وبگاه ­هایی  که در معاملات متقلبانه مجازي، از جمله فعاليت‌هاي شرکت‌هاي هرمي و گلدکوئيستي فعال هستند و همچنين آن دسته از وبگاه­ هایی  که برخلاف قوانين جاري کشور مشغولند، است. براساس ماده ۲۱ قانون جرایم رایانه‌ای، فیلترینگ یکپارچه برای تمامی شرکت ­های اینترنتی تعریف شده است ­و  ISPها این اجازه را ندارند که به دلخواه برای وبگاهی محدودیت و عدم محدودیت اعمال کنند. فیلترینگ یکپارچه در کل کشور و از مسیر "گیت وی" انجام می‌شود و تعیین سایت هایی که مشمول این طرح قرار می‌گیرند از سوی کمیته تعیین مصادیق خواهد بود و شرکت ارتباطات زیرساخت آن را اعمال می‌کند. برابر قانون نیز هر سرویس دهنده اینترنت موظف است که این موارد را اجرا کند.(3)

    وب گذرهای غیر قانونی (دورزدن فیلترینگ اینترنت) در واقع دور زدن غیر قانون وعمل گذر از فیلترینگ اینترنت است. امروزه بسیاری از کاربران اینترنت برای دستیابی به وبگاه­های  مختلف « وبگاه­ هاي مبتذل و مستهجن و وبگاه‌هاي سياسي، به ویژه شبکه‌های اجتماعی از جمله فیس‌بوک از نرم افزارهای فيلترشکن، مانند  پروکسي وVPN و غیره  برای دسترسی به وبگاه­های  مختلف غیر قانونی بهره می‌گیرند.

    *شبکه خصوصی مجازی یا  Virtual Private Network که به اختصار VPN نامیده می‌شود، امکانی است برای انتقال ترافیک خصوصی بر روی شبکه عمومی. وی‌پی‌ان یک شبکه خصوصی است که  به کمک رمزگذاری روی داده‌ها، درون اینترنت یک شبکه کوچک می‌سازد و تنها کسانی­که نشان­ی‌های لازم و رمز عبور را در اختیار داشته باشد می‌توانند به این شبکه وارد شوند.(4)

    VPN معمولاً اتصال دو یا چند شبکه خصوصی از طریق یک تونل رمزشده را انجام می‌دهد که از این طریق و با توجه به پروتکل‌های واسط اتصال، تبادل اطلاعات از دید سایر کاربران شبکه عمومی همچون اینترنت محفوظ می‌ماند شرکت‌های تجاری و بانک‌ها برای انتقال اطلاعات خود و برای آنکه از دید دیگران مخفی باشند و در بستری امن به تبادل اطلاعات بپردازند، وارد این شبکه‌های خصوصی شده و به انجام کارهای خود مشغول می‌شوند.

    کاربرانی که از  VPN به عنوان فیلتر شکن استفاده می‌کنند به جای اینکه پس از ورود به این شبکه مجازی به انجام کارهای تجاری بپردازند به دیدن وبگاه مشغول می‌شوند؛ یعنی به جای اینکه به سرور VPN درخواست تبادل اطلاعات با کاربر دیگری بدهند درخواست می‌کنند که فلان IP و فلان وبگاه را به او نشان دهد.در حقیقت طبق آن چیزی که مرکز ملی فضای مجازی هم عنوان کرده، به دلیل اینکه یک وبگاه در ایران فیلتر است، وقتی یک کاربر در ایران از طریق سرویس دهندۀ خود درخواست بازدید از یک وبگاه خارجی فیلتر شده را می‌دهد، IP وبگاه خارجی به شرکت زیر ساخت که GateWay  را در اختیار دارد ارسال می‌شود. به دلیل فیلتر بودن، درخواست از گیت وی رد نمی‌شود.

    برای همین به جای درخواست IP وبگاه فیلتر شده، IP شبکه مجازی خصوصی داده می‌شود و به همین دلیل فیلترینگ به اصطلاح دور زده می‌شود. اخیراً با دستور شورای عالی فضای مجازی، شرکت ارتباطات زیرساخت مسئول ارائه VPN قانونی به افراد حقیقی وحقوقی شده است. در واقع  افرادی که از VPN استفاده می‌کنند به شرکت زیر ساخت اعلام می‌کنند از چه وی‌پی‌انی با چه IP استفاده می‌کنند تا استفاده از VPN به طور قانونی انجام پذیرد.(5)

    *یکی دیگر از وب گذرهای غیر قانونی استفاده از وب پروکسی است که اکثر کاربران آن­را به عنوان فیلتر شکن برای دسترسی به وبگاه­های مختلف و عبور از وبگاه­های فیلتر شده یاد می­کنند.  این پروکسی­ها در واقع وبگاه هایی هستند که به کاربران اجاز می­دهند از طریق آنها به سایر وبگاه­ها دسترسی یابند و برای این منظور از برنامه هایی (اسکریپت) استفاده می­کنند که به زبان­های برنامه نویسی تحت وب (مثل PHP و(Perl  نوشته شده­اند.

    پروکسی سرویس دهنده­ای است که تماس با اینترنت را با تمام رایانه­هایی که به شبکه محلی متصل  هستند، تقسیم می­کند. پروکسی سرویس دهنده­ای  است که به عنوان یک واسطه بین کاربر و سرویس دهنده عمل می کند. هنگامی که رایانه ­ای از طریق پروکسی به اینترنت وصل است و می­خواهد به یک فایل دسترسی پیدا کند، ابتدا درخواستش را به یک سرویس دهندۀ  پروکسی می­فرستد. آن گاه پروکسی به رایانه مقصد متصل شده، فایل درخواستی را دریافت می­ کند و بعد آن را برای رایانه درخواست کننده می­فرستد. از کاربردهای دیگر پروکسی­ها بالا بردن امنیت رایانه کاربرد دارد. در این مورد کاربران به جای این که مستقیم به اینترنت متصل شوند، همگی از طریق یک پروکسی به اینترنت وصل می­شوند. از دیگر کاربرد­های استفاده از پروکسی می­توان به کش کردن  (Caching)  اشاره کرد که از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. کش به یک نسخه بایگانی شده از محتویات اینترنت روی پروکسی اطلاق می­شود. به عنوان مثال در شبکه­ای که از کش کردن پروکسی استفاده می­کند کاربران زیادی وجود دارد که برای استفاده وبگاه­ها درخواستی را به پروکسی می­فرستند و پروکسی نیز صفحه مورد نظر را از وبگاه می­گیرد و آن را ارسال می­کند.(6)

    فیلتر شکن­ها، Proxy ها  در واقع نوعی Anonymizing Proxy هستند که اطلاعات مورد نظر کاربر را از چشم فیلتر به دور نگه می­دارند. هنگامی که کاربر در محل آدرس مرورگر خود ، نشانی وبگاهی را وارد می­نماید و یا در قسمت جستجوی یک موتور جستجو، کلمه­ای را تایپ می­کنید، این در خواست تبدیل به یک بسته شده و برای ارسال به سمت ISP و از آنجا به سمت سرویس­دهندۀ اصلی مورد نظر کاربر آماده می­شود. هم چنین پس از رسیدن بسته به دست ISP کاربر، سرویس دهندۀ فیلترینگ موجود در ISP با خواندن محتویات آن، ازقصد و منظور کاربر مطلع شده و اجازه یا عدم اجازه عبور را صادر می­کند. هنگامی که به طور عادی نسبت به وارد کردن کلمه یا  وبگاهی که فیلتر شده است اقدام می­شود، سرویس دهندۀ فیلتر شده متوجه غیر مجاز بودن درخواست کاربر شده و پیغام Access Denide را برای کاربرارسال می­نماید. اما اگرکاربر از یک سرور پروکسی استفاده نماید، موارد زیر اتفاق می­ افتد، ابتدا کاربر در Address Bar مرورگر، نشانی Proxy Server مورد کاربر را وارد می­نماید. هنگامی­که Home Page  سرویس دهندۀ پروکسی  ظاهر شده از کاربر می­خواهد که نشانی واقعی مورد نظر را وارد نماید. با وارد کردن نشانی مورد نظر در پروکسی، کلمات واردشده از حالت معمول به حالت کد شده تبدیل شده و به سمت  سرویس دهندۀ  پروکسی ارسال می­شود. سرویس دهندۀ پروکسی که کاربر به آن وصل شده است، با بازیابی اطلاعات کد شده، متوجه می­شود که با کدام سرویس دهنده کاردارد. تقاضای کاربر از طریق پروکسی برای سرویس دهندۀ مورد نظر ارسال می­شود. اطلاعات مورد نظر کاربر از سرور اصلی به سمت Proxy ارسال می­شود.سرور Proxy اطلاعات دریافتی را کد کرده و برای کاربر ارسال می­کند و به این ترتیب چه در مسیر رفت (ارسال تقاضا) و چه در مسیر برگشت (دریافت اطلاعات)، فیلتر موجود در ISP متوجه نخواهد شد که شما تقاضای دریافت چه اطلاعاتی را کرده اید .(7)

    خطرهای استفاده از نرم‌افزارهای فیلترشکن  

     کاربرانی که با استفاده ازVPN ، پروکسی و همچنین نرم‌افزار فيلترشکن با اتصال به يک سرویس دهنده در خارج از کشور متصل شده و همين امر موجب اختصاص يکIP خارجي به رايانه کاربر داخلي مي‌شود که در ادامه اين کار، همه داده‌ها و اطلاعات از رايانه کاربر به سرویس دهندۀ خارجي انتقال پيدا کرده و از آنجا وارد دنياي مجازي اينترنت مي‌شود و به اين وسيله، از فيلترينگ داخلي کشور عبور مي‌کند. اما اين عبور از فيلتر با تهديدهايي روبه‌رو مي‌شود؛ به اين ترتيب که کاربر نمي‌داند بيشتر و اغلب سرویس دهنده­هایی  که اشتراکVPN  و پروکسی را در اختيار کاربران قرار مي‌دهند، نه تنها تمامي اطلاعات رد و بدل شده را بررسي و کنترل مي‌کنند، بلکه به همين وسيله با پورت‌هاي باز رايانه کاربر به اطلاعات درون رايانه وي دسترسي پيدا کرده و امکان کپي‌برداري يا ديدن اطلاعات داخلي رايانه او براي سرویس دهنده­های خارجي ميسر مي‌شود.چنانجه کاربری از طریق شبکه در محل کار، اين نوع ارتباط را برقرار کند، سرویس دهنده مي‌تواند از طريق رايانه او به اطلاعات شبکه داخلي آن سازمان و غیره نيز دسترسي پيدا کند و نيز با نرم‌افزارهاي پيشرفته، بدون آگاهي کاربر، اطلاعات موجود در رايانه يا شبکه داخلي وی را براي خود کپي کند(8).

    همچنین بیشتر و اغلب سرویس دهنده­هایی كه اشتراک VPN را در اختیار كاربران قرار می‌دهند، نه تنها تمامی اطلاعات رد و بدل شده را بررسی و كنترل می‌كنند، بلكه به همین وسیله با پورت‌های باز رایانه به اطلاعات دورن رایانه وی دسترسی پیدا كرده و امكان كپی برداری و یا دیدن اطلاعات داخلی كاربر برای سرورهای خارجی میسر می‌شود(9). با توجه به اینكه کاربران تنها به دلیل یک نیاز آنی و بدون بررسی عملكرد اینگونه نرم افزارها را بر روی رایانه نصب می‌كنند، ممكن است این نرم افزارها خود یک تروجان یا کلیدخوان باشند و اطلاعات مربوطه به نام عبور و كاربردی افراد را در اختیار سرویس دهندۀ خود قرار دهند، همچنین VPN ها اطلاعات را به صورت کد شده منتقل می‌كنند و فرمول دِکُد كردن آن در اختیار سرویس دهنده است و تضمینی وجود ندارد كه سرویس دهنده قبل از رسیدن اطلاعات به مقصد آن را بازخوانی نكرده باشد.استفاده از فیلتر شکن ها ممكن است همه محتویات رایانه کاربران را از تصویر و فیلم شخصی گرفته تا اطلاعات مهم شخصی و كاری، آپلود كرده و در اختیار عموم قرار دهد.(10)

    غیر قانونی بودن فیلتر شکن

     استفاده از نرم‌افزارهای موسوم به فیلترشکن در دسته جرائم رایانه‌ای قرار دارد که می‌تواند مجازات زندان هم داشته باشد.بر اساس فهرست تعیین شده از سوی کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، انتشار فيلترشکن‌ها و آموزش روش‌هاي عبور از سامانه‌هاي فيلترينگ، برابر بند ج ماده 25 قانون جرائم رايانه‌اي جرم است و با متخلفاني که در اين زمينه در فضاي مجازي فعاليت مي‌کنند به عنوان يک مجرم برخورد مي‌شود و استفاده از آنها، حبس يا جزاي نقدي يا هر دو مجازات را به همراه خواهد داشت.طبق قانون جرایم رایانه­ای  فروش هر نرم‌افزار یا ابزار الکترونیکی که به منظور استفاده از وبگاه­های فیلتر شده توزیع شود، جرم محسوب شده و پیگرد قانونی دارد.طبق ماده ۲۵ قانون جرایم رایانه‌­ای تولید، انتشار یا توزیع یا معامله داده‌ها یا نرم‌افزارها یا هر نوع ابزار الکترونیکی که صرفاً به منظور ارتکاب جرائم رایانه‌­ای به کار می‌روند، جرم محسوب شده و جریمه خاص خود را دارد.(11)

    کلید واژه ها

    وب گذر، فیلتر شکن، VPN.پروکسی، جرایم رایانه ای ،

    ارجاعات

    1-   «رسانه‌های جدیدوتغییرات سیاسی اجتماعی درایران»(انگلیسی). سایبراورینت،۲۰۱۱.

    2-   کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه رایانه‌ای، فهرست مصادیق محتوای مجرمانه، کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه رایانه‌ای. ۱۳۹۲

    3-         اعمال فیلترینگ یکپارچه برای سایت‌های اینترنتی، ۱۳۸۹و ۱۳۹۲)و( www. medianews.ir)

    4-         حسنوی،رضا. فرهنگ اصطلاحات کامپیوتر. نشر رایزن، 1379،ص724.

    5-  http://www.farhangnews.ir/content/41698

    6-       http://www.tebyan-zn.ir/detailed-papers/fardsaeid/285819/ و http://gssaba.blogfa.com

    7-   http://www.sgnec.net/articledet-f.asp?number=26

    8-   http://gerdab.ir/fa/news/491   وhttp://iranict.persianblog.ir/post/25

    9-    وبگاه پلیس فتا ، معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فتا ناجا

    10-    http://iranict.persianblog.ir/post/25

    11-   http://www.farhangnews.ir/content/41698

نظر شما