You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • طرح ریزی انتظامی  Plan tactics

     طرح عبارت از روش یا تدبیری است که برای انجام یک عمل نظامی یا انتظامی آمادگی یگان را برای روبه رو شدن با یک پیامد در یک منطقۀ معین نشان می­دهد و طرح ریزی انتظامی عملی است مداوم که اجرای وظایف واگذار شده به یک یگان انتظامی را در آینده میسر می­ سازد(1).طرح ریزی انتظامی عملیاتی است مداوم، که وظایف واگذار شده به یک یگان انتظامی رادر آینده میسر می­سازد وبه لحاظ زمانی به سه نوع بلند مدت، میان مدت وکوتاه مدت تقسیم می ­شود(2).وقتی یک طرح انتظامی برای موضوعی خاص تهیه می­شود فرمانده و معاونان نیروی انسانی، اطلاعات انتظامی و پشتیبانی و موضوع طرح و مأموریت محوله را برای آنان تشریح می­ کند.همچنین از آنان می خواهد برآورد نیروی انسانی، اطلاعاتی و پشتیبانی را تهیه و برای طرح ریزی انتظامی، در اختیار معاونت انتظامی استان یا شهرستان قرار دهند. معاون انتظامی با توجه به برآوردهای سه گانه، طرح انتظامی لازم را تهیه و پس از امضای فرمانده به یگان­ های مربوط برای اجرا ابلاغ می­ کند(3).
    موفقیت و کامیابی رضایت بخش در تأمین نظم و امنیت و آرامش جامعه نیازمند نگرش وسیع و جامع الابعاد است. همچنانکه حوزۀ دید نسبت به مفاهیم نظم و امنیت گسترش می ­یابد متناسب و موازی با آن بایستی در طرح­های تأمین نظم و امنیت نیز به صورت هدفمند مواردی را مدنظر گرفت. در طرح ریزی انتظامی به کارگیری منابع و امکانات به منظور تحقق اهداف از پیش تعیین شده و رسیدن به یک موقعیت مطلوب است؛ لذا نقش بسیار حیاتی و مهم در موفقیت سازمان­های متولی نظم و امنیت اجتماعی در رسیدن به اهداف مورد نظر دارد. شاخص ها و متغیرهایی بنیادی در طرح ریزی انتظامی مؤثر هستند که عبارت اند از: اهداف، زمان، منابع، شیوه تأمین اهداف و شناخت از محیط.
    مدیران ناجا باید به این امر کاملاً واقف باشند که هدف ها می­توانند در سطوح و انواع گوناگون مطرح شوند. برخورد با متخلفان مقررات راهنمایی و رانندگی و مبارزه با پول­شویی، هر دو هدف است اما با ماهیتی متفاوت. همچنین هدف­ها از جهت غایی و نهایی ­بودن یا میانی و واسطه بودن هم از یکدیگر تفکیک می­ شوند. در عمل با طرح عنصر زمان و اولویت بندی هدف ­ها می­توان زنجیرۀ اهداف را تشکیل داد تا با تأمین هر کدام از هدف ­های واسطه­ای به هدف نهایی نزدیک شد.
    هدف­ های واسطه­ ای هر چقدر عینی تر و ملموس­تر باشند طرح ریزی انتظامی هم دقیق ­تر و عملی­تر خواهد بود که مدیران ناجا باید نهایت دقت نظر به این اصل را داشته باشند(4).
    عنصر دوم منابع یا ابزار و وسایل تأمین هدف است. نیروی انتظامی امکاناتی اعم از مادی و غیرمادی را در اختیار دارد که در تحقق هدف نهایی­اش یعنی تأمین نظم و امنیت داخلی در صورت استفاده بهینه می­تواند مؤثر باشد. میزان اهمیت و اولویتی که ناجا بر هدفی مشخص قائل است در تخصیص امکانات نیز مؤثراست.
    مثلاً مبارزه با قاچاق کالا و ارز و یا مواد مخدر که سبب ایجاد اختلال در چرخه مالی و اقتصادی کشور می ­شود یکی از اهداف مهم نیروی انتظامی است؛ بنابراین در این زمینه تخصیص منابع باید به مراتب بیشتر از تخصیص منابع در سایرحوزه ها مثلاً جمع آوری ماهواره­ ها انجام گیرد.عنصر سوم، شیوه تأمین اهداف است. نیروی انتظامی در طرح­ هایش باید راه های مختلف حصول به هدف را به ­صورت کارشناسی شده، ارزیابی کند و با توجه به میزان امکانات تخصیصی به آن، موانع و محدودیت های موجود بر سر راه رسیدن به اهداف را شناسایی و برطرف کند، سپس شیوه­ای اصولی و معقول را انتخاب و امکانات تخصیصی در قالب آن را مورد استفاده قرار دهد. شیوه رسیدن به اهداف می ­تواند استفاده از ابزارهای مسالمت آمیز یا از طریق تمسک به روش های خشن یا از طریق مسامحه و مدارا یا . . . باشد(5).

    پلیس باید دقت نظر کافی داشته باشند که در طرح ریزی انتظامی بین این چهار متغیر اساسی یعنی تعیین هدف، زمان، استفاده از منابع و امکانات و شیوه تأمین هدف سازگاری و همگرایی وجود داشته باشد تا ضمن جلوگیری از هدر رفتن امکانات بر توانایی سازمان نیز در رسیدن به هدف افزوده شود.پلیس در طرح ریزی علاوه بر عناصر اصلی فوق، عنصر محیط و شناخت از آن را نیز باید مدنظر داشته باشد. مادامی که شناخت صحیح از جامعه و اصول و ارزش ها و هنجارهای آن و همچنین احتیاجات و نیازهای اجتماعی و نوع فضای روانی حاکم بر جامعه وجود نداشته باشد، تحقق هر طرحی غیرممکن خواهد بود(6).
    کلید واژه ها
    طرح ریزی انتظامی، برآورد عملیاتی، منابع و ابزار طرح انتظامی، هدف و زمان طرح انتظامی.

    ارجاعات

    1-  گرمابدری،تقی.طرح ریزی اطلاعات انتظامی.تهران: نشر دانشگاه علوم انتظامی1386،ص12.

    2-  آقاخانی، نادر.برآورد،طرح ریزی وهدایت عملیات انتظامی.تهران:دانشگاه علوم انتظامی، 1386،ص23.

    3- گل محمدی خامنه، علی. فرماندهی در پاسگاه¬های انتظامی.تهران:معاونت آموزش ناجا، 1386،ص43.

    4- دمپسی،تام.مبانی و اصول گشت انتظامی.مترجم حسن شمس نژاد.تهران: دانشگاه  علوم انتظامی،1381، ص71.

    5- ابتهاج، ابوالقاسم.گشت انتظامی.تهران:ساعس ناجا، 1386،ص81.

    6-  فعال، رحیم.طرح ریزی عملیات مشترک انتظامی. تهران: دانشکده فرماندهی وستاد ناجا ،1378،صص56و64.

نظر شما