You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • پیشگیری بین‌المللی        (International Prevention)

    تعریف

    منظور از پیشگیری بین‌المللی در این مقاله پیشگیری از جرم در سطح بین‌الملل است و آن رهنمودها، تدابیر و اقدامات پیشگیرانه‌ای است که در سطح بین‌المللی (بالاترین سطح) برای کلیه کشورهای جهان و گاهی برای کشورهای عضو تصویب، ابلاغ و اجرا می‌گردد.

    متن

    برای پیشگیری از جرم سطوح مختلفی تدوین کرده‌اند که پیشگیری در سطح فردی، پیشگیری در سطح محله‌ای، پیشگیری در سطح ملی، پیشگیری در سطح منطقه‌ای و پیشگیری در سطح بین‌المللی را شامل می‌شود (جوان جعفری و سیدزاده ثانی، 1391: 38). علاوه بر این که بین همه این پیشگیری‌ها یک رابطه متقابل وجود دارد، هر کدام در سطح خود یک‌سری ویژگی‌های خاص را دارا هستند و تأثیرات منحصربه‌فردی می‌گذارند. روزگاری به سبب کوچک بودن دایره جرائم و عوامل مؤثر در آن، پیشگیری خانوادگی به‌راحتی قادر به تأثیرگذاری بر روی سوژه موردنظر بود لیکن امروزه به دلیل وسعت دایره مذکور و پیچیدگی جرائم و روند جهانی‌شدن آن، گستره جرم به حدی رسیده است که کل جامعه بشری به‌صورت هم‌زمان متأثر شده و به همین دلیل جامعه جهانی به تشکیل نهادهای بین‌المللی برای تعقیب و مجازات مرتکبین این اعمال اقدام کرده است (جوان جعفری و سیدزاده ثانی، 1391: 9). بنابراین می‌توان ادعا کرد که امروزه بهترین و کارآمدترین نوع پیشگیری، پیشگیری بین‌المللی است. توجه به این نوع پیشگیری بعد از انقلاب صنعتی و به‌ویژه پس از جنگ جهانی دوم که روند رشد نمودار جرائم کاملاً محسوس بود، آغاز شد و لاجرم سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی وارد عمل شدند و کنگره‌ها، مجامع علمی تشکیل شد و قوانینی به ثبت و تصویب رسید تا در سطح بین‌الملل عهده‌دار این امر مهم گردند. برای مثال:

    ـ مرکز بین‌المللی پیشگیری از جرم در سال 1994 برای کمک به شهرها و کشورها جهت کاهش بزهکاری به وجود آمده است تا بتواند بهترین راهبردهای حمایتی را مورد هدف قرار دهد و این امر از طریق چهار برنامه اصلی حاصل شده است:

     1. تحلیل مقایسه‌ای تجربیات و گرایش‌ها 2. شناسایی و تحلیل بهترین تجربیات بین‌المللی 3. مساعدت فنی و استراتژیک به شهرها و دولت‌ها 4. تبادل تجربیات (محمد نسل،1391: 230)

    ـ پیمان‌نامه حقوق کودک (1989) در عرصه بین‌الملل بارزترین سند الزام‌آور در زمینه به‌کارگیری مجازات جامعه‌مدار در مورد اطفال بزهکار است که به‌موجب آن کشورهای عضو موظفند در مقررات، سیاست‌ها و رویه‌های ملی خود از موارد این سند) پیروی کنند (دفتر تحقیقات کاربردی پلیس پیشگیری، 1388: 148).

     ـ اعلامیه هزاره سازمان ملل (اعلامیه 2/55) در باب پیشگیری از جرم و ارتقای سطح حقوق بشر و کرامت انسانی است و بر اساس آن به یک نظام مسئولیت جمعی در سطح کل جامعه بشری نیازمندیم و تلاش یکایک دولت‌ها به‌تنهایی در رسیدن به این هدف کفایت نخواهد کرد.

    ـ قطع‌نامه 13/2002 شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل در خصوص اصول راهبردهای پیشگیری از جرم آمده و سیاست‌گذاری‌های مبتنی بر پیشگیری از جرم نه‌تنها کاهش بزهکاری و بزه‌دیدگی را به دنبال دارد بلکه موجب ارتقای سطح سلامت اجتماعی و توسعه کشور می‌شود و اگر به نحو صحیحی انجام گیرد، باعث بهبود کیفیت زندگی شهروندان می‌شود.

    ـ سازمان ملل متحد در خصوص حقوق اطفال و نوجوانان و همچنین پیشگیری از بزهکاری آنان اقدام به صدور و تصویب قطعنامه و اسناد متعددی نموده است. این اسناد دو نوع هستند: 1. اسناد الزام‌آور که به‌مثابه قانون تلقی می‌شوند. 2. اسناد ارشادی که بیشتر جنبه توصیه‌ای دارد.

    ـ در سال 1950 مجمع عمومی سازمان ملل تشکیل کنگره‌های بین‌المللی را تحت عنوان پیشگیری از وقوع جرائم و تربیت و درمان مجرمین تصویب کرد و مقرر شد که در هر 5 سال و در یکی از کشورهای عضو برگزار گردد (رجبی پور،1387: 72). برای نمونه به تعدادی از آن‌ها در ذیل اشاره می‌شود:

    اولین کنگره در سال 1955 از 22 اوت تا 3 سپتامبر ژنو (سوئیس) 512 نفر از 51 کشور

     دومین کنگره در سال 1960 از 8 تا 19 اوت در لندن (انگلیس) با شرکت 1046 نفر از 68 کشور

    سومین کنگره در سال 1965 از 9 تا 18 اوت در استکهلم (سوئد) با شرکت 1094 نفر از 72 کشور

    چهارمین کنگره در سال 1970 از 17 تا 26 اوت در کیوتو (ژاپن) با شرکت 998 نفر از 79 کشور

    پنجمین کنگره در سال 1975 از 1 تا 12 سپتامبر در ژنو (سوئیس) با شرکت 909 نفر از 101 کشور

    ششمین کنگره در سال 1980 از 25 تا 5 سپتامبر در کاراکاس (ونزوئلا) با شرکت 920 نفر از 102 کشور

    هفتمین کنگره در سال 1985 از 26 اوت تا 6 سپتامبر در میلان (ایتالیا) با شرکت 1395 نفر از 125 کشور

    هشتمین کنگره در سال 1990 از 27 اوت تا 7 سپتامبر در هاوانا (کوبا) با حضور 1227 نفر از 127 کشور

    نهمین کنگره در سال 1995 از 28 آوریل تا 8 مه در قاهره (مصر) با حضور 1892 نفر از 149 کشور

    دهمین کنگره در سال 2000 از 25 آوریل تا 4 مه در وین با حضور 1892 نفر از 153 کشور

    یازدهمین کنگره در سال 2005 از 18 آوریل تا 28 آوریل در بانکوک با حضور 1862 نفر

    دوازدهمین کنگره در سال 2010 از 20 آوریل تا 2 مه در السالوادور برزیل با حضور 1992

    به‌تناسب همین رویکرد بین‌المللی، حکومت‌ها و نیز پلیس‌ هر کشور باید در سطح بین‌المللی، یک‌ سری ساختارها و طرح‌هایی را برای تولید و اجرای برنامه‌های پیشگیری از جرم به‌وجود آورند که البته در برخی مناطق نمونه‌هایی از آن دیده می‌شود.

    واژگان کلیدی

    پیشگیری،‌ بین‌المللی، کنگره،  پیشگیری بین‌المللی

    منابع

    1.    جوان‌جعفری، عبدالرضا و سیّدزاده ثانی، سیدمهدی (1391) رهنمودهای عملی پیشگیری از جرم سازمان ملل، تهران، میزان.

    2.   رجبی‌پور، محمود، (1387) مبانی پیشگیری اجتماعی از بزهکاری اطفال و نوجوانان، انتشارت منتهی، تهران.

    3.   محمد‌نسل، غلامرضا (1391) امنیت انسانی، پلیس و پیشگیری از جرم، مجموعه مقالات همایش بین‌المللی امنیت انسانی در غرب آسیا.

    4.    نوروزی، بهرام، بارانی، محمد، سرکشیکیان، محمدحسین. (1390) پیشگیری از جرم از نظریه تا عمل، تهران، دفتر تحقیقات پلیس پیشگیری ناجا.

    5.   مجموعه مقالات نخستین همایش پیشگیری از جرم، پیشگیری از جرم با رویکرد جامعه‌شناختی(1387) زیر نظر دکتر فرجی‌ها و دکتر رحمت‌الله صدیق سروستانی، انتشارات دفتر تحقیقات پلیس پیشگیری ناجا.

     

           منابع بیشتر برای مطالعه

    1.  براتی مصلح، محمد سعید (1393) مجموعه نسشت‌های همایش ملی پلیس و پیشگیری اجتماعی از جرم، تهران، سازمان تحقیقات و مطالعات ناجا.

    2.  زینالی، حمزه (1381) پیشگیری از بزهکاری و مدیریت آن در پرتو قوانین و مقررات جاری ایران، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال دوم، شماره ششم.

    3.   گسن، ریموند (1376) روابط میان پیشگیری وضعی و کنترل جرم، ترجمه نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی، شماره‌های 19 -20.

    4.   مک گوایر، جیمز (1390) درک روانشناسی و جرم، مترجم صغری ابراهیمی قوام، تهران، انتشارات دانشگاه علوم انتظامی.

نظر شما