You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • نظریه پیوند افتراقی

    تعریف

    هم‌نشینی و پیوند افتراقی به این معناست که افراد در مراودات و نشست‌هایشان با گروه رفقا، دوستان و الگوهای انتخابی خود با هم فرق دارند و همین تفاوت‌های افراد در مراوداتشان زمینه راست‌روی یا کج‌روی را فراهم می‌آورد.

    متن

    طبق الگوی هم‌نشینی افتراقی (ساترلند) افراد مستعد کج‌روی در هم‌نشینی‌های خود با افراد جامعه تعریف‌هایی را فرامی‌گیرند که گاه موافق و گاه مخالف با رفتارهای کج روانه است. به نظر او اگر تعاریفی که کنش‌های بزهکارانه در آن قابل‌قبول است، با پشتوانه قوی‌تری نسبت به تعاریفی که مخالف با رفتارهای کج‌روانه است، ارائه شود و فرد در دفعات بیشتری با این تعاریف مواجه شود؛ احتمال این که مرتکب کج‌روی شود، بیشتر است. تحقق این وضعیت مستلزم هم‌نشینی مستقیم فرد با کج‌روان و بزهکاران نیست. تحقق کج‌روی نیازمند جامعه‌پذیر شدن فرد در درون نظامی از ضد‌ارزش‌هاست که راهنما و مشوق نقض هنجارهای جامعه است. ساترلند معتقد است هرچه افراد با تعداد بیشتر و متفاوت‌تری در کنش متقابل باشند احتمال ناهنجاری و بی‌نظمی آن‌ها بیشتر است (گیدنز، 1373: 142). افراد مستعد جرم در جوامعی که متشکل از گروه‌های زیاد و خرده‌فرهنگ‌های متفاوتند، بهتر و آسان‌تر می‌توانند هم‌کیشان خود را پیدا کنند و به آن‌ها بپیوندند. در این جوامع، افراد کج‌رو منزوی نیستند، بلکه همراه هم‌کیشان خود هستند، اما بستر کج‌روی این‌گونه افراد، در جوامع سنتی کوچک ـ که از یکپارچگی ساختاری بیشتری برخوردارند ـ فراهم نیست.

    ویژگی‌های این نظریه عبارتند از 1. رفتار جنایی مکتسب است 2. رفتار جنایی در اثر تماس با اشخاص دیگر بر اثر جریان ارتباطی کسب می‌شود 3. رفتار جنایی ویژه در داخل یک گروه محدود که بین آن‌ها روابط شخصی برقرار است آموخته می‌شود 4. جهت‌گیری انگیزه و تمایلات و محرک تابعی است از تفسیر مساعد و یا نامساعد مقررات قانونی 5. فرد هنگامی بزهکار می‌شود که تفسیرهای نامساعد او درباره اعتبار و احترام قانون بر تفسیرهای مساعد فائق آید 6. معاشرت‌های ترجیحی می‌تواند برحسب وفور، طول زمان، قدمت و شدت تغییر کند 7. آموزش و تشکل جنایی با الگوهای جنایی یا ضداجتماعی با همان قواعدی صورت می‌گیرد که مستلزم هر آموزش و تشکل دیگری است 8. تا هنگامی‌که رفتار جنایی مبین مجموعه‌ای از نیازها و ارزش‌هاست، نمی‌توان آن را با این نیازها و ارزش‌ها توجیه کرد زیرا رفتار غیرجنایی نیز مبین همین نیازها ارزش‌هاست (کی نیا، 1388: ج2/ 225).

    ادوین اچ ساترلند ـ از اعضای مکتب شیکاگو ـ جرم را به آنچه تفاوت ارتباطات نامیده است، مربوط می‌داند. یعنی در جامعه‌ای ـ با خرده‌فرهنگ‌های گوناگون و متعدد ـ برخی محیط‌های اجتماعی زمینه‌ساز فعالیت‌های غیرقانونی هستند، درصورتی‌که محیط‌های دیگر چنین نیستند. افراد از طریق ارتباط با دیگرانی که حامل تفکرات تبهکارانه هستند، بزهکار یا تبهکار می‌شوند. به نظر ساترلند اکثر رفتارهای بزهکارانه درون گروه‌های نخستین به‌ویژه گروه همسالان فراگرفته می‌شود (گیدنز 140:1373 و معظمی،1388: 77).

    معنا و مفهوم این نظریه این است که پلیس نیز متناسب با تنوع خرده‌فرهنگ‌ها و قومیت‌های جامعه باید از هوشیاری و دقت‌نظر بیشتری برخوردار باشد و بر همین اساس اقدام کند.

    واژگان کلیدی

    نظریه هم‌نشینی افتراقی، پیوند افتراقی، هم‌نشینی، ساترلند

    منابع

    1.       سلیمی، علی و داوری، محمد، (1385) جامعه‌شناسی کج‌روی، انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

    2.       کی نیا، مهدی (1373) مبانی جرم‌شناسی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران

    3.       گیدنز، آنتونی. (1391) جامعه‌شناسی، ترجمه حسن چاوشیان، ویراست چهارم، چاپ هفتم، نشر نی، تهران

    4.       معظمی، شهلا (1388) بزهکاری کودکان و نوجوانان، چاپ اول، تهران دادگستر

    منابع بیشتر

    1.       جمشیدی، علیرضا، (1390) سیاست جنایی مشارکتی، تهران، شر میزان

    2.       زینالی، حمزه (1381) پیشگیری از بزهکاری و مدیریت آن در پرتو قوانین و مقررات جاری ایران، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال دوم، شماره ششم

    3.       جیمز مک گوایر (1390) درک روانشناسی و جرم، مترجم صغرا ابراهیمی قوام، تهران، انتشارات دانشگاه علوم انتظامی

نظر شما