You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • پیشگیری اولیه (نخستین)    Primary Prevention

    پیشگیری نخستین یعنی مصون کردن افراد از رهگذر مبارزه با همه زمینه‌های ارتکاب جرم. این مسأله در چارچوب توسعه اجتماعی قرار می‌گیرد (رایجیان اصلی، 1383: 149).

    متن

    پیشگیری از بزهکاری بر اساس تقسیم‌بندی کاپلان به سه گونه پیشگیری نخستین، دومین که جنبه پیشینی دارند و سومین که جنبه پسینی دارد تقسیم گردیده است (بیات و همکاران، 1387: 25). پیشگیری نخستین یعنی مصون کردن افراد از رهگذر مبارزه با همه زمینه‌های ارتکاب جرم. پیشگیری نخستین رویکرد کلانی است که برای بهبود شرایط زندگی بر زمینه‌های جرم­زا و محیط متمرکز است (زرگری،1390:71). هدف پیشگیری اولیه سالم‌سازی جامعه به‌سوی جامعه عاری از جرم است همچنین ممانعت از شکل‌گیری و ایجاد مسئله و مشکل است (خلفی، 1388: 25).

     

    اگر افراد جامعه را طبق دایره ­های متحدالشکل ذیل در نظر بگیریم، منطقه تحت پوشش پیشگیری اولیه جمیع افراد واقع‌شده در هر سه دایره (کل جامعه) است.

    پیشگیری مرحله اولیه شامل مجموعه اقدامات، سیاست‌ها و برنامه‌هایی است که سعی در تغییر و کنترل شرایط جرم‌زای محیط فیزیکی و اجتماعی دارد تا با بهبود بخشیدن به شرایط اجتماعی از ارتکاب هر نوع جرمی از سوی افراد جامعه پیشگیری کند. در این مرحله از پیشگیری، تلاش براین است که افراد جامعه به‌سوی ارتکاب جرم گرایش پیدا نکنند و هدف، بهبود شرایط زندگی به‌منظور عدم مجرمیت افراد و همچنین تولید ارزش‌هایی است که روابط سالم را بهبود بخشد. اجتماع به‌عنوان یک کل و دربرگیرنده تدابیری به همراه عناصر آموزشی - اجتماعی است. این سطح از پیشگیری مستلزم کاهش فرصت‌های جنایی بدون اشاره به مجرمان است. در پیشگیری اولیه جرم، توجه بیشتر به رویداد جرم معطوف است تا مجرم تحریک­شده (معظمی،1388: 24). پیشگیری اولیه به نظریه شیوه زندگی هیندل لانگ نیز ارتباط داده شده است (بیات و همکاران، 1387: 25)

    روش‌های پیشگیری اولیه می‌تواند به جای کاهش عوامل خطر، بیشتر بر تقویت عوامل حمایتی متمرکز باشد. به اعتقاد برخی محققین تأکید بر عوامل حمایتی و قابلیت انعطاف‌پذیری کودکان نسبت به کاهش عوامل ریسک که بر مشکلات و نقص‌ها تمرکز دارد، رویکرد مثبت‌تر و جذاب‌تری برای جامعه خواهد بود (نیکوکار، 1394: 89)؛ و البته پیشگیری اولیه بر علل جرم تمرکز دارد (محمدنسل،1391: 311).

    در تعالیم دینی با سرمایه‌گذاری بر روی اعتقادات فردی در سطح افراد و همچنین اخلاقیات پیشگیرانه اجتماعی در سطح جامعه، می­توان پیشگیری نوع اول را محقق ساخت (نوروزی و همکاران، 1390: 39).

    شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد در بند 1 بخش د قطعنامه شماره /9 /1995 خود به همه کشورهای عضو توصیه کرده است که با اقدامات زیر به پیشگیری اولیه از جرم بپردازند:

    1- ترویج تدابیر پیشگیری وضعی مانند سخت‌تر کردن هدف و کاهش فرصت؛

    2- توسعه رفاه و سلامت و مبارزه با تمام اشکال محرومیت اجتماعی؛

    3- ارتقای ارزش‌های اجتماعی و احترام به حقوق بنیادین بشر؛

    4- گسترش مسئولیت‌های مدنی و رویه‌های میانجی‌گری اجتماعی؛

    5- انطباق شیوه‌های کار پلیس و دادگاه‌ها با یکدیگر (به نقل از محمدنسل، 1393: 57).

    مزیت پیشگیری نخستین در تدوین تدابیر عام است و در نقطه مقابل ایراد آن، هزینه بالا برای اجرا و دشواری ارزیابی آن است ولی درهرحال مخاطب این نوع پیشگیری عموم مردم جامعه هستند (جزینی و جهانتاب، 1395: 50).

    واژگان کلیدی: پیشگیری، پیشگیری اولیه، عموم جامعه.

    منابع

    1. بیات، بهرام وهمکاران (1387)، پیشگیری از جرم با تکیه بر رویکرد اجتماع‌محور (پیشگیری اجتماعی از جرم)، معاونت اجتماعی نیروی انتظامی، اداره کل معاونت اجتماعی.

    2. جزینی، علیرضا و جهانتاب، محمد (1395)، پیشگیری مشارکتی، تهران: دانشگاه علوم انتظامی.

    3. خلفی، مسلم (1388)، مبانی حقوقی پیشگیری از جرم، قم: نورالسجاد.

    4. رایجیان اصلی، مهرداد (1383)، «رهیافتی به بنیادهای نظری پیشگیری از جرم»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 48-49.

    5. زر گری، سید مهدی (1390)، پیشگیری از بزهکاری، تهران: نگاه بینه.

    6. محمدنسل، غلامرضا (1391)، پلیس و پیشگیری از جرم، تهران: نشر میزان.

    7. محمدنسل، غلامرضا (1393)، کلیات پیشگیری از جرم، تهران: نشر میزان.

    8. معظمی، شهلا (1388)، بزهکاری کودکان و نوجوانان، تهران: دادگستر.

    9. نوروزی، بهرام و همکاران(1390) پیشگیری از جرم از نظریه تا عمل، تهران: دفتر تحقیقات پلیس پیشگیری ناجا.

    10. نیکوکار، حمیدرضا (1394)، دانشنامه پیشگیری از جرم آکسفورد، تهران: میزان.

    منابع بیشتر

    1. بونی. اس.فیشرواستونوپی. لب. (1393)، دانشنامه بزه­دیده شناسی و پیشگیری از جرم، گروه مترجمان زیر نظر علی حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: نشر میزان.

    2. دونالدجی (1388)، نظریه‌های بزهکاری، مترجم صغرا ابراهیمی قوام، تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی.

    3. دیوید اچ بایلی (1389)، پلیس برای آینده، مترجم علی محرابی و مجید نعیم یاوری، یزد: انتشارات شاهنده.

    4. دارابی، جعفر (1384)، نظریه‌های روانشناسی شخصیت، ناشر آیپژ.

نظر شما