You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • پیشگیری عام       (Common Prevention)

    تعریف

    پیشگیری از بزهکاری در معنای عام شامل آن دسته از تدابیر و اقدام‌هایی است که از ارتکاب جرم جلوگیری می‌کند. به‌این‌ترتیب، هر اقدام واکنشی (کیفری) یا کنشی (غیرکیفری)، مطابق این تعریف در گستره پیشگیری از بزهکاری قرار می‌گیرد (نیازپور،1383، 170).

    متن

    پیشگیری از جرم ازاین‌جهت که گستره فعالیت‌های آن غیرکیفری و یا جمع کیفری و غیرکیفری باشد، به دو نوع خاص و عام تقسیم می‌شود. نام دیگر پیشگیری عام، پیشگیری وسیع است؛ به این معنا که محدوده آن به وسعت جمیع اقدامات اعم از کیفری و غیر کیفری است (رجبی پور، 1388: 117). پیشگیری عام بدین معنی است که اجرای مجازات در مورد مجرمین سبب ترس دیگران از ارتکاب جرم می‌شود. در این نوع پیشگیری تمام افراد مخاطب هستند تا با عبرت‌آموزی و ایجاد رعب جمعی، از وقوع جرم جلوگیری شود (زرگری، سید مهدی،1390: 71).

    در پیشگیری عام بر هر سه نوع پیشگیری وضعی، کیفری و اجتماعی توجه و تمرکز می‌شود. درواقع از همه ابزارهای پیشگیرانه استفاده می‌شود و حساسیت خاصی بر مجازات و یا غیر‌مجازات نیست؛ به عبارتی دیگر هر اقدامی که به منجر به تحقق واقعی پیشگیری شود، پیشگیری عام نام می‌گیرد.

     این پیشگیری در نوع کیفری آن جرم‌مدارانه است و محور آن بر نقش بازدارندگی، ارعاب‌انگیزی و عبرت‌آموزی کیفری برای عموم مردم استوار است. در این نوع پیشگیری تلاش می‌شود تا با وضع قوانین، تعیین کیفر و اجرای آن در مورد مجرمان، از ارتکاب اولیه جرائم از سوی سایر افراد جامعه جلوگیری شود. در پیشگیری عام، ارعاب، تهدید و کیفر و نگرانی از دست دادن اعتبار و آبرو برای همه‌کسانی که به‌صورت بالقوه آمادگی ارتکاب جرم دارند، مطرح است. بنابراین کوشش می‌شود تا از طریق ارائه آگاهی عمومی از ارتکاب جرم در افراد جلوگیری شود. این نوع پیشگیری به‌نوعی قسمی از پیشگیری اولیه محسوب می‌شود چراکه مخاطب آن عموم مردم جامعه هستند. در پیشگیری عام، نهادهای مردمی و خود مردم ازجمله خانواده، مدرسه و محله نقش عمده‌ای دارند (معظمی،1388: 38)؛ بنابراین می‌توان ادعا کرد که پیشگیری کیفری نیز خود به دو شاخه تقسیم می‌شود.

    1.       پیشگیری عام: هدف این نوع پیشگیری این است که با اجرای مجازات به‌طور سریع و حتمی و آن هم در ملأ عام، انگیزه ارتکاب جرم را در بزهکاران بالقوه از بین ببرد و یا کاهش دهد. در این رابطه ژرمی بنتام اعتقاد داشت که دیوارهای زندان باید دارای رنگی باشد که همگان درگذر از محدوده آن‌جا، متوجه شوند که اینجا زندان است، اینجا سرمنزل نهایی بزهکاران است، ازاین‌رو با عبرت از بزهکاران در حال تحمل کیفر، اندیشه ارتکاب جرم از میان رود.

    2.       پیشگیری خاص: هدف این نوع پیشگیری، کیفر کردن بزهکار برای پیشگیری از ارتکاب مجدد جرم است. اصلاح و درمان بزهکاران که از چند دهه پیش مطرح شده و فردی کردن کیفرها ـ که از ابداعات مکتب نوکلاسیک حقوق جزا است‌ ـ به همین منظور انجام شده است.

    پلیس همواره به‌عنوان یکی از سازمان‌ها در حوزه پیشگیری از جرم و نیز یکی از حلقه‌های نهاد عدالت کیفری، تاکنون در همه حوزه‌های کیفری، وضعی و اجتماعی فعالیت داشته و دارد. این به معنای پیشگیری عام است و منطق اقتضا می‌نماید تا از این پس نیز همین رویکرد از جانب پلیس رعایت شود چراکه پرداختن به پیشگیری خاص، پاسخگوی نیازمندی‌های جامعه در حوزه جرم‌شناسی نیست.

     

    واژگان کلیدی

    پیشگیری از جرم، عام، خاص، کیفر

    منابع

    1.       زرگری، سید مهدی (1390). پیشگیری از بزهکاری، تهران، نگاه بینه.

    2.       معظمی، شهلا، (1388) بزهکاری کودکان و نوجوانان، چاپ اول، تهران دادگستر.

    3.       نیازپور، امیرحسین (1383) پیشگیری زودهنگام از پایداری رفتارهای مجرمانه، مجله فرهنگ و پژوهش، شماره 161.

    منابع بیشتر

    1.       آرینگتون، ریچارد آل. (1390) پیشگیری از جرم راهنمای عملی مأموران پلیس، مترجم عفت ملک، ناجی نشر.

    2.       دارابی، جعفر (1384) نظریه‌های روانشناسی شخصیت، ناشر آیپژ.

    3.       ریموند گسن (1370) جرم‌شناسی کاربردی، مترجم مهدی کی نیا، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

نظر شما