You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • حفاظت فيزيكي     Physical protection           

     حفاظت فیزیکی، عبارت است از مجموعه مقررات و اقدامات احتياطي براي حفظ تأسيسات يك يگان يا مؤسسه در قبال خطرات ناشي از جاسوسي، خرابكاري و سرقت(1). 

    حفاظت فيزيكي يك سري موانع متحدالمركزي است كه بين موضوع مورد حفاظت و شخص متجاوز يا كاركنان غيرمجاز قرار داده ميشود(2)

    بين موضوعات حفاظتي، تفاوتهاي زيادي وجود دارد؛ اما ﻫﻤﺔ آنها در يك اصل مشترك هستند و آن نقطه مشترك موانع حفاظتي است. براي ايجاد يك سامانه حفاظت فيزيكي كارآمد و مؤثر، بايد از اصول زير پيروي کرد:

    الف- تركيب مناسب سامانههاي حفاظتي؛

    براي استقرار يك حفاظت فيزيكي نسبتاً مؤثر و كارآمد نميتوان تنها از يك مانع حفاظتي استفاده نمود، بلكه بايد موانع را به صورت متحدالمركز تركيب و گسترش داد تا اهداف مورد نظر پوشش داده شود. مثلاً براي ايجاد حفاظت فيزيكي براي يك مكان ميتوان علاوه برديوار از نگهبان، سيم خاردار و كنترل هوشمند استفاده کرد.

    ب- برآورد استحكام حفاظتي بر مبناي ضعيفترين محل:

    از آنجا كه هر متجاوزي براي نفوذ به هر تأسيساتي، سادهترين و سهلترين مسير و نيز ضعيفترين محل را انتخاب خواهد كرد و ارزش حفاظتي هر رشتة زنجير به اندازه ضعيفترين حلقه آن است، بنابراين برآورد استحكام حفاظتي بايد بر مبناي ضعيفترين قسمت تأسيسات از نظر حفاظتي انجام شود.

    ج- تناسب تدابير حفاظتي با هدف مورد حفاظت:

    تدابير حفاظتي براي محلي كه داراي حساسيت و اهميت بيشتري است با محل ديگري كه داراي اهميت كمتري است تفاوت مي­کند. با توجه به طبقه بندي اماكن (حياتي، حساس، مهم، قابل حفاظت) تدابير حفاظتي نيز متفاوت خواهد بود.

    د- زمان مناسب:

    بايد در زمان و مرحله طرح ريزي هدف، سامانههاي حفاظتي مدنظر باشد تا ضمن مقرون به صرفه بودن هزينههاي مربوط، اهداف حفاظتي نيز با افتتاح مؤسسه، سازمان و ... محقق گردد.

    هـ- مكان مناسب:

    استفاده بهينه و مؤثر از سامانههاي حفاظتي و نيز موانع حفاظتي ارتباط مستقيم با مكان بهكارگيري آنها دارد، مكان­يابي يا انتخاب مكان مناسب براي احداث يا استقرار مؤسسه ميتواند به لحاظ كشف و شناسايي و هدفگيري آن توسط دشمن، در حفاظت مؤثر باشد. به طور مثال مؤسسهها يا سازمانها و ... كه در دشتهاي صاف، حاشيه دريا، رودخانهها، راه آهن، نزديكي مرزها ساخته ميشوند با تفسيرعكسهاي هوايي و ماهوارهاي به سهولت قابل كشف و آسيبپذير خواهند بود.

    و- بازرسي و نظارت مداوم:

    نظارت بر عملكرد صحيح كليه سامانههاي فعال و غير فعال و نيز عوامل انساني، از وظايف مهم و مؤثر فرماندهان و مسئولان است كه بايد به طور مستمر چه به صورت بازرسي نظام مند (با اعلام قبلي و برنامه تنظيم شده) و چه به صورت معمولي و ناگهاني (بدون اعلام قبلي) انجام پذيرد.

    ز- مقدورات حريف يا دشمن:

    در بعضي مواقع تدابير حفاظتي ما بايد متناسب با مقدوراتي باشد كه حريف يا دشمن در اختيار دارد. هر چه مقدورات آنها بيشتر باشد تدابير حفاظتي ما نيز بايد گسترده، كامل و پيچيدهتر باشد.(3)

    به طور كلي حفاظت فيزيكي به حراست از كليه لوازم و تجهيزات فيزيكي شامل ساختمان اتاق رايانه، رايانه، تجهيزات جانبي و رسانههاي ذخيره اطلاعات (ديسك، نوار و ...) و رسانههاي ارتباطي (فيبر نوري، كابلهاي ارتباطي دو رشتهاي و ...) اختصاص دارد. تدابير حفاظت فيزيكي، به مفهوم كليه تدابير دفاعي آشكار است كه جهت حفظ تجهيزات در برابر سوانح و بلاياي طبيعي و مشكلات زيست محيطي و صدمات عمدي اتخاذ ميشود. 

    کلیدواژه ­ها

    حفاظت فیزیکی، شخص متجاوز، کارکنان غیرمجاز، تجهیزات فیزیکی.

    ارجاعات:

    1-    رباني، نورالله. حفاظت فيزيكي. تهران: معاونت تربيت و آموزش ناجا،1390

    2-   كنترل اجتماعات. تهران: معاونت تربيت و آموزش ناجا، 1388

    3-   ديويد جي آيكاو و همكاران. راهکارهای پیشگیری و مقابله با جرایم رایانه ای. ترجمه اكبر استركي و همکاران. تهران: نشر دانشگاه علوم انتظامي، 1383

                                                           

     

     

نظر شما